การใช้อัลตร้าซาวด์ในการวินิจฉัยเนื้องอกไขมันไลโปมา : ความถูกต้องและลักษณะที่ช่วยแยกจากก้อนเนื้องอกอื่น
คำสำคัญ:
เนื้องอกไขมันไลโปมา, อัลตร้าซาวด์บทคัดย่อ
วัตถุประสงค์ : ศึกษาความถูกต้องของอัลตร้าซาวด์ในการวินิจฉัยเนื้องอกไขมันไลโปมา และศึกษาลักษณะทางอัลตร้าซาวด์ที่ช่วยแยกเนื้องอกไขมันไลโปมาออกจากเนื้องอกชนิดอื่น
วิธีการ : เป็นการศึกษาย้อนหลังในก้อนเนื้องอก 69 ก้อน หาค่าความไว ความจำเพาะ และความถูกต้องของการวินิจฉัยเนื้องอกไขมันไลโปมาโดยอัลตร้าซาวด์ โดยเปรียบเทียบกับผลตรวจทางพยาธิวิทยา และเปรียบเทียบลักษณะทางอัลตร้าซาวด์ของเนื้องอกไขมันไลโปมากับของเนื้องอกชนิดอื่นว่ามีลักษณะใดที่แตกต่างกัน รวมทั้งมีการวิเคราะห์ในกลุ่มย่อยของเนื้องอกไขมันไลโปมาที่แบ่งตามความลึก และขนาดของก้อน
ผลการศึกษา : อัลตร้าซาวด์มีค่าความไว ความจำเพาะ และความถูกต้องในการวินิจฉัยเนื้องอกไขมันไลโปมาร้อยละ 84.85, 91.67และ 88.41 ตามลำดับ ลักษณะทางอัลตร้าซาวด์ของเนื้องอกไขมันไลโปมาที่แตกต่างจากเนื้องอกอื่นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติได้แก่ สีของก้อน ส่วนที่เป็นน้ำภายในก้อน และการเห็นหลอดเลือดเข้าไปเลี้ยงก้อน โดยเนื้องอกไขมันไลโปมาส่วนใหญ่จะมีขอบเขตชัด สีใกล้เคียงหรือขาวกว่าเนื้อเยื่อไขมันใต้ผิวหนัง ไม่มีส่วนที่เป็นน้ำภายในก้อนและไม่เห็นหรือแทบจะไม่เห็นหลอดเลือดเข้าไปเลี้ยงก้อน ความถูกต้องของอัลตร้าซาวด์ในการวินิจฉัยเนื้องอกไขมันไลโปมาที่อยู่ในชั้นลึกจะไม่ดีเท่าก้อนที่อยู่ในชั้นตื้น และในการศึกษานี้มีเนื้องอกไขมันไลโปมาขนาดใหญ่ 1 ก้อนที่มองไม่เห็นจากอัลตร้าซาวด์ และได้รับการตรวจเพิ่มเติมด้วยเอ็ม อาร์ ไอ
สรุป : การวินิจฉัยเนื้องอกไขมันไลโปมาโดยใช้อัลตร้าซาวด์ มีความถูกต้องสูง โดยเฉพาะในก้อนที่อยู่ตื้น โดยลักษณะทางอัลตร้าซาวด์ที่สำคัญคือ สีของก้อนที่ใกล้เคียงหรือขาวกว่าเนื้อเยื่อไขมันใต้ผิวหนัง ไม่มีส่วนที่เป็นน้ำภายในก้อน และไม่เห็นหรือแทบจะไม่เห็นหลอดเลือดเข้าไปเลี้ยงก้อน ทั้งนี้ก้อนที่อยู่ลึกหรือก้อนที่มีขนาดใหญ่ อาจต้องการการตรวจเพิ่มเติมด้วยเอ็ม อาร์ ไอ
เอกสารอ้างอิง
2. Fletcher CDM, Unni KK, Mertens F, editors. World Health OrganizationClassification of Tumours. Pathology and Genetics of Tumours of Soft Tissueand Bone. IARC Press: Lyon; 2002.
3. Zoga AC, Weissman BN, Kransdorf MJ, Adler R, Appel M, Bancroft LW, et al. ACR Appropriateness Criteria Soft-Tissue Masses. American college of Radiology. [serial online]2012 [cited 2017 April 25] Available from URL : https://acsearch.acr.org/ docs/69434/Narrative/.
4. Wagner JM, Lee KS, Rosas H, Kliewer MA. Accuracy of sonographic diagnosis of superficial masses. J Ultrasound Med 2013; 32:1443–50.
5. Cheng JW, Tang SFT, Yu TY, Chou SW, Wong AMK, Tsai WC.Sonographic features of soft tissue tumors in the hand and forearm. Chang Gung Med J 2007; 30(6):547-54.
6. Paunipagar BK, Griffith JF, Rasalkar DD, Chow LTC, Kumta SM, Ahuja A. Ultrasound features of deep-seated lipomas. Insights Imaging 2010;
1:149–153.
7. Ahuja AT, King AD, Kew J, King W, Metreweli C. Head and neck lipomas: sonographic appearance. Am J Neuroradiol 1998; 19:505–8.
8. Inampudi P, Jacobson JA, Fessell DP, Carlos RC, Patel SV, Sathy LO, et al. Soft-tissue lipomas: accuracy of sonography in diagnosis with pathologic correlation. Radiology 2004; 233:763-7.
9. Fornage BD, Tassin GB.Sonographic appearances of superficial soft tissue lipomas. J Clin Ultrasound 1991;19(4):215-20.
10. Shin YS, Kim YJ, Park IS, Chu YC, Kim JH, Lee HY, et al. Sonographic differentiation between angiolipomas and superficial lipomas.J Ultrasound Med 2016; 35(11):2421-9.
11. Nagano S, Yokouchi M, Setoguchi T, Ishidou Y, Sasaki H,Shimada H,et al. Differentiation of lipoma and atypical lipomatous tumor by a scoring system: implication of increased vascularity on pathogenesis of liposarcoma. BMC Musculoskeletal Disorders 2015; 16:36:1-7
12. Kuwano Y, Ishizaki K, Watanabe R, Nanko H. Efficacy of diagnostic ultrasonography of lipomas, epidermal cysts, and ganglions. Arch Dermatol 2009; 145(7):761-4.
13. Hung EHY, Griffith JF, Hung Ng AW, Lee RKL, Lau DTY, Leung JCS. Ultrasound of musculoskeletal soft-tissue tumors superficial to the investing fascia. AJR 2014; 202:W532-40.
14. Myhre JO.A consecutive 7-year series of 1331 benign soft tissue tumours. Clinicopathologic data. Comparison with sarcomas.Acta Orthop Scand 1981;52(3):287-93.
15. Gielen J, Ceulemans R, Holsbeeck, M.Ultrasound of Soft Tissue Tumors. In: SchepperAMD, Vanhoenacker F, Gielen J, Parizel PM, editors. Imaging of Soft Tissue Tumors: Springer Berlin Heidelberg; 2006. p3-18.
16. Chung HW, Cho KH. Ultrasonography of soft tissue“oops lesions”. Ultrasonography 2015; 34:217-225.
17. Rowbotham E,Bhuva S, Gupta H,Robinson P. Assessment of referrals into the soft tissue sarcoma service: evaluation of imaging early in the pathway process. Sarcoma 2012; 2012:1-5.
18. Grimer RJ.Size matters for sarcomas!. Ann R Coll Surg Engl2006;88(6):519-24.
