การศึกษาความรู้ ความตระหนักและพฤติกรรมการบริโภคอาหารที่มีโซเดียมระหว่างประชากรที่เป็นโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูงและประชากรที่ไม่เป็นโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูงในเขตหมู่บ้านคำนางรวยใต้หมู่7 ตำบลคำน้ำแซบ อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี

การศึกษาความรู้ ความตระหนักและพฤติกรรมการบริโภคอาหารที่มีโซเดียมของประชากรในเขตหมู่บ้านคำนางรวยใต้หมู่7 ตำบลคำน้ำแซบ อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี

ผู้แต่ง

  • อรทัย พรมแก้ว วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สรรพสิทธิประสงค์
  • มาลัยพร ล้วนศรี วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สรรพสิทธิประสงค์
  • รุ่งศิริรัตน์ ครองยุติ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สรรพสิทธิประสงค์
  • วรางคนา ใจสู้ศึก วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สรรพสิทธิประสงค์

คำสำคัญ:

ความรู้ , ความตระหนักบริโภคโซเดียม , พฤติกรรมการบริโภคโซเดียม , ไตเรื้อรัง

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงสำรวจเรื่อง การศึกษาความรู้ ความตระหนักและพฤติกรรมการบริโภคอาหารที่มีโซเดียมระหว่างประชากรที่เป็นโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูงและประชากรที่ไม่เป็นโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูงในเขตหมู่บ้านคำนางรวยใต้ หมู่ 7 ตำบลคำน้ำแซบ อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี วัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความรู้และความตระหนักของคนในชุมชนในการชะลอการเสื่อมของไตโดยการรับประทานอาหารโซเดียมต่ำ   และเพื่อศึกษาพฤติกรรมการรับประทานอาหารที่มีปริมาณโซเดียมสูงในแต่ละวันของคนในชุมชน กลุ่มตัวอย่างที่ศึกษามาจากการสุ่มอย่างง่ายจากประชากรที่มีอายุ 30 ปีขึ้นไปที่อาศัยอยู่จริงในหมู่บ้านคำนางรวยใต้ หมู่ 7 ตำบลคำน้ำแซบ อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี จำนวน 122 คน เครื่องมือวิจัย ได้แก่                  1.แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป 2.แบบสอบถามความรู้และความตระหนักเกี่ยวกับการรับประทานเกลือและโซเดียม 3.แบบสำรวจพฤติกรรมการบริโภคโซเดียม การตรวจคุณภาพเครื่องมือ โดยการหาค่าดัชนีความตรงตามเนื้อหา (CVI) 0.81  และ การหาความเชื่อมั่น (Reliability) 0.7  วิเคราะห์ข้อมูลโดยการแจกแจงความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน เปรียบเทียบความแตกต่างของของค่าเฉลี่ยโดยใช้สถิติไคสแควร์

ผลการวิจัยพบว่า 1) ค่าเฉลี่ยระดับความรู้และความตระหนักเกี่ยวกับการบริโภคเกลือและโซเดียม ของกลุ่มที่เป็นโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูงและกลุ่มที่ไม่เป็นโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง ค่าเฉลี่ยภาพรวมทุกข้ออยู่ในระดับปานกลางเท่ากัน ( =0.56 S.D.=0.46,  =0.53 S.D.=0.46) ไม่แตกต่างทางสถิติ 2) ค่าเฉลี่ยพฤติกรรมการบริโภคโซเดียม กลุ่มที่เป็นโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง และกลุ่มที่ไม่เป็นโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง อยู่ในระดับปานกลาง เท่ากัน ( =2.12 S.D.=0.71,  =2.05 S.D.=0.69) เมื่อเปรียบเทียบความแตกต่างรายข้อ ของกลุ่มที่เป็นโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง กับกลุ่มที่ไม่เป็นโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง มี 1 ข้อ คือ ข้อ 7 อ่านฉลากโภชนาการทุกครั้ง โดยดูที่ปริมาณโซเดียมในผลิตภัณฑ์นั้นๆ(=2.06 ,S.D.=0.96, =1.54 ,S.D.=0.70) มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ <0.05  ข้อเสนอแนะ 1.ควรส่งเสริมให้ประชากรมีความรู้และความตระหนักในการบริโภคโซเดียมต่ำให้มากขึ้น แนะนำการอ่านฉลากโภชนาการทุกครั้ง ก่อนบริโภคอาหารและควรแนะนำเมนูอาหารเฉพาะโรคเฉพาะรายให้มากขึ้นและควรศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการบริโภคโซเดียมของกลุ่มตัวอย่าง

 

 

เอกสารอ้างอิง

Nicola L.D. & Zoccali C. Chronic kidney disease prevalence in the general population: heterogeneity and concerns. Nephrol Dial Transplant 2016; 31: 331-335.

ประเสริฐ ธนกิจจารุ. สถานการณ์ปัจจุบันของโรคไตเรื้อรังในประเทศไทย. วารสารกรมการแพทย์ 2558; 40(5): 5–19.

วรางคณา พิชัยวงศ์. โรคไตจากเบาหวาน. วารสารกรมการแพทย์ 2558; 40(5): 20–25.

ลือชัย ศรีเงินยาง, ชนิตาม วงษ์จินดา และฐนิดา อภิชนะกุลชัย. สถานการณ์การบริโภคเกลือโซเดียมในประเทศไทย. สำนักโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข; 2550.

