การตรวจคัดกรองเด็กสงสัยพัฒนาการช้าในเด็กวัยทารกและวัยเตาะแตะ
คำสำคัญ:
พัฒนาการช้า, วัยทารก, วัยเตาะแตะบทคัดย่อ
บทนำ: พัฒนาการล่าช้าในเด็ก เป็นปัญหาที่พบได้ทั่วโลก ส่งผลกระทบโดยตรงต่อตัวเด็กในด้านการเรียน พฤติกรรมและอารมณ์ โดยความชุกของเด็กที่พัฒนาล่าการช้าหรือพัฒนาการไม่สมวัยในแต่ละด้าน มีความแตกต่างกันไปในแต่ละบริบทของพื้นที่ ประชากร และการทราบถึงความชุกของเด็กสงสัยพัฒนาการช้าในแต่ละด้าน เป็นเสมือนข้อมูลขั้นแรกในการวางแผนที่จะให้การส่งเสริมและกระตุ้นพัฒนาการที่เหมาะสมต่อไป
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาหาความชุกของเด็กสงสัยพัฒนาการล่าช้าในเด็กวัยทารกและวัยเตาะแตะ
วิธีการศึกษา: เป็นการศึกษาแบบภาคตัดขวาง (Cross-sectional study) ในเด็ก 3 ช่วงวัย คือ 9 เดือน 18 เดือน และ 30 เดือน ที่มารับการบริการที่คลินิกสุขภาพเด็กดี โรงพยาบาลพัทลุง เป็นระยะเวลา 9 เดือน ตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ.2559 ถึง 30 มิถุนายน พ.ศ. 2560 เด็กจะได้รับการประเมินพัฒนาการตามคู่มือ Developmental Surveillance and Promotion Manual (DSPM) โดยเด็กสงสัยพัฒนาการล่าช้าหรือพัฒนาการไม่สมวัย คือเด็กที่ได้รับการตรวจคัดกรองพัฒนาการแล้วไม่สมวัยด้านใดด้านหนึ่ง โดยจะประเมินพัฒนาการในทักษะ 5 ด้าน ได้แก่ พัฒนาการด้านกล้ามเนื้อมัดใหญ่ พัฒนาการด้านกล้ามเนื้อมัดเล็กและสติปัญญา พัฒนาการด้านการเข้าใจภาษา พัฒนาการด้านการใช้ภาษา และพัฒนาการด้านการช่วยเหลือตนเองและสังคม การวิเคราะห์สถิติ ใช้โปรแกรม R โดยจะใช้สถิติเชิงพรรณนาเป็น ร้อยละในตัวแปรกลุ่ม และค่าเฉลี่ย ในตัวแปรต่อเนื่อง และเปรียบเทียบข้อมูลกลุ่มโดยใช้สถิติ Chi-square โดย P-value น้อยกว่า 0.05 ถือว่ามีนัยสำคัญทางสถิติ
ผลการศึกษา: เด็กจำนวน 163 คน ส่วนใหญ่เป็นเด็กวัยเตาะแตะ (ร้อยละ 60.1) ความชุกของเด็กสงสัยพัฒนาการช้าหรือไม่สมวัย ร้อยละ 39.3 เพศชายมีพัฒนาการไม่สมวัยมากกว่าเพศหญิง และวัยเตาะแตะมีความชุกของเด็กสงสัยพัฒนาการช้ามากกว่าวัยทารก อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P-value=0.002, RR=1.99; 95% CI=1.24-3.19) ความชุกของพัฒนาการไม่สมวัยในทักษะ 5 ด้านของเด็กที่ได้รับการคัดกรองในแต่ละช่วงอายุ พบว่าเด็กวัยทารกอายุ 9 เดือน พบพัฒนาการด้านการใช้กล้ามเนื้อมัดเล็กและสติปัญญาและด้านการเข้าใจภาษาไม่สมวัยมากที่สุด (ร้อยละ 13.8) ส่วนเด็กวัยเตาะแตะอายุ 18 เดือน พบพัฒนาการด้านการใช้กล้ามเนื้อมัดเล็กและสติปัญญาไม่สมวัยมากที่สุด (ร้อยละ 30.9) และด้านการใช้ภาษาไม่สมวัย พบรองลงมา (ร้อยละ 18.2) ในขณะที่เด็กวัยเตาะแตะอายุ 30 เดือน พบพัฒนาการด้านการใช้กล้ามเนื้อมัดเล็กและสติปัญญาไม่สมวัยมากที่สุด (ร้อยละ 44.2) ด้านการเข้าใจภาษา และด้านทักษะการช่วยเหลือตนเองและสังคมไม่สมวัย พบรองลงมาตามลำดับ ( ร้อยละ 39.5 และ 32.6 )
สรุป: พัฒนาการไม่สมวัยหรือสงสัยพัฒนาการล่าช้าในกลุ่มเด็กวัยทารกและวัยเตาะแตะพบได้สูงถึงร้อยละ 39.3 ซึ่งถือว่าเป็นปัญหาทางสาธารณสุขที่สำคัญ พัฒนาการด้านการใช้กล้ามเนื้อมัดเล็กและสติปัญญา และพัฒนาการด้านภาษาไม่สมวัยหรือสงสัยล่าช้าเป็นปัญหาที่พบได้บ่อยในเด็กทั้งสองกลุ่มวัย ดังนั้นเด็กเหล่านี้ควรได้รับการส่งเสริมและกระตุ้นพัฒนาการทันทีที่ตรวจพบ ตลอดจนได้รับการติดตามและให้คำแนะนำในการเลี้ยงดูที่เหมาะสมเพื่อให้พัฒนาการกลับมาสมวัยได้เร็วที่สุด
เอกสารอ้างอิง
Boyle C, Decoufle A, Yeargin-Allsopp M. Prevalence and health impact of developmental disabilities in US children. Pediatrics 1994; 93 : 399–403.
