การพัฒนาระบบการจัดบริการที่มีผู้ติดเชื้อเอชไอวีและผู้ป่วยเอดส์เป็นศูนย์กลาง ในโรงพยาบาลชุมชน อำเภอศรีบุญเรือง จังหวัดหนองบัวลำภู

ผู้แต่ง

  • คมสันต์ เตือนจันทึก โรงพยาบาลศรีบุญเรือง จังหวัดหนองบัวลำภู
  • ธิตาพร ดาวเศรษฐ์ โรงพยาบาลศรีบุญเรือง จังหวัดหนองบัวลำภู
  • ภัทรสุดา วิเศษศรี โรงพยาบาลศรีบุญเรือง จังหวัดหนองบัวลำภู
  • จรุณี ทำมิ โรงพยาบาลศรีบุญเรือง จังหวัดหนองบัวลำภู

คำสำคัญ:

การจัดบริการผู้ติดเชื้อเอชไอวีและผู้ป่วยเอดส์, ผู้ป่วยเป็นศูนย์กลาง, โรงพยาบาลชุมชน

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงปฏิบัติการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาระบบการจัดบริการ และประเมินผลการพัฒนาด้านอาการและผลลัพธ์การดูแลรักษาของผู้ติดเชื้อเอชไอวี/เอดส์ในโรงพยาบาลชุมชน อำเภอศรีบุญเรือง จังหวัดหนองบัวลำภู ดำเนินการในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2567 ถึงเดือนมกราคม พ.ศ.2568 รวมระยะเวลา 4 เดือน กลุ่มตัวอย่างคือ บุคลากรทีมพัฒนาคุณภาพการดูแลผู้ป่วยเอชไอวี/เอดส์ทางคลินิก โรงพยาบาลศรีบุญเรือง จังหวัดหนองบัวลำภู จำนวน 25 คน และผู้ติดเชื้อเอชไอวี/เอดส์ จำนวน 233 คน เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม วิเคราะห์โดยใช้สถิติเชิงพรรณนา Wilcoxon signed ranks test และ t-test ผลการศึกษาพบว่า ผลการพัฒนาระบบการจัดบริการที่มีผู้ติดเชื้อเอชไอวี/เอดส์เป็นศูนย์กลาง ประกอบด้วย 13 แนวทาง ดังนี้ 1) การพัฒนาความรู้ในการจัดบริการ 2) การเตรียมผู้ป่วย 3) การตรวจปริมาณเชื้อเอชไอวี 4) การประเมินก่อนเริ่มยาต้านเอชไอวี 5) การรักษาผลข้างเคียงจากการรักษาและภาวะแทรกซ้อน 6) การดูแลหญิงตั้งครรภ์ 7) บริการ Index Partner Testing 8) การค้นหาประชากรเป้าหมาย 9) การป้องกัน 10) การติดตาม 11) การจัดบริการ 12) การส่งเสริมสุขภาพ และ 13) เกณฑ์การส่งต่อแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ ภายหลังการพัฒนา บุคลากรมีความรู้ในการจัดบริการผู้ติดเชื้อ HIV โดยรวมเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05) ทักษะในการบริการโดยรวมของบุคลากรเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p <0.05) เมื่อเทียบกับก่อนเข้าร่วมการพัฒนาบุคลากร และผู้ติดเชื้อเอชไอวีมีความรอบรู้ทางด้านสุขภาพโดยรวมเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05) ปริมาณ Viral load ตรวจครั้งหลังสุดอยู่ในระดับปกติ ร้อยละ 96.1 Adherence index score อยู่ในเป้าหมาย ร้อยละ 75.1 ผลลัพธ์การดูแลรักษาดีขึ้น ร้อยละ 81.5 ดังนั้นการจัดบริการที่มีผู้ติดเชื้อเอชไอวี/เอดส์เป็นศูนย์กลาง ขณะเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลครอบคลุมทุกด้าน ทำให้มีผลลัพธ์การดูแลรักษาดีขึ้น

เอกสารอ้างอิง

UNAIDS.Global HIV & AIDS statistics — Fact sheet [internet].2024. [Cited 2024 September 13]. Available from: https://www.unaids.org/en/resources/fact-sheet

สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. ระบบรายงานการติดตามประเมินผล [อินเตอร์เน็ต]. 2566. [เข้าถึงเมื่อ 2566 ตุลาคม 3]. เข้าถึงได้จาก: https://medata.nhso.go.th/me/service

Estcourt C, Yeung A, Nandwani R, Goldberg D, Cullen B, Steedman N, et al. Population-level effectiveness of a national HIV preexposure prophylaxis programme in MSM. AIDS 2021;35(4):665–73.

HIV Prevention Trials Network (HPTN). HPTN 083 study demonstrates superiority of cabotegravir for the prevention of HIV. press release [internet]. 2020. [Cited 2024 September 13]. Available from: https://www.hptn.org/news-and-events/press-releases

มณฑินี วสันติอุปโภคากร, ศุภณัฐ ฐิติภัทรกร, ชมนาถ มโนไพบูลย์. แนวทางการจัดบริการยาป้องกันก่อนการสัมผัสเชื้อเอชไอวี ประเทศไทย ปี 2564.พิมพ์ครั้งที่ 2.นนทบุรี:สำนักพิมพ์อักษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์; 2564.

