ปัจจัยความล่าช้าในการวินิจฉัยรักษาโรคเรื้อน เขตสุขภาพที่ 9

บทคัดย่อ

โรคเรื้อนเป็นโรคติดต่อเรื้อรังที่ทำให้เกิดความพิการ ซึ่งความพิการในผู้ป่วยโรคเรื้อนเป็นสาเหตุ
ที่ทำให้โรคเรื้อนเป็นปัญหาสำคัญทั้งทางสาธารณสุข เศรษฐกิจ และสังคม สาเหตุของความพิการนั้นส่วนใหญ่แล้ว
พบว่า เกิดจากการมารับการรักษาที่ล่าช้า การศึกษานี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อหาปัจจัยความล่าช้าในการวินิจฉัย
รักษาในผู้ป่วยโรคเรื้อนเขตสุขภาพที่ 9 ทำการเก็บข้อมูลเชิงคุณภาพโดยการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ป่วยโรคเรื้อน
ที่กำลังรับยาไม่เกิน 9 เดือน จำนวน 36 คน ญาติ ผู้นำชุมชน และเจ้าหน้าที่สาธารณสุขที่รับผิดชอบงานโรคเรื้อน
ระดับจังหวัด อำเภอ และตำบล ที่มีผู้ป่วยโรคเรื้อนกำลังรับยาไม่เกิน 9 เดือน จำนวน 141 คน ทำการเก็บข้อมูล
ระหว่างวันที่ 1 กรกฎาคม - 30 กันยายน 2558 วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการศึกษาพบว่า ผู้ให้ข้อมูลที่เป็นผู้ป่วยโรคเรื้อนเป็นเพศหญิงมากกว่าเพศชาย มีอายุ 60 ปีขึ้นไป
จบชั้นประถมศึกษา ฐานะยากจน มากกว่าครึ่งของผู้ให้ข้อมูลมีความล่าช้าในการวินิจฉัยรักษาโรคเรื้อน อาการ
เริ่มแรกมีวงด่าง ขาว ชา ไม่คัน เริ่มการรักษาโดยซื้อยามากินมาทาก่อน และไม่คิดว่าตนเองเป็นโรคเรื้อน
จนกระทั่งมีผื่นขึ้นทั่วร่างกายหรือมีผื่นที่หน้า จึงเริ่มแสวงหาการรักษาจากแพทย์ ชุมชนยังมีความเข้าใจว่า
โรคเรื้อนเป็นกรรมพันธุ์ มีความกลัวการติดโรคเรื้อน หากผู้ป่วยโรคเรื้อนที่มีอาการมาก มีแผลหรือมีความพิการ
ก็จะรังเกียจ สาเหตุที่ทำให้เกิดความล่าช้าในการวินิจฉัยรักษาโรคเรื้อน ส่วนใหญ่เกิดจากความล่าช้าในระบบ
สาธารณสุข โดยเฉพาะความล่าช้าในโรงพยาบาลชุมชน จากผลการศึกษาที่กล่าวมา สามารถให้ข้อเสนอแนะ
ในการวางแผนการดำเนินงานป้องกันควบคุมโรคเรื้อนเพื่อลดความล่าช้าในการวินิจฉัยรักษาโรคเรื้อน โดยการ
ให้ความรู้เรื่องโรคเรื้อนแก่แพทย์จบใหม่ โดยเฉพาะพื้นที่ที่เป็นเป้าหมายทางระบาดวิทยาของโรคเรื้อน การให้
ความรู้เรื่องโรคเรื้อนในชุมชน ควรเน้นถึงอาการเริ่มแรกของโรคเรื้อน ภาวะคุกคามของโรคเรื้อน โอกาสเสี่ยง
ที่จะเป็นโรคเรื้อนและประโยชน์ของการมารักษาแต่เนิ่นๆ เพื่อเร่งรัดให้ผู้ป่วยออกมารักษาตั้งแต่เริ่มปรากฏ
อาการแสดงที่ผิวหนัง