การพัฒนารูปแบบการฟื้นฟูสภาพผู้ป่วยโรคเรื้อนภายหลังการปรับเปลี่ยนนิคมสู่ชุมชนปกติ โดยชุมชนมีส่วนร่วม : กรณีศึกษานิคมโรคเรื้อนปราสาท อำเภอปราสาท จังหวัดสุรินทร์

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม ใช้เทคนิควิธีการแบบผสม (mixed method)
เพื่อศึกษา การพัฒนารูปแบบการฟื้นฟูสภาพผู้ป่วยโรคเรื้อนโดยชุมชนมีส่วนร่วมหลังการเปลี่ยนแปลงจาก
นิคมโรคเรื้อนเป็นชุมชนปกติ โดยใช้แนวคิดการจัดการแบบมีส่วนร่วม จากการศึกษาพบว่า บริบทสภาพปัญหา
ในอดีตนิคมโรคเรื้อนปราสาทถูกบุกรุกที่ดินทำกิน และปัญหาหลังการถ่ายโอนนิคมพบความรังเกียจของประชาชน
ในชุมชนต่อผู้ป่วยโรคเรื้อน ชุมชนไม่มีความใกล้ชิดกันมีความรังเกียจ ผู้ประสบปัญหาจากโรคเรื้อนส่วนใหญ่
มีข้อจำกัดในการมีส่วนร่วมทางสังคมร้อยละ 41.7 ที่จะต้องมีการฟื้นฟูสภาพ พบว่ารูปแบบการฟื้นฟูสภาพผู้ป่วย
โรคเรื้อนหลังปรับเปลี่ยนจากนิคมสู่ชุมชนปกติ ประกอบด้วย 1) การจัดตั้งกลุ่มจิตอาสาราชประชาสมาสัย
ขับเคลื่อนการส่งเสริมกิจกรรมฟื้นฟูสภาพ ผู้พิการจากโรคเรื้อนกับผู้พิการในชุมชนทั่วไป 2) การบูรณาการทำงาน
ของทีมจิตอาสา ทีมประกอบด้วย แกนนำชุมชน บุตรผู้พิการจากโรคเรื้อนและผู้พิการในชุมชนทั่วไป กับตัวแทน
ผู้พิการจากโรคเรื้อน ร่วมดำเนินการ ดังนี้ 2.1 วิเคราะห์ปัญหาและการฟื้นฟูด้านร่างกาย จิตใจ และสังคม
2.2 ร่วมทำแผนการฟื้นฟูสภาพ 2.3 ร่วมระดมทุนและตั้งกองทุนฟื้นฟูสภาพในการพัฒนาอาชีพ 2.4 การส่งเสริม
ประเพณีวัฒนธรรม มีความใกล้ชิดกันลดความรังเกียจ 2.5 การส่งเสริมสุขภาพผู้พิการจากโรคเรื้อนและผู้พิการ
ในชุมชน