ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมเสี่ยงต่อการหกล้มของผู้สูงอายุ
คำสำคัญ:
ผู้สูงอายุ, พฤติกรรมเสี่ยงต่อการหกล้ม, แบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมเสี่ยงต่อการหกล้มของผู้สูงอายุและประเมินพฤติกรรมเสี่ยง ในพื้นที่ตำบลสงเปลือย อำเภอนามน จังหวัดกาฬสินธุ์ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษาคือ ผู้สูงอายุที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไป จำนวน 299 คน จาก 16 หมู่บ้าน ที่ได้จากการสุ่มตัวอย่างแบบแบ่งชั้นภูมิเป็นสัดส่วนตามขนาดประชากร เครื่องมือที่ใช้คือ แบบสัมภาษณ์ แบ่งออกเป็น 6 ส่วน ประกอบด้วย 1) ข้อมูลส่วนบุคคลของผู้สูงอายุ 2) ความรู้ในการป้องกันการหกล้ม 3) สภาพแวดล้อมภายในบ้านที่เสี่ยงต่อการหกล้ม 4) การได้รับการดูแลจากบุคคลในครอบครัว 5) แบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพ และ 6) พฤติกรรมเสี่ยงต่อการหกล้มของผู้สูงอายุ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และวิเคราะห์ความสัมพันธ์ด้วยสถิติสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน ผลการวิจัยพบว่า ผู้สูงอายุมีพฤติกรรมเสี่ยงต่อการหกล้มโดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง ( = 2.11, SD = 0.13) เมื่อวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปรที่ศึกษากับพฤติกรรมเสี่ยงต่อการหกล้ม พบว่า สภาพแวดล้อมภายในบ้านที่เสี่ยงต่อการหกล้มมีความสัมพันธ์ทางบวกกับพฤติกรรมเสี่ยงต่อการหกล้มอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 (r = 0.283) และแบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพมีความสัมพันธ์ทางลบกับพฤติกรรมเสี่ยงต่อการหกล้มอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 (r = - 0.199) ดังนั้นควรรณรงค์ส่งเสริมการรับรู้และตระหนักถึงความเสี่ยงต่อการหกล้มผ่านแบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพที่ถูกต้อง และส่งเสริมให้สมาชิกในครอบครัวมีส่วนร่วมในการปรับปรุงสภาพแวดล้อมภายในบ้านให้ปลอดภัย อีกทั้งภาครัฐหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรสนับสนุนวัสดุอุปกรณ์ที่จำเป็นในการป้องกันการหกล้มให้ครอบคลุมและเข้าถึงง่ายภายในครัวเรือน
เอกสารอ้างอิง
วิชัย เอกพลากร, หทัยชนก พรรคเจริญ, วราภรณ์ เสถียรนพเก้า. รายงานการสํารวจสุขภาพประชาชนไทยโดยการตรวจร่างกาย ครั้งที่ 6 พ.ศ. 2562–2563. กรุงเทพฯ: อักษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์; 2564.
กรมควบคุมโรค กองป้องกันการบาดเจ็บ. แผนงานป้องกันการพลัดตกหกล้มในผู้สูงอายุ พ.ศ. 2564–2566. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย; 2564.
กองระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. การพลัดตกหกล้มในผู้สูงอายุ.เป็นปัญหาที่พบบ่อย [อินเทอร์เน็ต]. 2562 [เข้าถึงเมื่อ 3 พฤษภาคม 2566]. เข้าถึงได้จากhttps://ddc.moph.go.th/doe/journal_detail.php?publish=5996
กองป้องกันการบาดเจ็บ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. ข้อมูลพลัดตกหกล้ม [อินเทอร์เน็ต]. 2565 [เข้าถึงเมื่อ 3 พฤษภาคม 2566]. เข้าถึงได้จาก https://ddc.moph.go.th/dip/news.php?news=23567&deptcode=
ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. ระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ (HDC Dashboard): อัตราการเสียชีวิตจากการพลัดตกหกล้มในผู้สูงอายุ 60 ปีขึ้นไป [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [เข้าถึงเมื่อ 5 พฤษภาคม 2566]. เข้าถึงได้จาก https://hdcservice.moph.go.th.
Lord SR, Sherrington C, Menz HB. Falls in older people: Risk factors and strategies for prevention. Cambridge University Press; 2020.
ปริศนา รถสีดา. การป้องกันการหกล้มของผู้สูงอายุในชุมชน: บทบาทพยาบาลกับการดูแลสุขภาพที่บ้าน.วารสารพยาบาลสภากาชาดไทย 2561;11(2):15–25.
