ความสัมพันธ์ระหว่างการรับรู้กับพฤติกรรมป้องกันโรคไข้เลือดออกของประชาชน ในอำเภอที่มีอัตราป่วยสูง จังหวัดบุรีรัมย์

บทคัดย่อ

โรคไข้เลือดออก เป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญในหลายประเทศรวมถึงประเทศไทย เกิดจากเชื้อไวรัสเดงกี มียุงลาย (Aedes aegypti) เป็นพาหะนำโรค ในช่วง10 ปีที่ผ่านมามีการแพร่ระบาดที่ไม่แน่นอน ทำให้ต้องมีการเฝ้าระวัง ป้องกัน ควบคุมโรคอย่างต่อเนื่อง การศึกษานี้เป็นการศึกษาเชิงพรรณนา เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ของการรับรู้กับพฤติกรรมป้องกันโรคไข้เลือดออกของประชาชน รวมถึงการศึกษาการรับรู้ และพฤติกรรมป้องกันโรคไข้เลือดออกในอำเภอที่มีอัตราป่วยสูง จังหวัดบุรีรัมย์ กลุ่มตัวอย่าง คือ ประชาชนที่อาศัยอยู่ในพื้นที่อำเภอที่มีอัตราป่วยด้วยโรคไข้เลือดออกสูง คัดเลือกตัวอย่างด้วยวิธีการสุ่มแบบหลายขั้นตอน ได้กลุ่มตัวอย่างจำนวน 385 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน ผลการศึกษาพบว่า ส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง ร้อยละ 62.60 อายุระหว่าง 41-50 ปี ร้อยละ 28.80 สถานภาพสมรส ร้อยละ 69.10 ระดับการศึกษาชั้นประถมศึกษา ร้อยละ 73.20 อาชีพเกษตรกร ร้อยละ 75.30 และไม่มีประวัติเป็นโรคไข้เลือดออก ร้อยละ 97.10 การรับรู้แบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพในภาพรวม ส่วนใหญ่มีการรับรู้อยู่ในระดับมาก (=2.72, SD=0.13) พฤติกรรมการป้องกันโรคไข้เลือดออกภาพรวม ส่วนใหญ่ปฏิบัติเป็นประจำ (=2.46, SD = 0.30) และจากการศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการรับรู้กับพฤติกรรมป้องกันโรคไข้เลือดออกของประชาชนในอำเภอที่มีอัตราป่วยสูง จังหวัดบุรีรัมย์ พบว่า การรับรู้ถึงความรุนแรงของโรค (r = -0.128, p = 0.012) การรับรู้โอกาสเสี่ยงต่อการเกิดโรค (r = 0.179, p < 0.001) และการรับรู้ประโยชน์ของการป้องกันโรค (r = 0.159, p = 0.002) มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมป้องกันโรคไข้เลือดออกอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p <0.05) ส่วนการรับรู้ถึงอุปสรรคต่อการปฏิบัติตนไม่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมป้องกันโรคไข้เลือดออก ดังนั้นหน่วยงานภาคีเครือข่ายในระดับพื้นที่และผู้เกี่ยวข้อง ควรจัดกิจกรรมส่งเสริมให้ประชาชนตระหนักและเห็นความสำคัญ รวมถึงสามารถกำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ลูกน้ำยุงลายในครัวเรือนตนเองได้ เพื่อให้เกิดการป้องกันควบคุมโรคที่ยั่งยืน