สถานะสุขภาพ และพฤติกรรมด้านความปลอดภัยของพนักงานขับรถบรรทุกวัตถุอันตราย บริเวณด่านสะพานมิตรภาพไทย-ลาวแห่งที่ 1 จังหวัดหนองคาย

บทคัดย่อ

การศึกษาเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวางนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสถานะสุขภาพและพฤติกรรมด้านความปลอดภัยของพนักงานขับรถบรรทุกวัตถุอันตราย ในพื้นที่จังหวัดหนองคาย ณ บริเวณด่านสะพานมิตรภาพไทย-ลาวแห่งที่ 1 กลุ่มตัวอย่าง คือ พนักงานขับรถขนส่งวัตถุอันตรายที่ผ่านช่องทางด่านสะพานมิตรภาพไทย-ลาว 1 จำนวน 67 คน สุ่มตัวอย่างแบบบังเอิญ (Accidental Sampling) โดยใช้แบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง เก็บรวบรวมข้อมูล ในระหว่างเดือนมีนาคม - กันยายน 2564 ผลการศึกษา พบว่า พนักงานขับรถขนส่งวัตถุอันตราย ทั้งหมดเป็นเพศชาย อายุเฉลี่ย 43.9 ปี มีสถานะสุขภาพ คือ ภาวะอ้วนและน้ำหนักเกิน ร้อยละ 74.6 ส่งผลให้มีโรคประจำตัว ได้แก่ โรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง และไขมันในเลือดสูง พฤติกรรมขณะขับรถที่ไม่ปลอดภัยที่พบมากที่สุด คือ ไม่มีการเปลี่ยนคนขับระหว่างทาง ขับรถต่อเนื่องมากกว่า 4 ชั่วโมง ซึ่งเกินกฎหมายกำหนด ร้อยละ 89.5 รับประทานอาหาร/ขนม/น้ำ ขณะขับรถ ร้อยละ 74.6 ง่วงขณะขับรถ ร้อยละ 71.7 และขับรถเร็ว ร้อยละ 43.3 ผลการศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างพฤติกรรมการขับรถขนส่งวัตถุอันตรายกับการเกิดอุบัติเหตุ พบว่า ทุกปัจจัยพฤติกรรมการปฏิบัติตัวขณะขับรถสัมพันธ์กับการเกิดอุบัติเหตุ อย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ ที่ระดับนัยสำคัญ 0.05 โดยพฤติกรรมที่เคยทำ และมีอัตราการเกิดอุบัติเหตุมากที่สุด คือ มีอาการง่วงขณะขับรถ ร้อยละ 61.1  ดังนั้น เพื่อให้พนักงานมีพฤติกรรมความปลอดภัยในการขับรถ จึงควรเข้มงวดการบังคับใช้กฎหมาย โดยเฉพาะการเปลี่ยนคนขับเมื่อมีอาการง่วง หรือเหนื่อยล้าขณะขับรถ หรือครบ 4 ชั่วโมงควรหยุดพักตามกฎหมายกำหนด และเพิ่มระบบตรวจสอบความเมื่อยล้าของพนักงานขับรถบรรทุกวัตถุอันตราย และกลไกในการควบคุมเครื่องยนต์ในการจำกัดความเร็วและระยะเวลาขับขี่โดยอัตโนมัติ นอกจากนี้ผู้ประกอบการรถขนส่งวัตถุอันตราย ควรให้ความสำคัญในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพของพนักงาน โดยใช้มาตรการต่าง ๆ เช่น การลดความอ้วน ปรับพฤติกรรมการกิน และการออกกำลังกาย เป็นต้น เพื่อลดความเสี่ยงทางสุขภาพที่อาจส่งผลต่อการเกิดอุบัติเหตุได้