กองสุขศึกษา กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข. พฤติกรรมการบริโภคหวาน มัน เค็ม [อินเตอร์เนต]. 2556 [เข้าถึงเมื่อ 2562 ธันวาคม 10]. เข้าถึงได้จาก: http://www.hed.go.th.

แพรวพรรณ สุริวงศ์. โซเดียม ภัยร้ายที่ไม่ควรมองข้าม [อินเตอร์เนต]. 2559 [เข้าถึงเมื่อ 2562 ธันวาคม 10]. เข้าถึงได้จาก: https://www.thaihealth.or.th/Content/35967.

Yuko Ohta, Takuya Tsuchihashi, Kanako Kiyohara & Hideyuki Onik. High salt intake promotes a decline in renal function in hypertensive patients: a 10-year observational study. Hypertension Research 2013; 36:172–176.

กองโรคไม่ติดต่อ กระทรวงสาธารณสุข. จำนวนผู้ป่วยรายใหม่เบาหวาน ความดันโลหิตสูง ปีงบประมาณ 2560 แยกตามเขตบริการสาธารณสุข [อินเตอร์เนต]. 2561 [เข้าถึงเมื่อ 2562 ธันวาคม 10]. เข้าถึงได้จาก: http://www.thaincd.com/2016/mission/documents-detail.php?id=13893&tid=32&gid=1-020.

Daniel W.W. Biostatistics: Basic Concepts and Methodology for the Health Sciences, 9th ed. New York: John Wiley & Sons; 2010.

คณะกรรมการนโยบายการลดการบริโภคเกลือและโซเดียมเพื่อลดโรคไม่ติดต่อระดับชาติ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการดำเนินงาน

โรงพยาบาลเค็มน้อย อร่อย(3) ดี [อินเตอร์เนต] 2561. [เข้าถึงเมื่อวันที่ 2562 ธันวาคม 10]. เข้าถึงได้จาก: http://www.thaincd.com/document/file/ download/paper-manual/Book โรงพยาบาลเค็มน้อยอร่อย(3)ดี.pdf.

Bloom B.S. Handbook on formative and summative evaluation of student learning. New York: McGraw– Hill; 1971.

Best J.W. Research in Education, 3rd ed. Englewood Cliffs, New Jersey: Prentice Hall; 1977.

กรรณิกา สุวรรณา, วลัยลักษณ์ สิทธิบรรณ์, จิรา แก้วดำ และ เลอศักดิ์ อินทร์นุภาพ. ความรู้ ความเชื่อ ด้านสุขภาพ และพฤติกรรมการบริโภคอาหารเค็ม ของประชาชน จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพ มหาวิทยาลัยทักษิณ 2563; 2(1): 53–61.

ลัดดา ดำริการเลิศ. การจัดการความรู้และสังเคราะห์ แนวทางปฏิบัติของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล: การจัดการระบบการดูแลผู้ป่วยโรคเรื้อรัง กรณีเบาหวานและความดันโลหิตสูง.โครงการสนับสนุนโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) สำนักงานวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพชุมชน (สพช.) สถาบันพัฒนาสุขภาพอาเซียน มหาวิทยาลัยมหิดล. สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข (สวรส.) 2553.

พัศมัย เอกก้านตรง, อุไรพร จิตต์แจ้ง, ประไพศรี ศิริจักรวาล และวันทนีย์ เกรียงสินยศ. ปริมาณโซเดียม ในอาหารยอดนิยมภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย.วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราช ชนนี นครราชสีมา 2561; 24(2): 6–17.

กรรณิกา สุวรรณา, วลัยลักษณ์ สิทธิบรรณ์, จิรา แก้วดำ และ เลอศักดิ์ อินทร์นุภาพ. ความรู้ ความเชื่อด้านสุขภาพ และพฤติกรรมการบริโภคอาหารเค็ม ของประชาชน จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพ มหาวิทยาลัยทักษิณ 2563; 2(1): 53–61

กิตติ สรณเจริญพงศ์ และ สิรินทร์ยา พูลเกิด. การประเมินผลมาตรการรณรงค์ลดการบริโภคเกลือในคนไทย: ปีที่ 1. สถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล และ แผนงานวิจัยนโยบายอาหารและโภชนาการ เพื่อการสร้างเสริมสุขภาพคนไทย กระทรวงสาธารณสุข [อินเตอร์เนต]. 2555 [เข้าถึงเมื่อวันที่ 2562 ธันวาคม 10]. เข้าถึงได้จาก: https://www.lowsaltthai.com.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2022-01-28

รูปแบบการอ้างอิง

พรมแก้ว อ., ล้วนศรี ม. ., ครองยุติ ร. ., & ใจสู้ศึก ว. . (2022). การศึกษาความรู้ ความตระหนักและพฤติกรรมการบริโภคอาหารที่มีโซเดียมระหว่างประชากรที่เป็นโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูงและประชากรที่ไม่เป็นโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูงในเขตหมู่บ้านคำนางรวยใต้หมู่7 ตำบลคำน้ำแซบ อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี: การศึกษาความรู้ ความตระหนักและพฤติกรรมการบริโภคอาหารที่มีโซเดียมของประชากรในเขตหมู่บ้านคำนางรวยใต้หมู่7 ตำบลคำน้ำแซบ อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารวิชาการสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 9 จังหวัดนครราชสีมา, 28(1), 5–15. สืบค้น จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/ODPC9/article/view/251355

ฉบับ

ประเภทบทความ

นิพนธ์ต้นฉบับ