การพัฒนารูปแบบการดำเนินงานกองทุนหลักประกันสุขภาพระดับท้องถิ่นจังหวัดราชบุรี

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้เป็นงานวิจัยและพัฒนา มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการดำเนินงานกองทุนหลักประกันสุขภาพระดับท้องถิ่นและประเมินประสิทธิผลรูปแบบการดำเนินงานกองทุนหลักประกันสุขภาพระดับท้องถิ่น กลุ่มตัวอย่างเป็นคณะกรรมการกองทุนหลักประกันสุขภาพระดับท้องถิ่น จำนวน 84 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มเปรียบ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นรูปแบบการดำเนินงานกองทุนหลักประกันสุขภาพระดับท้องถิ่น และแบบสอบถามการดำเนินงานของคณะกรรมการกองทุนหลักประกันสุขภาพระดับท้องถิ่น วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สถิติทดสอบที (t-test) และ Multiple regression analysis ผลลัพธ์การใช้รูปแบบการดำเนินงานกองทุนหลักประกันสุขภาพระดับท้องถิ่น พบว่า รูปแบบการดำเนินงานกองทุนฯ มี 5 องค์ประกอบ คือ หลักการ วัตถุประสงค์ กระบวนการพัฒนา เงื่อนไขการนำไปใช้ และการวัดและประเมินผล คณะกรรมการกองทุนฯ มีความรู้ การมีส่วนร่วมการสนับสนุนการดำเนินงาน การได้รับแรงสนับสนุนทางสังคมจากบุคคลและสังคมและเจตคติต่อการดำเนินงานกองทุนฯ อยู่ในระดับต่ำ ส่วนการรับรู้ประโยชน์และการรับรู้บทบาทอยู่ในระดับปานกลาง และปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการดำเนินงานของกองทุนฯ การรับรู้ประโยชน์ ความรู้ และการสนับสนุนการดำเนินงานกองทุน รูปแบบการดำเนินงานกองทุนฯ มีกระบวนการพัฒนา 4 ขั้นตอน คือ การศึกษาสถานการณ์ปัญหา การวางแผน การพัฒนาศักยภาพคณะกรรมการกองทุนและการนิเทศ ติดตาม ประเมินผลลัพธ์และการสะท้อนกลับ และความเหมาะสม โดยรวมอยู่ในระดับมาก และ 2) ผลการประเมินประสิทธิผลของรูปแบบฯ พบว่า หลังการทดลอง กลุ่มทดลอง มีคะแนนความรู้เพิ่มจากร้อยละ 54.50 เป็นร้อยละ 59.10 การรับรู้ประโยชน์เพิ่มจากร้อยละ 54.50 เป็นร้อยละ 70.50 และสนับสนุนดำเนินงานเพิ่มจากร้อยละ 70.50 เป็นร้อยละ 88.60 กลุ่มทดลอง มีคะแนนพฤติกรรมการตอบสนองต่อกองทุนฯ อยู่ในระดับสูง (ร้อยละ 90.90) กลุ่มทดลองมีคะแนนความรู้เกี่ยวกับกองทุนหลักประกันสุขภาพสูงกว่า กลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p <.001) โดยกลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยเท่ากับ 16.07 คะแนน (Mean =16.07, SD.= 2.34) แต่กลุ่มเปรียบเทียบมีคะแนนเฉลี่ยเท่ากับ 14.18คะแนน(Mean=14.18, SD.= 2.18) ภายหลังการทดลอง กลุ่มทดลองมีคะแนนการรับรู้ประโยชน์ของกองทุนหลักประกันสุขภาพสูงกว่ากลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p <.001) โดยกลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยเท่ากับ 30.91 คะแนน (Mean=30.91,SD.=2.60) แต่กลุ่มเปรียบเทียบมีคะแนนเฉลี่ยเท่ากับ 28.63 คะแนน (Mean = 28.63, SD.=3.37) กลุ่มทดลองมีคะแนนการสนับสนุนการดำเนินงานกองทุนฯ สูงกว่ากลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ(p <.001)โดยกลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยเท่ากับ 17.34 คะแนน (Mean=18.75,SD.=1.95) แต่กลุ่มเปรียบเทียบมีคะแนนเฉลี่ยเท่ากับ 16.20 คะแนน (Mean=16.20, SD.= 3.01) และภายหลังการทดลอง กลุ่มทดลองและกลุ่มเปรียบเทียบมีคะแนนความพึงพอใจต่อการดำเนินงานกองทุนฯ โดยรวมแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<.001) โดยกลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยเท่ากับ 79.80 คะแนน (Mean = 79.80, SD.= 6.22) แต่กลุ่มเปรียบเทียบคะแนนเฉลี่ยเท่ากับ 56.23 คะแนน (Mean = 56.23, SD.= 9.97) สรุปได้ว่ารูปแบบการดำเนินงานกองทุนหลักประกันสุขภาพระดับท้องถิ่นพัฒนาขึ้น ส่งผลให้คณะกรรมการกองทุนฯ มีความรู้ การรับรู้ประโยชน์ สนับสนุนดำเนินงาน และพฤติกรรมการตอบสนองต่อกองทุนหลักประกันสุขภาพระดับท้องถิ่นเพิ่มขึ้น