สำนักโรคเอดส์ วัณโรค และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์. แนวทางการตรวจรักษาและป้องกันการติดเชื้อเอชไอวี ประเทศไทยปี 2560.พิมพ์ครั้งที่ 1.นนทบุรี: กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข; 2560.

โรงพยาบาลศรีบุญเรือง จังหวัดหนองบัวลำภู. ผลงานบริการยาต้านไวรัสสำหรับผู้ติดเชื้อเอชไอวี/เอดส์ [อินเตอร์เน็ต]. 2567. [เข้าถึงเมื่อ 2567 กันยายน 13]. เข้าถึงได้จาก: https://sbr-hospital.moph.go.th/indexp.php

Kemmis S, Mc Taggart R. The action research planner. 3rd edition. Victoria: Deakin University press; 1990.

ปรีดี นุกุลสมปรารถนา. จำนวน Sample Size ที่เหมาะกับการทำ Research [อินเตอร์เน็ต]. 2564 [เข้าถึงเมื่อ 2567 พฤษภาคม 3]. เข้าถึงได้จาก: https://www.popticles.com/marketing/research-sample-size/

โกวิทย์ ทองละมุล. ผลของโปรแกรมการจัดการตนเองของผู้ป่วยติดเชื้อเอชไอวี/ผู้ป่วยเอดส์ที่มีต่อความสม่ำเสมอในการใช้ยาต้านไวรัส ในโรงพยาบาลศรีรัตนะ จังหวัดศรีสะเกษ. การประชุมหาดใหญ่วิชาการระดับชาติและนานาชาติ ครั้งที่ 12; 2564 มิถุนายน 25; มหาวิทยาลัยหาดใหญ่.หาดใหญ่; 2564

Bloom BS, Madaus GF, & Hastings JT. Handbook on Formative and Summative Evaluation of Student Learning. New York: McGraw-Hill; 1971.

Likert R. "The Method of Constructing an Attitude Scale," Reading in Attitude Theory and Measurement. edited by Martin Fishbein. New York: John Wiley & Son; 1967.

Best JW. Research in Education. New Jersey: Prentice hall Inc.; 1977.

วิญญู จันทร์เนตร, กัลยาณี จันธิมา, ศิวะยุทธ สิงห์ปรุ. การพัฒนาระบบการจัดบริการที่มีผู้ป่วยเอชไอวี/เอดส์เป็นศูนย์กลาง ในโรงพยาบาลจังหวัดนครราชสีมา. วารสารวิชาการ สคร. 9 2564;27(1):27–35.

สถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล (องค์การมหาชน). บทเรียนการพัฒนาจาก DSC-HIV สู่การรับรอง HNA

[อินเตอร์เน็ต]. 2565 [เข้าถึงเมื่อ 2567 กันยายน 13]. เข้าถึงได้จาก: https://www.ha.or.th/TH

สุภาพร หอมดี, ณัฏฐิญา ค้าผล. ความต้องการข้อมูลด้านยาของผู้ติดเชื้อเอชไอวีและผู้ป่วยเอดส์ที่แผนก ผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลหลวงพ่อทวีศักดิ์ ชุตินธโร อุทิศ. วารสารโรงพยาบาลเจริญกรุงประชารักษ์ 2563;16(1):46–62.

อุทุมพร วงษ์ศิลป์, ดิชพงศ์ พงศ์ภัทรชัย. ต้นทุนการให้บริการผู้ป่วยนอกผู้ติดเชื้อเอชไอวีและผู้ป่วยเอดส์ของประเทศไทย.วารสารวิจัยระบบสาธารณสุข 2562;13(4):410–9.

ประจักร เหิกขุนทด. การพัฒนารูปแบบการดูแลรักษาผู้ติดเชื้อเอชไอวีและผู้ป่วยเอดส์ โรงพยาบาลส่องดาว. วารสารโรคเอดส์ 2564;33(3):151–64.

กัลยาณี จันธิมา, ศิวะยุทธ สิงห์ปรุ, วีรพล จันธิมา, ดวงจันทร์ จันทร์เมือง. การพัฒนาระบบการจัดบริการที่มีผู้ติดเชื้อเอชไอวีและผู้ป่วยเอดส์เป็นศูนย์กลาง ในโรงพยาบาลชุมชน ในจังหวัดนครราชสีมา. วารสารโรคเอดส์ 2565;34(1):46–57.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-04-20

รูปแบบการอ้างอิง

เตือนจันทึก ค. ., ดาวเศรษฐ์ ธ., วิเศษศรี ภ., & ทำมิ จ. . (2026). การพัฒนาระบบการจัดบริการที่มีผู้ติดเชื้อเอชไอวีและผู้ป่วยเอดส์เป็นศูนย์กลาง ในโรงพยาบาลชุมชน อำเภอศรีบุญเรือง จังหวัดหนองบัวลำภู. วารสารวิชาการสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 9 จังหวัดนครราชสีมา, 32(1), 17–32. สืบค้น จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/ODPC9/article/view/273806

ฉบับ

ประเภทบทความ

นิพนธ์ต้นฉบับ