ความชุกโรคหลอดเลือดสมองและปัจจัยเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมอง ในโรงพยาบาลกาญจนดิษฐ์
คำสำคัญ:
ความชุกโรคหลอดเลือดสมอง,, ปัจจัยเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมองบทคัดย่อ
บทนำ : โรคหลอดเลือดสมองจัดเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญของประเทศไทย เนื่องจากเป็นสาเหตุการเสียชีวิตและการสูญเสียปีสุขภาวะระดับต้น โดยผู้ป่วยที่รอดชีวิตมักมีความพิการหลงเหลืออยู่ กระทรวงสาธารณสุขได้วางแผนดำเนินการพัฒนาระบบบริการด้านโรคหลอดเลือดสมองเพื่อลดอัตราตาย เพิ่มการเข้าถึงบริการที่มีคุณภาพ ลดภาวะแทรกซ้อน การกลับเป็นซ้ำ ลดความพิการ โดยมีเป้าหมายปีพ.ศ.2560 ในการลดอัตราตายผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองน้อยกว่าร้อยละ 7 ดังนั้นโรงพยาบาลกาญจนดิษฐ์ได้ตระหนักถึงความสำคัญของโรคหลอดเลือดสมอง วัตถุประสงค์ : ศึกษาความชุกและปัจจัยเสี่ยงของโรคหลอดเลือดสมองของผู้ป่วยในโรงพยาบาลกาญจนดิษฐ์ วิธีการศึกษา : การศึกษาแบบวิเคราะห์ตัดขวาง (cross-sectional analysis) โดยเก็บข้อมูลกลุ่มตัวอย่างตั้งแต่ 23 มิถุนายน 2560 – 31 ธันวาคม 2560 และวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนา ได้แก่ จำนวน ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติอนุมาน ได้แก่ Chi-square test, ODDs ratio
ผลการศึกษา : ความชุกโรคหลอดเลือดสมองในโรงพยาบาลกาญจนดิษฐ์ ร้อยละ 8.46 ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง 121 คนอายุเฉลี่ย 68.82 ± 12.18 ปี ไม่ประกอบอาชีพ ร้อยละ 56.2 การศึกษาระดับประถมศึกษา ร้อยละ 73.6 ส่วนใหญ่เป็นโรคหลอดเลือดสมองตีบหรืออุดตัน ร้อยละ 82.6 ปัจจัยเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมอง พบว่าโรคความดันโลหิตสูง (p < 0.001) และไขมันในเลือดสูง (p < 0.001) มีความสัมพันธ์กับการเกิดโรคหลอดเลือดสมองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ส่วนโรคเบาหวาน (p = 0.161), โรคหัวใจสั่นพลิ้ว (p = 0.145), ประวัติโรคหลอดเลือดสมอง (p = 0.315) ไม่มีความสัมพันธ์กับการเกิดโรคหลอดเลือดสมอง สรุป : โรคความดันโลหิตสูงและไขมันในเลือดสูงพบว่าเป็นปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญของโรคหลอดเลือดสมองในโรงพยาบาลกาญจนดิษฐ์ ดังนั้นบุคลากรทางการแพทย์ควรให้ความสำคัญกับปัจจัยเสี่ยงเหล่านี้เป็นอันดับแรกๆ เพื่อป้องกันการเกิดโรคหลอดเลือดสมอง
เอกสารอ้างอิง
สุชาติ หาญไชยพิบูลย์กุล และคณะ. ความชุกโรคหลอดเลือดสมองและปัจจัยเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมองในประเทศไทย: โครงการศึกษาระบาดวิทยาโรคหลอดเลือดสมองในประเทศไทย. จดหมายเหตุทางแพทย์. 2554;94(4):427-36.
ศรีเมือง พลังฤทธิ์, สมบัติ มุ่งทวีพงษา. ปัจจัยเสี่ยงของโรคหลอดเลือดสมอง จังหวัดปทุมธานี ประเทศไทย. จดหมายเหตุทางแพทย์. 2558;98(7):649-55.
Areechokchai D, Vijitsoonthornkul K, Pongpan S, Maeakhian S. Population Attributable Fraction of Stroke Risk Factors in Thailand: Utilization of Non-communicable Disease Surveillance Systems. 2017;10(1):1- 6.
เสกสรร จวงจันทร์. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดโรคหลอดเลือดสมองในผู้ป่วยโรคความดันกับการเกิดโรคหลอดเลือดสมองในผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงรพ.บึงบูรพ์ จังหวัดศรีสะเกษ. วารสารวิชาการแพทย์เขต 11. 2558;29:233-39.
กฤษณา พิรเวช, วิวรรณ วิวัฒน์กุล. ปัจจัยเสี่ยงของโรคหลอดเลือดสมองในผู้ป่วยไทย. จดหมายเหตุทางแพทย์. 2546;86 (ฉบับพิเศษ 2): 291-98.
โตมร ทองศรี และคณะ. ความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหลอดเลือดสมองของประชากรในเขตเทศบาลนครพิษณุโลกที่ตรวจสุขภาพประจำปีโดย Modified Framingham Stroke Risk Profile. พุทธชินราชเวชสาร. 2553;27:285-92.
กฤดา ณ สงขลา. Relationship between the ischemic stroke subtypes and risk factors included clinical outcome from Prasat Neurological Institute stroke registry. วารสารสมาคมโรคหลอดเลือดสมองไทย. 2557;13:3-12.
ดิษยา รัตนากร, ชาญพงค์ ตังคณะกุล, สามารถ นิธินันท์ และคณะ. Current Practice Guideto Stroke Management. : กรุงเทพฯ. 2554.
สถาบันประสาทวิทยา. แนวทางการรักษาโรคหลอดเลือดสมองตีบหรืออุดตันสำหรับแพทย์. 2558.
Feigin VL, et al. Global Burden of Diseases, Injuries, and Risk factors Study 2010 (GBD 2010) and the GBD Stroke Experts Group. Global and regional burden of stroke during 1990-2010: findings from the Global Burden of Disease Study 2010. Lancet 2014;383:245-54.
Matthew P, et al. Sugar-and Artificially Sweetened Beverages and the Risks of Incident Stroke and Dementia A Prospective Cohort Study. American Heart Association/American Stroke Association Stroke. 2017;48:1-8.
ธนบูรณ์ วรกิจธำรงค์ชัย, ทัศนีย์ ตันติฤทธิศักดิ์,สุชาติ หาญไชยพิบูลย์กุล. Novel Risk Factors for Ischemic stroke. จุลสารสมาคมโรคหลอดเลือดสมองไทย. 2556;12:23-6.
Tanne D, et al. Prospective study of serum homocysteine and risk of ischemic stroke among patients with preexisting coronary heart disease. Stroke. 2003;34:632-6.
Martinelli I, et al. High risk of cerebral-vein thrombosis in carriers of prothrombin-gene mutation and in users of oral contraceptives. N Engl J Med 1998;338:1793-7.
Mora S, et al. Additive value of immunoassay-measured fibrinogen and high-sensitivity C-reactive protein levels for predicting incident cardiovascular events. Circulation. 2006;114:381-7.
Beamer N, et al. Fibrinogen and the albumin-globulin ratio in recurrent stroke. Stroke. 1993;24:1133-9.
Rothwell P, et al. Fibrinogen concentrationand risk of ischemic stroke and acute coronary events in 5113 patients with transient ischemic attack and minor ischemic stroke. Stroke. 2004;35 :2300-5.
