การใช้ยากลุ่มปิดกั้นช่องแคลเซียม เสริมการรักษาภาวะเหล็กเกิน ในผู้ป่วยโรคโลหิตจางธาลัสซีเมีย ที่ต้องรับเลือดสม่ำเสมอ

บทคัดย่อ

              ภาวะเหล็กเกินเป็นภาวะแทรกซ้อนที่พบบ่อยในผู้ป่วยโรคโลหิตจางธาลัสซีเมีย ซึ่งเหล็กที่สะสมที่อวัยวะต่างๆ จะส่งผลให้เกิดอนุมูลอิสระทำลายเซลล์ โดยกล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแรงเป็นสาเหตุการตายที่สำคัญ จึงควรได้รับการรักษาอย่างเหมาะสม ผู้ป่วยส่วนหนึ่งมีระดับเหล็กสะสมลดลงไม่ถึงระดับเป้าหมายแม้ว่าจะได้รับการรักษาด้วยยาขับเหล็กมาตรฐานแล้ว รวมถึงอาจประสบกับอาการไม่พึงประสงค์ของยาขับเหล็ก ทำให้ไม่สามารถใช้ยาขับเหล็กในขนาดที่เหมาะสมได้ จึงมีการนำยากลุ่มปิดกั้นช่องแคลเซียมมาใช้เสริมยาขับเหล็ก เนื่องจากมีฤทธิ์ทางเภสัชวิทยาที่สามารถลดการสะสมเหล็กในเซลล์กล้ามเนื้อหัวใจได้ จากหลายการศึกษาทางคลินิก พบว่า การให้ยากลุ่มปิดกั้นช่องแคลเซียมในรูปแบบรับประทานเพิ่มเติมจากการใช้ยาขับเหล็กมาตรฐานในการรักษาภาวะเหล็กเกิน ของผู้ป่วยโรคโลหิตจางเบต้าธาลัสซีเมียเมเจอร์ ที่ต้องรับเลือดสม่ำเสมอ มีประโยชน์ในการลดเหล็กในกล้ามเนื้อหัวใจ  รวมทั้งมีอาการไม่พึงประสงค์ที่ยอมรับได้ อย่างไรก็ตาม ผลการวิเคราะห์อภิมาน พบว่า การใช้ยากลุ่มปิดกั้นช่องแคลเซียมเสริมการใช้ยาขับเหล็ก ลดปริมาณเหล็กในหัวใจได้อย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ เนื่องจากข้อมูลการศึกษาคุณภาพดียังคงมีไม่มากพอที่จะสรุปประโยชน์ที่แท้จริงของการรักษาด้วยยากลุ่มนี้ จำเป็นต้องมีการศึกษาเพิ่มเติมในอนาคต ดังนั้นการนำยากลุ่มปิดกั้นช่องแคลเซียมไปใช้กับผู้ป่วยโรคโลหิตจางธาลัสซีเมีย ควรเลือกใช้เฉพาะรายที่เกิดอาการไม่พึงประสงค์ และเหล็กสะสมลดลงไม่ถึงเป้าหมาย เมื่อให้การรักษาด้วยยาขับเหล็กทุกชนิดตามแนวทางการรักษาแล้ว