ความวิตกกังวลก่อนการรับวัคซีนป้องกันโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ของนักเรียนอายุ 12–18 ปี ที่กำลังศึกษาในโรงเรียนแห่งหนึ่ง ตำบลตะพง อำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง

นลัทพร คีรีแลง; วีรพงศ์  มิตรสันเที๊ยะ; กัมปนาท ฉายชูวงษ์

ผู้แต่ง

นลัทพร คีรีแลง โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลตะพง องค์การบริหารส่วนตำบลตะพง จังหวัดระยอง
วีรพงศ์ มิตรสันเที๊ยะ วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร จังหวัดชลบุรี คณะสาธารณสุขศาสตร์และสหเวชศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
กัมปนาท ฉายชูวงษ์ วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร จังหวัดชลบุรี คณะสาธารณสุขศาสตร์และสหเวชศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก

คำสำคัญ:

ความวิตกกังวล, วัคซีนป้องกันโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019, นักเรียน

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงสำรวจแบบภาคตัดขวางครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับความวิตกกังวลและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความวิตกกังวลก่อนการรับวัคซีนป้องกันโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ของนักเรียนอายุ 12–18 ปี ที่กำลังศึกษาในโรงเรียนแห่งหนึ่ง ตำบลตะพง อำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง โดยมีกลุ่มเป้าหมาย จำนวน 204 คน ดำเนินการเก็บรวบรวมข้อมูลในช่วงเดือนสิงหาคม–กันยายน พ.ศ. 2565 ใช้แบบสอบถาม ประกอบด้วย 3 ส่วน ได้แก่ ปัจจัยส่วนบุคคล การได้รับข่าวสารเรื่องวัคซีนป้องกันโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 และความวิตกกังวลในการรับวัคซีนป้องกันโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ ไคว์สแควร์ การคำนวณความเสี่ยง (odds ratio) และค่าช่วงเชื่อมั่น 95% ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง ร้อยละ 58.82 อายุเฉลี่ยเท่ากับ 16.33±9.76 ปี กำลังศึกษาในระดับมัธยมศึกษาตอนต้น ร้อยละ 47.06 พักอาศัยกับบิดาหรือมารดา ร้อยละ 61.76 ไม่มีโรคประจำตัว ร้อยละ 87.75 ไม่มีประวัติการแพ้ยา แพ้อาหาร และแพ้วัคซีน ร้อยละ 96.08, 94.61 และ 96.08 ตามลำดับ และไม่มีประวัติการเจ็บป่วยภายใน 14 วันที่ผ่านมา ร้อยละ 82.84 ส่วนใหญ่ติดตามข้อมูลข่าวสารเรื่องวัคซีนป้องกันโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ผ่านช่องทางสื่อสังคมออนไลน์มากที่สุด ร้อยละ 70.21 และมีความวิตกกังวลก่อนการรับวัคซีนร้อยละ 79.90 โดยลักษณะความวิตกกังวลของกลุ่มตัวอย่างที่มีระดับความวิตกกังวลอยู่ในระดับมากเป็น 3 อันดับแรก คือ ครอบครัวหรือผู้ปกครอง รองลงมาได้แก่ การส่งผลต่อการดำเนินชีวิตประจำวัน และผลข้างเคียง หรืออาการไม่พึงประสงค์ คิดเป็นร้อยละ 22.70, 9.20 และ 4.29 ตามลำดับ นอกจากนี้การมีประวัติการเจ็บป่วยด้วยอาการคล้ายไข้หวัดใหญ่ในช่วง 14 วันที่ผ่านมา มีความสัมพันธ์กับความวิตกกังวลก่อนการรับวัคซีนป้องกันโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 (OR = 4.95, 95%CI = 1.14–21.56) ดังนั้น การชี้แจงข้อมูลต่างๆที่สำคัญเกี่ยวกับวัคซีนป้องกันโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 จึงเป็นสิ่งที่สำคัญอย่างยิ่งในการที่จะช่วยให้นักเรียนและผู้ปกครอง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในผู้ที่มีประวัติการเจ็บป่วยด้วยอาการคล้ายไข้หวัดใหญ่ในช่วง 14 วันก่อนได้รับวัคซีนเกิดความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้อง ตลอดจนควรมีการจัดเตรียมบุคลากรและหน่วยบริการฉุกเฉินสำหรับจุดบริการฉีดวัคซีน ซึ่งจะช่วยลดความวิตกกังวลในการรับวัคซีนป้องกันโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ได้

เอกสารอ้างอิง

กรมควบคุมโรค. แนวทางการให้วัคซีนโควิด 19 ในสถานการณ์ระบาด ปี 2564 ในประเทศไทย ฉบับปรับปรุงครั้งที่ 2. นนทบุรี: กรมควบคุมโรค; 2564.

