การประเมินผลความรอบรู้สุขภาพด้านการป้องกันควบคุมโรคของประชาชนไทย ในเขตสุขภาพที่ 9 นครราชสีมา ประจำปี 2563

ผู้แต่ง

  • เบญจมาศ อุนรัตน์ สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 9 จังหวัดนครราชสีมา
  • พรรณรัตน์ เป็นสุข สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 9 จังหวัดนครราชสีมา
  • จันทกานต์ วลัยเสถียร สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 9 จังหวัดนครราชสีมา

คำสำคัญ:

ความรอบรู้สุขภาพ, การประเมินผล, พฤติกรรมการป้องกันโรค

บทคัดย่อ

การประเมินผลความรอบรู้สุขภาพด้านการป้องกันควบคุมโรคของประชาชนไทยในพื้นที่สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 9 นครราชสีมา ประจำปี 2563 เป็นการวิจัยเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพแบบผสมผสาน (Mixed Method Research) กลุ่มตัวอย่างสุ่มแบบหลายขั้นตอน จำนวน 400 คน เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบ Chi-Square การทดสอบสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สัน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพโดยการวิเคราะห์เนื้อหา  พบว่ากลุ่มตัวอย่างมีความรอบรู้ด้านสุขภาพในการป้องกันควบคุมโรคและภัยสุขภาพ ระดับปานกลาง ร้อยละ 51.7 การรับรู้ข้อมูลข่าวสารอยู่ในระดับมาก ร้อยละ 60.3 ความรู้เรื่องโรคและภัยสุขภาพระดับมาก ร้อยละ 56.0 และพฤติกรรมที่เหมาะสมต่อการป้องกันโรคและภัยสุขภาพ ระดับมาก ร้อยละ 47.5  พบว่า ความรู้เรื่องโรคและภัยสุขภาพ และพฤติกรรมการป้องกันโรคและภัยสุขภาพ มีความสัมพันธ์ในระดับปานกลาง กับความรอบรู้สุขภาพด้านการป้องกันควบคุมโรค อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value = 0.550, 0.525) การรับรู้ข้อมูลข่าวสารเรื่องโรคและภัยสุขภาพ มีความสัมพันธ์ในระดับต่ำ กับความรอบรู้สุขภาพด้านการป้องกันควบคุมโรค อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value = 0.395) ข้อมูลเชิงคุณภาพพบว่า ประชาชนมีลักษณะของความรอบรู้ด้านสุขภาพแบ่งออกได้เป็น 3 ลักษณะ ได้แก่ กลุ่มผู้มีความรอบรู้ด้านสุขภาพในระดับต่ำ กลุ่มที่มีระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพในระดับปานกลางค่อนข้างต่ำ กลุ่มที่มีระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพในระดับปานกลาง ซึ่งมีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงปริมาณค่อนข้างมาก โดยพบว่าประชาชนแต่ละกลุ่มจะมีวิธีการเข้าถึงข้อมูลที่แตกต่างกัน จากแหล่งข้อมูลที่มีความหลากหลาย จึงควรวางแผนการสื่อสารความเสี่ยงและพัฒนาพฤติกรรมสุขภาพของประชาชนอย่างเป็นระบบ และพัฒนาระบบการสื่อสารประชาสัมพันธ์เพื่อการเสริมสร้างการรับรู้ข้อมูลข่าวสาร ความรู้ พฤติกรรมสุขภาพของประชาชนให้มีประสิทธิภาพต่อไป

เอกสารอ้างอิง

กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. แผนยุทธศาสตร์ กรมควบคุมโรค ประจำปี พ.ศ. 2554. นนทบุรี: กอง แผนงาน กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข; 2555.

กองแผนงาน กรมควบคุมโรค. แผนงานควบคุมโรคและภัยสุขภาพ กรอบแนวทางการจัดทำแผนปฏิบัติราชการเชิงยุทธศาสตร์กรมควบคมโรค ปีงบประมาณ พ.ศ. 2560. นนทบุรี: กลุ่มพัฒนาแผนปฏิบัติการ กองแผนงาน กรมควบคุมโรค (เอกสารอัดสำเนา); 2559.

กองแผนงาน กรมควบคุมโรค. แผนยุทธศาสตร์ชาติระยะ 20 ปี ด้านการป้องกันควบคุมโรคและภัยสุขภาพ (พ.ศ. 2560 – 2579). กรุงเทพมหานคร: อักษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์; 2560.

Palys, T. Purposive sampling. In L.M. Given (Ed.) The Sage Encyclopedia of Qualitative Research Methods. (Vol.2). Sage: Los Angeles; 2008.

Krejcie, R. V. & Morgan, D. W. Determining Sample Size for Research Activities. (Vol.3): Educational and Psychological Measurement; 1970.

ศิริพร จิรวัฒน์กุล. การวิจัยเชิงคุณภาพด้านวิทยาศาสตร์สุขภาพ. กรุงเทพมหานคร: วิทยพัฒน์; 2553.

สุภางค์ จันทวานิช. การวิเคราะห์ข้อมูลในการวิจัยเชิงคุณภาพ. พิมพ์ครั้งที่ 11. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2556.

Kutner M., Greenberg E., Jin Y. and Paulsen C. The Health Literacy of America’s Adults: Results From the 2003 National Assessment of Adult Literacy (NCES 2006–483). U.S. Department of Education. Washington, DC: National Center for Education Statistics; 2006.

วิชาญ ปาวัน และคณะ. การประเมินผลการรับรู้ข้อมูลข่าวสารเรื่องโรคและภัยสุขภาพพฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรค และภาพลักษณ์ของกรมควบคุมโรคของประชาชนไทย ประจำปี พ.ศ. 2561-2562. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย; 2561-2562.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2022-09-21

รูปแบบการอ้างอิง

อุนรัตน์ เ., เป็นสุข พ. ., & วลัยเสถียร จ. . (2022). การประเมินผลความรอบรู้สุขภาพด้านการป้องกันควบคุมโรคของประชาชนไทย ในเขตสุขภาพที่ 9 นครราชสีมา ประจำปี 2563. วารสารวิชาการสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 9 จังหวัดนครราชสีมา, 28(3), 35–44. สืบค้น จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/ODPC9/article/view/255052

ฉบับ

ประเภทบทความ

นิพนธ์ต้นฉบับ