แนวโน้มอุบัติการณ์การเกิดเชื้อดื้อยาในผู้ป่วยเด็ก โรงพยาบาลสิชล จังหวัดนครศรีธรรมราช
คำสำคัญ:
อุบัติการณ์ดื้อยา, K. pneumoniae producing ESBL, E. coli producing ESBL, Acinetobactor baumanniiบทคัดย่อ
บทนำ : เชื้อโรคดื้อยาเป็นปัญหาทางการแพทย์และสาธารณสุข โดยสาเหตุของเชื้อดื้อยาเกิดจากพฤติกรรมการใช้ยาปฏิชีวนะที่ไม่ถูกต้องและเหมาะสม ส่งผลให้เชื้อโรคดื้อยาอย่างรวดเร็ว เป็นสาเหตุให้อาการของผู้ป่วยมีความรุนแรงขึ้นหรือต้องอยู่ในโรงพยาบาลนานขึ้น ใช้เวลารักษานานขึ้น เสียค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้นและโอกาสเสียชีวิตสูง
วัตถุประสงค์ : เพื่อศึกษาสถานการณ์เชื้อก่อโรคที่พบบ่อย และแนวโน้มอุบัติการณ์การดื้อต่อยาปฏิชีวนะของเชื้อก่อโรคแต่ละชนิด ในผู้ป่วยเด็ก โรงพยาบาลสิชล จังหวัดนครศรีธรรมราช
วิธีการศึกษา : การศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษาข้อมูลย้อนหลัง (Retrospective Study) โดยศึกษาจากรายงานผลการเพาะเชื้อที่ให้ผลบวกของผู้ป่วยเด็กที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลสิชล ระหว่างวันที่ 1 มกราคม 2557 ถึง
วันที่ 31 ธันวาคม 2559 จำนวน 449 ตัวอย่าง วิเคราะห์ข้อมูลโดยการหาค่าความถี่และร้อยละ
ผลการศึกษา : พบว่า เชื้อก่อโรคที่พบบ่อยในผู้ป่วยเด็กโรงพยาบาลสิชล จังหวัดนครศรีธรรมราช จำนวนเชื้อก่อโรคทั้งหมด 14 ชนิด แนวโน้มอุบัติการณ์การเกิดเชื้อดื้อยาในผู้ป่วยเด็ก พบว่า กลุ่ม K. pneumoniae producing ESBLและ E. coli producing ESBL มีอัตราที่ต่ำกว่าการศึกษาที่ผ่านมาในโรงพยาบาลขนาดใหญ่หรือตติยภูมิ เชื้อ Pseudomonas aeruginosa พบมีการตอบสนองดีต่อยากลุ่ม Gentamicin, Ciprofloxacin, Imipenem, Ceftazidime, Amikacin และCefoperazone/Sulbactam สำหรับเชื้อกลุ่ม Acinetobactor baumannii ที่มีการดื้อยาค่อนข้างสูงและรุนแรงในโรงพยาบาลขนาดใหญ่หรือตติยภูมิ พบว่ามีการตอบสนองดีต่อยาGentamicin Ciprofloxacin Ceftazidime Amikacin Imipenem และ Cefoperazone/Sulbactam ไม่พบเชื้อดื้อยากลุ่ม MRSA จากการศึกษาครั้งนี้
สรุป : ผู้ป่วยเด็กส่วนใหญ่ที่มารับการรักษาในโรงพยาบาลสิชลเป็นผู้ป่วยเด็กที่ไม่ได้อยู่ในระยะวิกฤติหรือมีโรคประจำตัวที่ส่งผลกระทบต่อภูมิต้านทานทำให้เชื้อก่อโรคและอุบัติการณ์การเกิดเชื้อดื้อยาต่ำกว่าโรงพยาบาลขนาดใหญ่ ซึ่งข้อมูลดังกล่าวสามารถนำใช้สำหรับการวางแผนการรักษาและเลือกยาปฏิชีวนะที่เหมาะสมแก่ผู้ป่วยเด็กที่มารับการรักษาในโรงพยาบาลสิชลเพื่อให้เหมาะสมกับผู้ป่วยในแต่ละโรคและความรุนแรง เพิ่มประสิทธิภาพการรักษา ลดค่าใช้จ่าย ลดวันนอน ป้องกันและลดภาวะแทรกซ้อนที่เกิดจากโรคติดเชื้อ และลดอัตราการเสียชีวิตของผู้ป่วยเด็กได้ในอนาคต
เอกสารอ้างอิง
NNIS System. National Nosocomial Infections Surveillance (NNIS) System Report, data summary trom January 1992 through June 2003, Issued August 2003. American Journal Infection Control; 2003; 31:481-98.
