ผลของการใช้รูปแบบกิจกรรมศิลปะประดิษฐ์เพื่อเสริมสร้างคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในโรงเรียนผู้สูงวัย สุขใจ ใกล้บ้าน
คำสำคัญ:
ผู้สูงอายุ, โรงเรียนผู้สูงวัย สุขใจ ใกล้บ้าน, กิจกรรมศิลปะประดิษฐ์บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง (quasi experimental research) แบบศึกษากลุ่มเดียว (one group pretest-posttest design) มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลการใช้กิจกรรมศิลปะประดิษฐ์เพื่อเสริมสร้างคุณภาพชีวิตในกลุ่มผู้สูงอายุ โรงเรียนผู้สูงวัย สุขใจ ใกล้บ้าน โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบกลุ่มเดียววัดผลก่อนและหลังการทดลอง กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้สูงอายุที่มีอายุระหว่าง 60–79 ปี จากโรงเรียนผู้สูงวัย สุขใจ ใกล้บ้าน คลินิกชุมชนอบอุ่นมหาชัย ตำบลในเมือง อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา จำนวน 38 คน คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย 4 ส่วนคือ 1) รูปแบบการจัดกิจกรรมศิลปะประดิษฐ์ 2) แบบวัดคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ 3) แบบประเมินทักษะการปฏิบัติงาน และ 4) แบบสอบถามความพึงพอใจในการเข้าร่วมกิจกรรม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและสถิติเชิงอนุมาน ผลการศึกษาพบว่า 1) ผู้สูงอายุที่เข้าร่วมกิจกรรมศิลปะประดิษฐ์มีระดับคุณภาพชีวิตโดยรวมอยู่ในระดับมาก ( = 4.22, SD = 0.63) 2) การวัดคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ ด้านการศึกษาและพัฒนาอาชีพ อยู่ในระดับมากที่สุด (
= 4.69, SD = 0.79) 3) ผู้สูงอายุที่เข้าร่วมกิจกรรมมีความพึงพอใจต่อกิจกรรมอยู่ในระดับมากที่สุด (
= 4.52, SD = 0.50) และ 4) ภายหลังการเข้าร่วมกิจกรรมศิลปะประดิษฐ์ เพื่อเสริมสร้างคุณภาพชีวิตในกลุ่มผู้สูงอายุ โรงเรียนผู้สูงวัย สุขใจ ใกล้บ้าน กลุ่มตัวอย่างมีค่าเฉลี่ยของคุณภาพชีวิตสูงกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 จากการศึกษาดังกล่าว การเข้าร่วมกิจกรรมศิลปะประดิษฐ์ ส่งผลต่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุได้อย่างชัดเจน ข้อเสนอแนะในการศึกษาครั้งถัดไป ควรมีการบูรณาการกิจกรรมให้สอดคล้องกับบริบททางสังคมและวัฒนธรรม เพื่อให้เกิดความเชื่อมโยงกับประเพณี และวัฒนธรรมของชุมชนนั้น รวมถึงเป็นการสร้างแรงจูงใจให้กลุ่มเป้าหมายสนใจและเข้ามามีส่วนร่วมมากยิ่งขึ้น
เอกสารอ้างอิง
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. บทสรุปผู้บริหาร การสำรวจประชากรผู้สูงอายุในประเทศไทย พ.ศ.2567 [อินเตอร์เน็ต]. 2567 [เข้าถึงเมื่อ 2567 ธันวาคม 18]. เข้าถึงได้จาก: https://www.nso.go.th/nsoweb/storage/survey_detail/2025/20241003145311_65007.pdf
กรมกิจการผู้สูงอายุ. ผู้สูงอายุกับเรื่องสุขภาพจิต [อินเตอร์เน็ต]. 2567 [เข้าถึงเมื่อ 2567 ธันวาคม 18]. เข้าถึงได้จาก: https://www.dop.go.th/th/know/15/412
กรมอนามัย. ระบบสารสนเทศสนับสนุนงานส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม [อินเตอร์เน็ต]. 2567 [เข้าถึงเมื่อ 2567 ธันวาคม 19]. เข้าถึงได้จาก: https://dashboard.anamai.moph.go.th/population/pop-y60up/region?year=2024&rg=09
สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล. Research Brief การเข้าถึงระบบบริการทางสังคมของประชากรในครัวเรือนก่อนวัยสูงอายุและผู้สูงอายุ ที่มีรูปแบบการอยู่อาศัยต่างกัน เพื่อนำไปสู่แนวทางการสนับสนุนการบริการที่เหมาะสม [อินเตอร์เน็ต]. 2567 [เข้าถึงเมื่อ 2567 ธันวาคม 19]. เข้าถึงจาก: https://ipsr.mahidol.ac.th/wp-content/uploads/2022/07/Research-brief-EAP-updated_compressed.pdf
คลินิกชุมชนอบอุ่นมหาชัย. การคัดกรองภาวะถดถอย 9 ด้านประจำปี 2567. นครราชสีมา: คลินิกชุมชนอบอุ่นมหาชัย; 2567.
