ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดภาวะโลหิตจางในหญิงตั้งครรภ์ที่มารับบริการคลอด ในโรงพยาบาลลำทับ อำเภอลำทับ จังหวัดกระบี่

รุจิรา ประคีตะวาทิน

ผู้แต่ง

รุจิรา ประคีตะวาทิน โรงพยาบาลลำทับ จังหวัดกระบี่

คำสำคัญ:

หญิงตั้งครรภ์, ภาวะโลหิตจาง, ปัจจัยด้านสูติกรรม

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษาย้อนหลังเชิงพรรณนา มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดภาวะโลหิตจางในหญิงตั้งครรภ์ที่มารับบริการคลอดในโรงพยาบาลลำทับ อำเภอลำทับ จังหวัดกระบี่ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษาคือ หญิงตั้งครรภ์ที่มารับบริการคลอดในโรงพยาบาลลำทับ อำเภอลำทับ จังหวัดกระบี่ คำนวณขนาดตัวอย่างโดยใช้สูตรของเครซี่และมอร์แกน ได้กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 114 ฉบับ เก็บข้อมูลในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2565 ถึงเดือนกันยายน พ.ศ. 2567 โดยใช้แบบบันทึกข้อมูล ประกอบด้วย 1) ปัจจัยส่วนบุคคล 2) ปัจจัยทางสูติกรรม และ 3) การเกิดภาวะโลหิตจางในหญิงตั้งครรภ์ฯ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ และหาความสัมพันธ์โดยใช้สถิติไคสแควร์ ที่ระดับนัยสำคัญทางสถิติ 0.05 ผลการศึกษาพบว่า 1) ปัจจัยส่วนบุคคลที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดภาวะโลหิตจางในหญิงตั้งครรภ์ฯ ได้แก่ ระดับการศึกษา (c²= 22.73, p < 0.01) และด้านดัชนีมวลกายเมื่อฝากครรภ์ครั้งแรก (c² = 32.34, p < 0.01) 2) ปัจจัยด้านสูติกรรมที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดภาวะโลหิตจางในหญิงตั้งครรภ์ฯ ได้แก่ อายุเมื่อฝากครรภ์ครั้งแรก (c² = 7.60, p < 0.02) ผลการตรวจคัดกรองธาลัสซีเมีย (c²= 28.02, p < 0.01) และการฝากครรภ์ครบตามเกณฑ์ (c² = 9.70, p < 0.01) จากผลการศึกษาสะท้อนให้เห็นว่าควรมีการกระตุ้นให้หญิงตั้งครรภ์เข้ารับการฝากครรภ์ให้ครบถ้วนตามเกณฑ์ ส่งเสริมภาวะโภชนาการ รวมถึงการทานยาเสริมธาตุเหล็กในหญิงตั้งครรภ์ เพื่อป้องกันการเกิดภาวะโลหิตจางและภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดในหญิงตั้งครรภ์ได้ในอนาคต

เอกสารอ้างอิง

ชลธิชา ตานา, ชเนนทร์ วนาภิรักษ์. ภาวะโลหิตจางในสตรีตั้งครรภ์ [อินเตอร์เน็ต].2560 [เข้าถึงเมื่อ 2567 ตุลาคม 12]. เข้าถึงได้จาก: https://w1.med.cmu.ac.th/obgyn/lecturestopics/topic-review/5679/

ปรัชญา กาญจนโสภณ. ภาวะโลหิตจางในสตรีตั้งครรภ์ที่คลอด ณ โรงพยาบาลกระบี่: ความชุก ปัจจัยเสี่ยง.วารสารวิชาการแพทย์ 2558;29(2):219–25.

ระบบสารสนเทศสนับสนุนงานส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม.ร้อยละของหญิงตั้งครรภ์มีภาวะโลหิตจาง ระดับเขตสุขภาพ [อินเตอร์เน็ต].2565 [เข้าถึงเมื่อ 2567 ตุลาคม 12]. เข้าถึงได้จาก: https://dashboard.anamai.moph.go.th/dashboard/anemia1549n/index?year=2025

Krejcie RV, Morgan DW. Determining Sample Size for Research Activities. EPM 1970;30(3):607–10.

มณีรัศมิ์ พัฒนสมบัติสุข, สุวรรณี กอวิวัฒนาการ, ศิริพันธุ์ ศิริพันธุ์. ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับภาวะซีดในหญิงตั้งครรภ์ที่มาฝากครรภ์ในจังหวัดยะลา. วารสารมหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์ 2563;13(1):56–72.

ธัญญารัตน์ สิงห์แดง, ไพฑูรย์ พรหมเทศ. ปัจจัยที่สัมพันธ์กับภาวะโลหิตจางในสตรีตั้งครรภ์ในโรงพยาบาลน้ำพอง จังหวัดขอนแก่น. วารสารสุขภาพและสิ่งแวดล้อมศึกษา 2566;8(2):101–9.

โอทนี สุวรรณมาลี. ปัจจัยเสี่ยงของภาวะโลหิตจางในหญิงตั้งครรภ์ที่คลอดในโรงพยาบาลภูเขียวเฉลิมพระเกียรติ. ราชาวดีสาร วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุรินทร์ 2566;13(2): 81–98.

Aksorn P. Anemia and Thalassemia Trait in Pregnant Women Attending Sanpatong Hospital, Chiang Mai Province. Journal of Health Systems Research. 2008;2(1):115–21.

วราภรณ์ ปู่วัง. ความชุกและปัจจัยเสี่ยงของภาวะโลหิตจางในหญิงตั้งครรภ์ที่คลอดโรงพยาบาลหนองคาย.วารสารการพยาบาลสุขภาพและการศึกษา 2563;3(1):18–27.