ภาณุมาศ ภูมาศ. ผลกระทบด้านสุขภาพและ เศรษฐศาสตร์จากการติดเชื้อดื้อยาต้านจุลชีพในประเทศไทย: การศึกษาเบื้องต้น. วารสารวิจัยระบบสาธารณสุข; 2555;6: 352-360.
นิตยา อินทราวัฒนา, มุทิตา วนาภรณ์. โรคติดเชื้อในโรงพยาบาลและสถานการณ์การดื้อยา. Journal of Medical and Health Sciences; 2015; 22:81-92.
บันดาล ซื่อตรง. ภาวะการได้รับเชื้อสแตปฟิโลคอคคัสออเรียสที่ดื้อต่อยาเม็ธธิซิลินในผู้ป่วยเด็ก (ปริญญานิพนธ์). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยมหิดล; 2543.
Microbiology Report 1998-2002. Maharat Nakhon Ratchasima Hospital.
Microbiology Report 2003-2007. Maharat Nakhon Ratchasima Hospital. อรุณลักษณ์ ลุลิตานนท์, ธิดารัตน์ ดำนา, อรุณวดี ชนะวงศ์, และคณะ. การติดตามสถานการณ์ของเชื้อ methicillinresistant S taphylococcus aureus ที่ไวต่อ vancomycin และ chlorhexidine ลดลงในโรงพยาบาลศรีนครินทร์. Journal of Medical Technology and Physical Therapy; 2012; 24:22-8.
ภริตา บุญรักษา, คมกฤษณ์ ปัญญวัฒนกิจ, ทอมกำภู ณ อยุธยา, วีรวรรณ แก้วทอง, กชกร พงศ์พิศาล, วิน เตชะเคหะกิจ. โรคปอดอักเสบจากการติดเชื้อในโรงพยาบาลในผู้ใหญ่ สาเหตุและความชุกของการดื้อต่อยาปฏิชีวนะช่วงปี พ.ศ. 2554 - 2555โรงพยาบาลสราษฎร์ธานี. วารสารวิจัยระบบสาธารณสุข; 2556;7:296-301.
Dejsirilert S, Suankratay C, Trakulsom-boon S. National Antimicrobial Resistance Surveillance, Thailand (NARST): Data among Clinical Isolates of Pseudomonas
aeruginosa in Thailand from 2000 to 2005. Journal of the Medical Association of Thailand; 2009a; 92:S68-75.
เดชพิภัทร์ อมรทิพย์วงศ์, ปวีญา มงคลวิสุทธิ์, พวงมณี จิตตวงศ์. ความชุกของเชื้อ K.pneumoniae และ E. coli ชนิดสร้างเอนไซม์ extended spectrum β-lactamase ที่แยกได้จากผู้ป่วยที่เข้ารับการรักษาทีโรงพยาบาลน่าน และโรงพยาบาลชุมชนในจังหวัดน่าน ระหว่างปีพ.ศ. 2547-2553.วารสารเทคนิคการแพทย์ เชียงใหม่; 2554; 44:169-76.
ชัยพร การะเกตุ. ความชุกของเชื้อ K. pneumoniae และ E. coli ชนิดสร้างเอนไซม์ extended spectrum β-lactamase ที่โรงพยาบาลเชียงคำระหว่างปี พ.ศ.2554- 2555. วารสารโรงพยาบาลพิจิตร;2555; 28:21-30.
Ingviya N, Hortiwakul R, Chayakul P. Prevalence and susceptibility patterns of Klebsiella pneumoniae and Escherichia coli producing extendedspectrum β-lactamases in Songklanagarind Hospital, Thailand. Journal of Infectious Disease s and Antimicrobial Agents; 2003; 20:127-34.
Chaikittisuk N. and Munsrichoom A. Extended-Spectrum β-Lactamase- Producing Escherichia coli and Klebsiella pneumoniae in children at Queen Sirikit National Institute of Child Health. Journal of Infectious Disease s
