การประเมินระบบเฝ้าระวังโรคไข้ปวดข้อยุงลาย จังหวัดชัยภูมิ ปี 2563

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษาแบบภาคตัดขวางมี วัตถุประสงค์เพื่อศึกษาคุณลักษณะเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพของระบบเฝ้าระวัง และให้ข้อเสนอแนะ ในโรงพยาบาล 5 แห่ง ได้แก่ หนองบัวแดง เกษตรสมบูรณ์ จัตุรัส หนองบัวระเหว ภูเขียวฯ และศึกษาในชุมชน 2 แห่ง ประชากรและกลุ่มตัวอย่าง คือ ประชาชนที่มารับบริการที่โรงพยาบาล ตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2562–30 กันยายน 2563 จำนวน 1,332 ราย ได้กลุ่มตัวอย่าง 419 ราย ประชาชนที่อาศัยอยู่ในหลังคาเรือนที่พบผู้ป่วยโรคไข้ปวดข้อยุงลายตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2562 – 30 กันยายน 2563 คำนวณขนาดตัวอย่างได้กลุ่มตัวอย่าง 102 หลังคาเรือน และบุคลากรทางการแพทย์และสาธารณสุข 31 ราย สืบค้นข้อมูลผู้ป่วยจากเวชระเบียนในโรงพยาบาลและรายงาน 506 ผลการศึกษา พบว่า เวชระเบียน 1,332 ราย นำมาทบทวน 419 ราย ความไวในโรงพยาบาล ร้อยละ 36.84 ความไวในในชุมชน ร้อยละ 12.64 ค่าพยากรณ์บวก ร้อยละ 100 ความทันเวลา ร้อยละ 71.43ข้อมูลเวชระเบียนและรายงาน 506 ไม่สอดคล้องกัน ผลการศึกษาเชิงคุณภาพ พบว่า บุคลากรสาธารณสุขยอมรับว่าโรคไข้ปวดข้อยุงลายเป็นโรคที่ต้องเฝ้าระวังและรายงาน แต่ไม่ทราบว่าเกณฑ์รายงานโรคต้องรายงานผู้ป่วยเข้าข่ายขึ้นไป ส่วนใหญ่รายงานเฉพาะผู้ป่วยที่มีผลทางห้องปฏิบัติการ การรายงานโรคมีความยืดหยุ่น มีช่องทางการสื่อสารหลายช่องทาง สรุปผล พบว่า ค่าพยากรณ์บวกอยู่ในระดับดี ส่วนความไวในโรงพยาบาลและในชุมชนอยู่ในระดับควรปรับปรุง คุณภาพข้อมูลอยู่ในระดับดี ควรเพิ่มการรายงานโรคให้ทันเวลาเพื่อให้พื้นที่ควบคุมการระบาดได้ สื่อสารแนวทางการรายงานโรคให้ทุกโรงพยาบาล เรื่อง นิยามการรายงาน และควรเฝ้าระวังควบคู่ไปกับโรคไข้เลือดออกซึ่งเป็นโรคที่ผู้บริหารระดับจังหวัดให้ความสำคัญ