สมชาย สุพิสาร, ชัยชาญ วงศ์กระจ่าง, สิริโสภา องคณานุวงศ์. ศิลปะสำหรับการบําบัดผู้สูงอายุ กรณีศึกษา กลุ่มประเทศนอร์ดิกส์ เอสโตเนีย สวีเดนและฟินแลนด์. วารสารวิศวกรรมศาสตร์และสถาปัตยกรรมศาสตร์ อุเทนถวาย 2567;1(1):12–25.
อรทยา สารมาศ, ปุณณรัตน์ พิชญไพบูล, โสมฉาย บุญญานันต์. การใช้ศิลปะเป็นฐานเพื่อพัฒนาสุขภาวะของผู้สูงอายุ:การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบ. วารสารวิชาการเครือข่ายบัณฑิตศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏภาคเหนือ 2562;9(2):17–32.
Yamane T. Statistics: An introductory analysis. 2nd ed. New York: Harper and Row; 1967.
Bovornkitti L. Art therapy and human development and program BOVORNKITTIArt Therapy Model. Art Therapy Conference; 2016 July 6; Impact Forum Muang Thong Thani. Nonthaburi; 2017.
เหมือนฝัน คงสมแสวง, บวรสรรค์ เจี่ยดำรง. แนวทางการสื่อสารศิลปะนาอีฟเพื่อสร้างสมาธิของผู้เตรียมตัวเป็นผู้สูงอายุคุณภาพ. วารสารการสื่อสารมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย 2567;7(1):175–214.
นงนาถ จวนแจ้ง. ประสิทธิผลโปรแกรมศิลปะบำบัดต่อการป้องกันและชะลอภาวะสมองเสื่อมในผู้สูงอายุ. วารสารสมาคมเวชศาสตร์ป้องกันแห่งประเทศไทย 2567;14(1):161–74.
ญาดารัตน์ บาลจ่าย, แสงอุษณีษ์ นวะมะรัตน์, พัชรินทร์ สุคนธาภิรมย์, สิริรัก สินอุดมผล, สุดคะนึง ดารานิษร. ประสิทธิผลของโปรแกรมศิลปะบำบัดต่อคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุโรคเรื้อรังในสังคมเมือง ชมรมผู้สูงอายุ. วชิรเวชสารและวารสารเวชศาสตร์เขตเมือง 2562;63(6):443–54.
กิตติ์นิธิ เกตุแก้ว, โสมฉาย บุญญานันต์. สีธรรมชาติเพื่อการสร้างสรรค์ศิลปะภาพพิมพ์สำหรับผู้สูงอายุ. Journal of Roi Kaensarn Academi 2566;8(10):283–96.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 9 จังหวัดนครราชสีมา

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิชาการสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 9 จังหวัดนครราชสีมา ถือว่าเป็นลิขสิทธิ์ ของสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 9 จังหวัดนครราชสีมา