ละออม สร้อยแสง, จริยาวัตร คมพยัคฆ์, กนกพร นทีธนสมบัติ. การศึกษาแนวทางการป้องกันการหกล้มในผู้สูงอายุชุมชนมิตรภาพพัฒนา. วารสารพยาบาลทหารบก 2557;15(1):122–9.
รจฤดี โชติกาวินทร์, เขมกัญญา อนันต์, รัฐศาสตร์ เด่นชัย, นริศรา ชาญณรงค์. ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการป้องกันการหกล้มของผู้สูงอายุ ตำบลบ้านใหม่ อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ 2566;16(2):216–29.
ตวงรัตน์ อัคนาน, กันธิมา ศรีหมากสุก, ธงเทพ วงษ์ศรีสังข์, ชวนพิศ ศิริไพบูลย์, อิทธิพล ดวงจินดา, ศศิกานต์ พิลาภรณ์. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันการพลัดตกหกล้มของผู้สูงอายุไทยในชุมชน อำเภอเดิมบางนางบวช จังหวัดสุพรรณบุรี. วารสารสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น 2564;14(4):72–87.
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลสงเปลือย. สรุปรายงานผลการดำเนินงานกองทุนหลักประกันสุขภาพตำบลสงเปลือย และข้อมูลอุบัติการณ์การบาดเจ็บในผู้สูงอายุประจำปี 2565. กาฬสินธุ์: โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลสงเปลือย อำเภอนามน; 2566.
Wayne WD. Biostatistics: A foundation of analysis in the health sciences (6th ed.). New York: John Wiley & Sons; 1995.
Bloom BS. Taxonomy of education objective, Handbook I: Cognitive domain. New York: David McKay; 1975.
Best JW. Research in education. New Jersey: Prentice–Hall; 1977.
คมสันต์ อันภักดี, สุพัฒน์ อาสนะ. การรับรู้ ความเสี่ยงและพฤติกรรมการป้องกันการพลัดตกหกล้มของผู้สูงอายุ ตำบลนาเพียง อำเภอชุมแพ จังหวัดขอนแก่น. วารสารวิชาการป้องกันควบคุมโรค สคร.2 พิษณุโลก 2566;10(2):94–107.
บุณณดา โสพัฒน์. ปัจจัยที่ส่งผลต่อภาวะพลัดตกหกล้มของผู้สูงอายุ อำเภอห้วยทับทัน จังหวัดศรีสะเกษ.วารสารวิจัยและพัฒนาสุขภาพจังหวัดศรีสะเกษ 2566;2(2):93–106.
Wong J, Marr P, Kwan D, Meiyappan S, Adcock L. Identification of inappropriate medication use in elderly patients with frequent emergency department visits. Can Pharm J 2014;147(4):248–56.
นัทชา เขตเจริญ. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันการหกล้ม ของผู้สูงอายุในชุมชนจังหวัดหนองบัวลำภู.วารสารสุขภาพและสิ่งแวดล้อมศึกษา 2563;5(2):155–65.
Lawton MP, Nahemow L. Ecology and the aging process; 1973.
อนุสรณ์ รัตนสนธิ์. การรับรู้และพฤติกรรมการดูแลตนเองเพื่อป้องกันการหกล้มของผู้สูงอายุ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลร่มโพธิ์ อำเภอเมืองสมุทรปราการ จังหวัดสมุทรปราการ. วารสารวิชาการโรงพยาบาลสมุทรปราการ 2567;2(2):56–71.
Stretcher V, Rosenstock IM. The health belief model. In K.Glanz, F. M.Lewis, &B. K. Rimer (Eds.). Health behavior and health education: theory, research, and practice (2nd ed.). San Francisco: Jossey-Bass; 1997.
มุทิตา มุสิการยกูล, สุจิตรา สุคนธทรัพย์. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อพฤติกรรมการป้องกันการหกล้มของผู้สูงอายุ อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา. วารสารวิทยาศาสตร์การกีฬาและสุขภาพ 2565;23(2):143–57.
ณัฐชยา พวงทอง. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการป้องกันการหกล้มของผู้สูงอายุอำเภอทัพทัน จังหวัดอุทัยธานี. วารสารวิจัยสุขภาพและการพยาบาล 2565;38(1):73–85.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 9 จังหวัดนครราชสีมา
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิชาการสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 9 จังหวัดนครราชสีมา ถือว่าเป็นลิขสิทธิ์ ของสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 9 จังหวัดนครราชสีมา
