ถอดบทเรียนความสำเร็จในการจัดการระบาดเป็นกลุ่มก้อนของโรคติดเชื้อ ไวรัสโคโรนา 2019 สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครราชสีมา ประเทศไทย ปี พ.ศ.2564

ผู้แต่ง

  • อารีย์ เชื้อเดช สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครราชสีมา

คำสำคัญ:

การระบาดเป็นกลุ่มก้อน, โรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019, ถอดบทเรียน

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่องนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ เพื่อศึกษากระบวนการดำเนินการควบคุมการระบาด ปัญหา และอุปสรรค ปัจจัยที่ส่งผลให้เกิดความสำเร็จในการควบคุมการระบาดเป็นกลุ่มก้อนของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019  และเพื่อสังเคราะห์รูปแบบการจัดการการระบาดเป็นกลุ่มก้อนของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019  ทำการคัดเลือกผู้ให้ข้อมูลแบบเจาะจงจากบุคลากรที่ปฏิบัติงานเกี่ยวข้องกับการดำเนินการควบคุมการระบาดเป็นกลุ่มก้อนของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ระลอกเมษายน 2564  จำนวน 12 คน ดำเนินการวิจัยโดยการใช้วิธีสัมภาษณ์แบบเจาะลึก เพื่อใช้ถอดบทเรียนด้วยการศึกษาย้อนหลังจากการปฏิบัติการที่ผ่านมาแล้ว (After Action Review : AAR) วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) การระบาดเกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว การตอบโต้ภาวะฉุกเฉินภายใต้คำสั่งของคณะกรรมการโรคติดต่อจังหวัด ทีมปฏิบัติการควบคุมโรคมีทีมพี่เลี้ยง (Covid Manager) ระดับจังหวัดให้คำปรึกษา ปฏิบัติงานร่วมกับทีมบูรณาการ จัดทีมด้านการสื่อสารข้อมูลให้ประชาชนรับทราบข้อเท็จจริงผ่านสื่อต่างๆ 2) ปัญหา และอุปสรรค คือ บุคลากรขาดทักษะการสอบสวนโรคและการจัดการระบาดเป็นกลุ่มก้อน บุคลากรที่มีทักษะมีจำนวนไม่เพียงพอ ผู้ป่วยปกปิดข้อมูลทำให้ค้นหาผู้สัมผัสเสี่ยงสูงไม่ครอบคลุม  และพบปัญหาข่าวปลอมลงสื่อต่างๆ ทำให้ประชาชนตื่นตระหนก 3) ปัจจัยที่ส่งผลให้เกิดความสำเร็จ คือ ความร่วมมือสามัคคีระหว่างภาคประชาชน ภาครัฐและภาคเอกชน มุ่งมั่นในการปฏิบัติตามมาตรการอย่างเคร่งครัด มีระบบบัญชาการโดยคณะกรรมการโรคติดต่อจังหวัดที่มีการติดตาม สั่งการอย่างต่อเนื่องรวดเร็ว และระบบการควบคุมโรคมีทีมพี่เลี้ยง (Covid Manager) ระดับจังหวัด ปฏิบัติงานร่วมกับทีมควบคุมโรคระดับอำเภอ

เอกสารอ้างอิง

กรมควบคุมโรค. แนวทางการเฝ้าระวังโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) กรมควบคุมโรค ฉบับวันที่ 9 มีนาคม 2564. [อินเตอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ; 2564 [ เข้าถึงเมื่อ 2554 มิถุนายน 10]. เข้าถึงได้จาก: https://ddc.moph.go.th/viralpneumonia/file/g_srrt/g_srrt_090364.pdf.

สมาคมระบาดวิทยาภาคสนาม. พื้นฐานระบาดวิทยา. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: แคนนา กราฟฟิค; 2559.

เสาวพักตร์ ฮิ้นจ้อย. คู่มือการเฝ้าระวังโรค และเหตุการณ์ผิดปกติแบบมีส่วนร่วมในชุมชนด้วยซอฟแวร์ประยุกต์ โดยกลุ่มผู้เลี้ยงสัตว์ปีกและสุกร เพื่อลดปัญหาโรคติดต่อระหว่างสัตว์และคน. กรุงเทพฯ: บริษัท ฮีซ์ จำกัด; 2562.

สำนักงานคณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิกรมควบคุมโรค กรมควบคุมโรค. แนวทางพัฒนา Mentoring program ในองค์กร. [อินเตอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ; 2563 [เข้าถึงเมื่อ 2564 ธันวาคม 15]. เข้าถึงได้จาก https://ddc.moph.go.th/osec/.

