ความรอบรู้ด้านสุขภาพในการป้องกันควบคุมโรคของบุคลากรสาธารณสุข จังหวัดนครราชสีมา ประจำปี 2564

ผู้แต่ง

  • พรรณรัตน์ เป็นสุข สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 9 จังหวัดนครราชสีมา
  • นิรันตา ไชยพาน สำนักสื่อสารความเสี่ยงและพัฒนาพฤติกรรมสุขภาพ
  • จันทกานต์ วลัยเสถียร สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 9 จังหวัดนครราชสีมา

คำสำคัญ:

ความรอบรู้สุขภาพ, การป้องกันและควบคุมโรค, บุคลากรสาธารณสุข

บทคัดย่อ

ความรอบรู้ด้านสุขภาพในการป้องกันควบคุมโรคของบุคลากรสาธารณสุข จังหวัดนครราชสีมา ประจำปี 2564  เป็นการวิจัยเชิงสำรวจแบบตัดขวาง กลุ่มตัวอย่างสุ่มแบบอย่างง่าย จำนวน 250 คน เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถาม ประกอบด้วย 3 ส่วน ได้แก่ ข้อมูลทั่วไป ความรอบรู้ด้านสุขภาพในการป้องกันควบคุมโรค และการรับรู้บรรยากาศองค์กร วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบ Chi-Square เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ของปัจจัยต่างๆ พบว่ากลุ่มตัวอย่างมีความรอบรู้ด้านสุขภาพในการป้องกันควบคุมโรคอยู่ในระดับมีปัญหา ร้อยละ 42.5 มิติความรอบรู้ด้านสุขภาพรายด้าน พบว่า กลุ่มตัวอย่างมีทักษะด้านการเข้าถึงข้อมูล การเข้าใจข้อมูลอยู่ในระดับพอเพียง ร้อยละ 62.6, 60.7 ตามลำดับ ด้านทักษะการไต่ถาม ตัดสินใจ และการนำไปใช้อยู่ในระดับมีปัญหา ร้อยละ 48.0, 53.4, 60.7 ตามลำดับ กลุ่มตัวอย่างมีคะแนนเฉลี่ยการรับรู้บรรยากาศองค์กรรอบรู้ด้านสุขภาพทั้ง 10 มิติ อยู่ในระดับมาก (gif.latex?\bar{X} = 41.24, S.D. = 5.48) ด้านผู้นำมีคะแนนเฉลี่ยสูงที่สุด เท่ากับ 4.37 ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับความรอบรู้ด้านสุขภาพของบุคลากรสาธารณสุข พบว่า อายุ การศึกษา ระดับการติดต่อกับผู้รับบริการ และอายุงาน มีความสัมพันธ์กับความรอบรู้ด้านสุขภาพ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P < 0.05) ซึ่งคุณลักษณะส่วนบุคคลที่แตกต่างกันส่งผลให้บุคคลเกิดความสนใจ แรงจูงใจ และความต้องการที่แตกต่างกัน จึงควรพัฒนาบุคลากรสาธารณสุขโดยให้ความสำคัญกับการออกแบบหลักสูตรพัฒนาบุคลากรให้ครอบคลุมทุกกลุ่มอายุ ออกแบบกระบวนการที่เหมาะสมและครอบคลุมการพัฒนาทั้ง 3 ระดับ คือ ขั้นพื้นฐาน ขั้นปฏิสัมพันธ์ และขั้นวิจารณญาณ  รวมไปถึงการสนับสนุนให้หน่วยงานให้ความสำคัญกับการเป็นองค์กรรอบรู้ด้านสุขภาพ

เอกสารอ้างอิง

คณะกรรมาธิการขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศด้านสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม สภาขับเคลื่อนการปฏิรูป ประเทศ. รายงานคณะกรรมาธิการขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศด้านสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม เรื่อง “การปฏิรูปความรอบรู้และการสื่อสารสุขภาพ”, สํานักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร [อินเตอร์เน็ต]. 2559 [เข้าถึงเมื่อ 2564 กุมภาพันธ์ 1]. เข้าถึงได้จาก: https://www.parliament.go.th/ewtadmin/ewt/parliament parcy/ewt_dl link.php?nid=38939

นิรันตา ไชยพาน. นโยบายความรอบรู้ด้านสุขภาพ. ใน: นิรันตา ไชยพาน, สุจิตรา บุญกล้า, กฤษกร คนหาญ, เนตรชนก ไชยพาน, บรรณาธิการ. คู่มือ กระบวนการสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพ ในการป้องกันควบคุมโรคและภัยสุขภาพ. พิมพ์ครั้งที่ 1. นนทบุรี: อาร์ เอ็น พี ที วอเทอร์ จำกัด; 2564: 1-2.

