การประเมินระบบเฝ้าระวังโรคหนองในโรงพยาบาลแห่งหนึ่งในจังหวัดชัยภูมิ พ.ศ. 2562–2566

บทคัดย่อ

โรคหนองในเป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย Neisseria gonorrhoeae จากรายงานการเฝ้าระวังโรค 506 (R506) ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2555–2564 พบว่าโรคหนองในมีอัตราป่วยสูงกว่าโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ชนิดอื่น และในปี พ.ศ. 2566 พบว่าโรคหนองในจังหวัดชัยภูมิ มีอัตราป่วยเพิ่มขึ้นเป็น 3 เท่า รวมทั้งกองระบาดวิทยาได้พัฒนาการรายงานโรคผ่านระบบ Application Programing Interface (API) เป็นระบบเฝ้าระวัง DDS เพื่อให้การรายงานโรคสะดวก รวดเร็วมากขึ้น จึงทำการศึกษาเพื่อพรรณนาระบบเฝ้าระวังฯ ทั้งคุณลักษณะเชิงคุณภาพและเชิงปริมาณ และเปรียบเทียบระบบเฝ้าระวัง R506 กับระบบเฝ้าระวัง DDS โดยทำการศึกษาแบบผสมผสาน (mixed method) โดยใช้นิยามผู้ป่วยโรคหนองในตามเกณฑ์ของกรมควบคุมโรค ที่เข้ารับการรักษา โรงพยาบาลแห่งหนึ่ง ในจังหวัดชัยภูมิ ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2562–31 ธันวาคม พ.ศ. 2566 ผลการศึกษาพบว่า โรงพยาบาลมีการใช้ประโยชน์จากข้อมูลระบบเฝ้าระวังฯ ในการวางแผนคัดกรองค้นหาผู้ป่วยเชิงรุก เมื่อทำการเปรียบเทียบข้อมูลจากระบบเฝ้าระวัง R506 และระบบเฝ้าระวัง DDS พบว่า 1) มีค่าความไวร้อยละ 45.07, 60.00 ตามลำดับ เนื่องจากมีการปรับเปลี่ยนโครงสร้างและผู้รับผิดชอบงานใหม่ ซึ่งไม่ทราบว่าต้องรายงานโรค 2) ค่าพยากรณ์บวกร้อยละ 82.58, 83.33 ตามลำดับ 3) ความครบถ้วนของข้อมูลร้อยละ 100 ทั้งสองระบบ 4) ความถูกต้องของข้อมูลวันที่เริ่มป่วย ร้อยละ 22.58, 33.33 ตามลำดับ 5) ความทันเวลาในการรายงาน ร้อยละ 26.67, 100 ตามลำดับ โดยพบว่าผู้ปฏิบัติงานพึงพอใจต่อการใช้งานระบบเฝ้าระวัง DDS มากกว่าระบบเฝ้าระวัง R506 เนื่องจากขั้นตอนการรายงานไม่ยุ่งยาก เข้าใจง่าย ทั้งนี้ค่าความไวและค่าพยากรณ์บวกของทั้ง 2 ระบบยังไม่มีความแตกต่างกันที่ชัดเจน สรุปผลและข้อเสนอแนะ ค่าความไวค่อนข้างต่ำ เนื่องจากผู้ปฏิบัติงานไม่ทราบว่าต้องรายงานโรค ดังนั้นควรมีการพัฒนาศักยภาพผู้ปฏิบัติงานการรายงานระบบเฝ้าระวังโรค หรือการมีคู่มือแนวทางการรายงานโรคที่ชัดเจน รวมทั้งทบทวนนิยามการรายงานโรคหนองในในระบบเฝ้าระวังแก่ผู้ที่เกี่ยวข้องเพื่อให้เกิดประโยชน์ในการป้องกันควบคุมโรค