McIntosh K. Coronavirus disease 2019 (COVID-19) [Internet]. California: Wolters Kluwer [cited 2020 Feb 26]. Available from: https://www.uptodate.com/contents/coronavirus-disease-2019-covid-19

Heymann DL, Shindo N. COVID-19: What is next for public health? Lancet 2020;395(10224):542–5.

สุกฤตา ตะการีย์, อรทิพา ส่องศิริ, สุสารี ประคินกิจ, รัตนาภรณ์ นิวาศานนท์, พาจนา ดวงจันทร์. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความวิตกกังวลในการรับวัคซีนป้องกันโควิด 19.วารสารวิจัยสุขภาพและการพยาบาล. 2566;39(1):89–99.

ภาสสีห์ ปรีชาภรณ์. ปัจจัยที่ส่งผลต่อการตัดสินใจยอมรับวัคซีนป้องกันโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ที่จัดหาโดยภาครัฐ ในเขตพญาไท กรุงเทพมหานคร [วิทยานิพนธ์เศรษฐศาสตรมหาบัณฑิต]. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์; 2564.

Daniel WW. Biostatistics: a foundation for analysis in the health sciences. 7th ed. New York: John Willey and Sonc; 1999.

Taylor S, Landry CA, Paluszek MM, Rachor GS, Asmundson GJG. Worry, avoidance, and coping during the COVID-19 pandemic: a comprehensive network analysis. J Anxiety Disord 2020;76: 102327.

กรมสุขภาพจิต. คู่มือการดูแลสังคมจิตใจบุคลากรสุขภาพในภาวะวิกฤติโควิด-19. นนทบุรี: กรมสุขภาพจิต; 2563.

Jeyanathan M, Afkhami S, Smaill F, Miller MS, Lichty BD, Xing Z. Immunological considerations for COVID-19 vaccine strategies. Nat Rev Immunol 2020;20(10):615–32.

Polack FP, Thomas SJ, Kitchin N, Absalon J, Gurtman A, Lockhart S, et al. Safety and Efficacy of the BNT162b2 mRNA Covid-19 Vaccine. N Engl J Med 2020;383(27):2603–15.

The U.S. Food and Drug Administration. Fact Sheet for Healthcare Providers Administering Vaccine Emergency Use Authorization (EUA) of The MODERNA COVID-19 Vaccine to Prevent Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) in Individual 18 Years of Age and Older. Maryland: The U.S. Food and Drug Administration; 2020.

อธิวัฒน์ กุลบุตร, ณัฐพล ลาวจันทร์, สุพล วังขุย, อนุพันธ์ สุวรรณพันธ์. ความรู้ ความคิดเห็นเกี่ยวกับวัคซีนโควิด-19 และการตัดสินใจรับวัคซีนของเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานในท่าอากาศยานนานาชาติอู่ตะเภาระยอง-พัทยา จังหวัดระยอง. ศรีสะเกษ: มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ; 2565.

El-Shabasy RM, Nayel MA, Taher MM, Abdelmonem R, Shoueir KR, Kenawy ER. Three waves changes, new variant strains, and vaccination effect against COVID-19 pandemic. Int J Biol Macromol 2020;204:161–8.

Kaewkrajang P, Jatchavala C, Sangsuwan T. Anxiety, optimism, and COVID-19 vaccine hesitancy among students in a university in southern Thailand during the 2021 academic year. Vaccines 2023;11:1157.

สุชิต แสนเภา. ปัจจัยที่มีผลต่อการตัดสินใจของผู้ปกครองในการฉีดวัคซีนโควิด-19 แก่เด็กอายุ 6 เดือนถึง 4 ปี ในโรงพยาบาลจัตุรัส จังหวัดชัยภูมิ.ชัยภูมิเวชสาร 2566;43(2):86 – 95.

สมาคมโรคติดเชื้อแห่งประเทศไทย. คำแนะนำในการรับวัคซีนในผู้ใหญ่ในช่วงที่มีการระบาดของ COVID-19. กรุงเทพฯ: สมาคมโรคติดเชื้อแห่งประเทศไทย; 2564.

Klimek L, Bergmann KC, Brehler R, Pfützner W, Zuberbier T, Hartmann K, et al. Practical handling of allergic reactions to COVID-19 vaccines. Allergo J Int 2021;30(3):79–95.

สรรเสริญ อุ้ยเอ้ง. ปัจจัยที่มีผลต่อการตัดสินใจฉีดวัคซีนป้องกันโรคโควิด-19 เข็มกระตุ้น (เข็ม 3) ของผู้สูงอายุ ในเขตอำเภอเมือง จังหวัดสงขลา. สงขลา: โรงพยาบาลสงขลา; 2565.

กมลพร แพทย์ชีพ, กันตภณ เชื้อฮ้อ, ปริญญาภรณ์ ธนะบุญปวง, นงนุช วงศ์สว่าง. ปัจจัยทำนายการตัดสินใจรับวัคซีนป้องกัน COVID-19 ของประชาชนในเขตสุขภาพที่ 5. ราชบุรี: วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ราชบุรี; 2565.