ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อพฤติกรรมการสูบบุหรี่ของนักศึกษา ในสถาบันอุดมศึกษา จังหวัดชลบุรี

บทคัดย่อ

การศึกษานี้เป็นการวิจัยเชิงวิเคราะห์แบบตัดขวาง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อพฤติกรรมการสูบบุหรี่ของนักศึกษาในสถาบันอุดมศึกษา จังหวัดชลบุรี กลุ่มตัวอย่างคือ นักศึกษาที่มีอายุ 18-30 ปี จำนวน 296 คน เก็บข้อมูลระหว่างเดือนกรกฎาคม-ตุลาคม 2568 เครื่องมือที่ใช้ประกอบด้วย แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป พฤติกรรมการสูบบุหรี่ ความรู้เรื่องบุหรี่ ทัศนคติต่อการสูบบุหรี่  ความเครียด การสูบบุหรี่ของคนรอบข้าง การเข้าถึงสื่อโฆษณาออนไลน์ และการเข้าถึงง่ายของบุหรี่ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และหาความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปรโดยใช้สถิติสหสัมพันธ์แบบสเปียร์แมน กำหนดระดับนัยสำคัญ 0.05 จากข้อมูลพื้นฐานของกลุ่มตัวอย่างพบว่า ส่วนใหญ่เป็นเพศหญิงร้อยละ 78.70 อายุเฉลี่ย 20.12 ± 1.91 ปี

ผลการศึกษาพบว่านักศึกษามีความรู้และทัศนคติที่ถูกต้องเกี่ยวกับการสูบบุหรี่อยู่ในระดับสูง มีค่าความเครียดอยู่ในระดับน้อย (ค่าเฉลี่ยความเครียด1.93±1.03)  ด้านพฤติกรรมการสูบบุหรี่พบว่า มีนักศึกษาที่เคยสูบบุหรี่ ร้อยละ 9.50 และปัจจุบันยังสูบบุหรี่ ร้อยละ 6.10 โดยร้อยละ 89.13 สูบบุหรี่ไฟฟ้า มีญาติพี่น้องสูบบุหรี่ร้อยละ 49.30 มีการรับรู้โฆษณาบุหรี่ผ่านสื่อออนไลน์ ร้อยละ 65.20  และร้านค้ารอบสถาบันสามารถเข้าถึงบุหรี่ได้สูงถึงร้อยละ 65.20 โดยปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการสูบบุหรี่ของนักศึกษาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P<0.05) ได้แก่ ชั้นปีการศึกษา (r = .21), ความรู้เรื่องบุหรี่ (r = -.27), การสูบบุหรี่ของคนรอบข้าง (r = .28), การเข้าถึงสื่อโฆษณาออนไลน์ (r = .20) และการเข้าถึงง่ายของบุหรี่ (r = .31)  ดังนั้น สถาบันอุดมศึกษา และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรบูรณาการความร่วมมือ โดยมุ่งเน้นการส่งเสริมความรู้และทัศนคติที่ถูกต้องในกลุ่มนักศึกษา จัดบริการช่วยเลิกบุหรี่ผ่านเครือข่ายเพื่อนและครอบครัว ควบคู่กับการบังคับใช้มาตรการควบคุมสิ่งแวดล้อมปลอดบุหรี่และการเข้าถึงบุหรี่รอบสถาบันอย่างเข้มงวด เพื่อสร้างสังคมปลอดบุหรี่อย่างยั่งยืน