ความครอบคลุมการขึ้นทะเบียนรักษาผู้ป่วยวัณโรคดื้อยาในพื้นที่เขตสุขภาพที่ 4 ปีงบประมาณ 2563

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการศึกษาเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวาง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความครอบคลุมการขึ้นทะเบียนรักษาผู้ป่วยวัณโรคดื้อยาในพื้นที่เขตสุขภาพที่ 4 ประชากรที่ใช้ในการศึกษา คือ ข้อมูลผู้ป่วยวัณโรคดื้อยาที่ขึ้นทะเบียนรักษาในระบบ National Tuberculosis Information Program (NTIP) ของโรงพยาบาลในพื้นที่เขตสุขภาพที่ 4 ปีงบประมาณ 2563 เทียบกับข้อมูลทางห้องปฏิบัติการ ผลการตรวจ Xpert MTB/RIF, Line Probe Assay (LPA) การเพาะเชื้อ (Culture) และการทดสอบความไวต่อยา (Drug Susceptibility Testing: DST) พบดื้อยารักษาวัณโรคแนวที่ 1 และ 2 ระหว่าง เดือน ตุลาคม 2562 ถึงกันยายน 2563 ที่ส่งตรวจ ณ ห้องปฏิบัติการทางการแพทย์ด้านควบคุมโรค สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 4 จังหวัดสระบุรี เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบบันทึกข้อมูลผู้ป่วยวัณโรคที่ผู้วิจัยได้พัฒนาขึ้น เก็บข้อมูลโดยการบันทึกผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา เช่น ร้อยละ ผลการศึกษา พบว่า ผู้ป่วยวัณโรคดื้อยาที่ขึ้นทะเบียนในระบบ NTIP จำนวน 127 ราย ไม่ได้ขึ้นทะเบียนในระบบ NTIP จำนวน 11 ราย เมื่อวิเคราะห์สาเหตุการไม่ขึ้นทะเบียน พบว่า ผู้ป่วยที่ไม่ขึ้นทะเบียนเสียชีวิตก่อนขึ้นทะเบียน (ร้อยละ 100) สาเหตุการเสียชีวิต ได้แก่ ภาวะหายใจล้มเหลว และได้รับการใส่ท่อช่วยหายใจในโรงพยาบาล ข้อเสนอแนะ การดำเนินการป้องกันควบคุมโรคดื้อยา ควรนำผู้ป่วยวัณโรคดื้อยาเข้าสู่การขึ้นทะเบียนวัณโรคดื้อยาให้ครบถ้วนจะทำให้ผู้ป่วยได้เข้ารับการรักษาให้ได้อย่างรวดเร็ว ส่งผลให้สามารถป้องกันการแพร่กระจายของวัณโรคดื้อยา และเฝ้าระวังวัณโรคในบุคลากรสาธารณสุขและผู้สัมผัสวัณโรคดื้อยาต่อไป