กองแผนงาน กรมควบคุมโรค. กรอบแนวทางการจัดทําแผนปฏิบัติราชการเชิงยุทธศาสตร์กรมควบคุมโรค ปีงบประมาณ พ.ศ. 2560 [เอกสารอัดสำเนา]. นนทบุรี: กองแผนงาน กรมควบคุมโรค; 2559.

Nutbeam D. The evolving concept of health literacy. Soc Sci Med. 2008;67(12):2072-8.

ประเวช ชุ่มเกษรกูลกิจ. ความรอบรู้ด้านสุขภาพในการป้องกันควบคุมโรค. ใน: ประเวช ชุ่มเกษรกูลกิจ, จักรกฤษณ์ พลราชม, นิรันตา ไชยพาน, สุจิตรา บุญกล้า, บรรณาธิการ. การประเมินความรอบรู้ด้านสุขภาพในการป้องกันควบคุมโรคและภัยสุขภาพของประชาชนไทย ปี 2563. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ เอส ออฟเซ็ท กราฟฟิค ดีไซน; 2563: 1-2.

วิมล โรมา. รายงานการสำรวจความรอบรู้ด้านสุขภาพของประชาชนอายุ 15 ปีขึ้นไป พ.ศ. 2562. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ: บริษัทห้างหุ้นส่วนจำกัด ฟันนี่ พับลิชิ่ง จำกัด; 2563.

สุนันทินี ศรีประจันทร. ความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพที่พึงประสงค์ ของบุคลากรศูนย์อนามัยที่ 7 ขอนแก่น, ศูนย์อนามัยที่ 7 ขอนแก่น [อินเตอร์เน็ต]. 2561 [เข้าถึงเมื่อ 2564 กุมภาพันธ์ 1]. เข้าถึงได้จาก: http://203.157.71.14 8/hpc7data/ Res/ResDetail.aspx?resCode=25620009.

จันทกานต์ วลัยเสถียร, เมยุรี ประสงค์, มาลัย นาคประกอบ. ความรอบรู้ด้านสุขภาพในการป้องกันควบคุมโรคไม่ติดต่อของบุคลากร ของสํานักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 9 นครราชสีมา. วารสารวิชาการสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 9 จังหวัดนครราชสีมา. 2564:27(1):46-55.

ขวัญเมือง แก้วดำเกิง. ความรอบรู้ด้านสุขภาพ. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: อมรินทร์พริ้นติ้ง แอนด์ พับลิชชิ่ง จำกัด; 2561.

ขวัญเมือง แก้วดำเกิง, จำเนียร โลหชุณโสภาค. การพัฒนาและทดสอบแบบประเมินความรอบรู้ด้านสุขภาพในการป้องกันควบคุมโรคกลุ่มบุคลากรสาธารณสุข. วารสารร่มพฤกษ์ มหาวิทยาลัยเกริก. 2564;32(2):1-15.

บุญชม ศรีสะอาด. การวิจัยเบื้องต้น; พิมพ์ครั้งที่ 7. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์สุวีริยาสาสน์; 2545.

Best John W. Research in Education. Boston MA: Allyn and Bacon; 1993: 247.

เทพไทย โชติชัย, เสาวลักษณ์ ศรีดาเกษ, กิรณา แต้อารักษ์, สายันห์ ปัญญาทรง,อ้อยทิพย์ บัวจันทร์. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความรอบรู้ด้านสุขภาพในการป้องกันโรคความดันโลหิตสูง ของประชากรกลุ่มเสี่ยงโรคความดันโลหิตสูง ตำบลสำราญ อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้. 2563;7(1):45-55.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2023-08-31

รูปแบบการอ้างอิง

เป็นสุข พ., ไชยพาน น. ., & วลัยเสถียร จ. . (2023). ความรอบรู้ด้านสุขภาพในการป้องกันควบคุมโรคของบุคลากรสาธารณสุข จังหวัดนครราชสีมา ประจำปี 2564 . วารสารวิชาการสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 9 จังหวัดนครราชสีมา, 29(3), 5–18. สืบค้น จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/ODPC9/article/view/259733

ฉบับ

ประเภทบทความ

นิพนธ์ต้นฉบับ