สำนักสื่อสารความเสี่ยงและพัฒนาพฤติกรรมสุขภาพ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. คู่มือประเมินการสื่อสารความเสี่ยง ภายใต้คู่มือแนวทางการประเมินจากผู้เชี่ยวชาญภายนอก และองค์การอนามัยโลก ตามกฎอนามัยระหว่างประเทศ พ.ศ. 2548 (JEE-IHR 2005) . กรุงเทพฯ: ชุมชนสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด สาขา 4; 2562.

สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ. คู่มือระบบบัญชาการเหตุการณ์ทางด้านการแพทย์และสาธารณสุขสำหรับการจัดการในภาวะสาธารณภัย/ภัยพิบัติ. กรุงเทพฯ: สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ; 2559.

ศุภวัฒน์ เสาเงิน. ปัจจัยแห่งความสำเร็จในการเป็นหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงของบ้านหนองรี ตำบลหนองรี อำเภอเมืองชลบุรี จังหวัดชลบุรี [วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิตคณะรัฐประศาสนศาสตร์]. ชลบุรี: วิทยาลัยการบริหารรัฐกิจ มหาวิทยาลัยบูรพา; 2560.

กรมควบคุมโรค. การจัดการภาวะฉุกเฉินทางสาธารณสุข ระบบบัญชาการเหตุการณ์ และศูนย์ปฏิบัติการภาวะฉุกเฉินทางสาธารณสุข. [อินเตอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ; 2564 [เข้าถึงเมื่อ 2564 ธันวาคม 10] เข้าถึงได้จาก http://www.ppho.go.th/webppho/dl_strat/F20170616075301.pdf.

จอมรุจจิโรจน์ เหตุเกษ. กลยุทธ์ในการจัดการสถานการณ์การแพร่ระบาดของ โควิด – 19 ศึกษาเฉพาะกรณีเทศบาลตำบลบางเมือง อำเภอเมืองสมุทรปราการ จังหวัดสมุทรปราการ [วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิตคณะรัฐประศาสนศาสตร์]. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยรามคำแหง; 2563.

Lahiri A, Jha SS, Bhattacharya S, Ray S, Chakraborty A. Effectiveness of preventive measures against COVID-19: A systematic review of In Silico modeling studies in indian context. Indian J Public Health. 2020; 64(2):156-167.

สำนักข่าว Hfocus เจาะลึกระบบสุขภาพ. ข้อเสนอเชิงยุทธศาสตร์เพื่อควบคุมปัญหาโควิดสมุทรสาคร. [อินเตอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ; 2565 [เข้าถึงเมื่อ 2565 เมษายน 10] เข้าถึงได้จากhttps://www.hfocus.org/content/2021/01/20855.

Zhou Q, Huang S, Xiao Y, Li M, Guo Z. Reflections on the Cluster Epidemic of COVID-19; Lessons Learned from Wuhan's Experience: A Brief Review. Iran J Public Health. 2020; 49(1):12-17.

จงสวัสดิ์ มณีจอม. ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จในการพัฒนาชุมชนตามแนวทางปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของชุมชนบ้านโคกไพร ตำบลทัพราช อำเภอตาพระยา จังหวัดสระแก้ว [วิทยานิพนธ์รัฐศาสตร์มหาบัณฑิต สาขาวิชาการเมืองการปกครอง คณะรัฐศาสตร์]. ชลบุรี: มหาวิทยาลัยบูรพา; 2558.

กรมควบคุมโรค. การจัดการภาวะฉุกเฉินทางสาธารณสุข ระบบบัญชาการเหตุการณ์ และศูนย์ปฏิบัติการภาวะฉุกเฉินทางสาธารณสุข [อินเตอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ; 2564 [ เข้าถึงเมื่อ 2564 ธันวาคม 10] เข้าถึงได้จาก http://www.ppho.go.th/webppho/dl_strat/F20170616075301.pdf.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2022-09-21

รูปแบบการอ้างอิง

เชื้อเดช อ. (2022). ถอดบทเรียนความสำเร็จในการจัดการระบาดเป็นกลุ่มก้อนของโรคติดเชื้อ ไวรัสโคโรนา 2019 สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครราชสีมา ประเทศไทย ปี พ.ศ.2564. วารสารวิชาการสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 9 จังหวัดนครราชสีมา, 28(3), 5–15. สืบค้น จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/ODPC9/article/view/256981

ฉบับ

ประเภทบทความ

นิพนธ์ต้นฉบับ