Palfrey JS, Singer JD, Walker DK, Butler JA. Early identification of children’s special needs: a study in five metropolitan comm unities. J Pediatr 1987; 111:651–9.
American Academy of Pediatrics. Identifying infants and young children with developmental disorders in the medical home: an algorithm for developmental surveillance and screening. Pediatrics 2006; 118: 405–20.
Valla L, Wentzel-Larsen T, Hofoss D, Slinning K. Prevalence of suspected developmental delays in early infancy: results from a regional population-based longitudinal
study. BMC Pediatr 2015; 15: 215-22.
Sachdeva S, Amir A, Alam S, Khan Z, Khalique N, Ansari MA. Global devel- opmental delay and its determinants among urban infants and toddlers: a cross sectional study. Indian J Pediatr 2010; 77: 975–80.
กรมสุขภาพจิต. สถานบันพัฒนาการเด็กราชนครินทร์. การศึกษาเปรียบเทียบความไวและความจำเพาะของ DSPM, Final report 18 มีนาคม 2558. นนทบุรี: กรม; 2558. เข้าถึงได้จาก http://www.thaichild-development.com. (สืบค้นเมื่อ 18 มีนาคม 2558)
Chunsuwan I, Hansakunachai T, Porn- samrit S. Parent evaluation of develop- mental status (PEDS) in screening: the Thai experience. Pediatrics International
2016; 58:1277–83.
World Health Organization. Develop- mental difficulties in early childhood: prevention, early identification, assess- ment and intervention in low- and middle income
countries: a review. Turkey: Turkey Country Office and CEECIS Regional Office. WHO 2012.
Rosenberg SA, Zhang D, Robinson CC. Prevalence of developmental delays and participation in early intervention services for young children. Pediatrics
2008; 121: e1503–9.
Kuo HT, Muo CH, Chang YT, Lin CK. Change in prevalence status for children with developmental delay in Taiwan: a nationwide population-based retro-
spective study. Neuropsychiatr Dis Treat 2015; 11: 1541–47.
Hamilton S. Screening for develop- mental delay: reliable, easy-to-use tools win-win solutions for children at risk and busy practitioners. J Fam Pract 2006; 55: 415-22.
สมัย ศิริทองถาวร. การพัฒนาคู่มือเฝ้าระวังและส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัย The development of developmental surveillance and promotion manual; DSPM. วารสารสมาคมจิตแพทย์แห่งประเทศไทย 2561; 63: 3-12.
Wei QW, Zhang JX, Scherpbier RW, Zhao CX, Luo SS, Wang XL, et al. High prevalence of developmental delay among children under three years of age
in poverty-stricken areas of China. Public Health 2015; 129: 1610-7.
Jimoha AO, Anyiamb JO, Yakub AM. Relationship between child development and nutritional status of under-five Nigerian children. South Afr J Clin Nutr
2018; 31: 50–4.
Cools W, De Martelaer K, Samaey C, Andries C. Fundamental movement skill performance of preschool children in relation to family context. J Sports Sci 2011; 29: 649–60.
Piek JP, Dawson L, Smith LM, Gasson N. The role of early fine and gross motor development on later motor and cognitive ability. Hum Mov Sci 2008; 27: 668–81.
