การพัฒนาการดูแลแบบผสมผสานด้วยศาสตร์มณีเวชในหญิงครรภ์แรก โรงพยาบาลสุราษฏร์ธานี

บทคัดย่อ

              การเจ็บครรภ์คลอดเป็นปัญหาสำคัญ โดยเฉพาะหญิงครรภ์แรก มักพบว่าเกิดความกลัว วิตกกังวลและความ เจ็บปวด ซึ่งการจัดการความเจ็บปวดด้วยการใช้ยา อาจพบว่ายามีการซึมผ่านรกสู่ทารกในครรภ์ มีผลให้กดการหายใจ ของมารดาและทารก ในขณะที่การบรรเทาความเจ็บปวดด้วยการไม่ใช้ยา โดยการนศาสตร์มณีเวชมาผสมผสานในบริบท การดูแลผู้คลอดจึงเป็นทางเลือกหนึ่ง การวิจัยครั้งนี้เป็นการการวิจัยและพัฒนา (The Research and Development) มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาการดูแลแบบผสมผสานด้วยศาสตร์มณีเวชในการดูแลหญิงเจ็บครรภ์คลอดครรภ์แรกโรงพยาบาลสุราษฎร์ธานี และศึกษาผลลัพธ์ของการพัฒนาการดูแลแบบผสมผสานด้วยศาสตร์มณีเวช การดำเนินการศึกษาแบ่งเป็น 3 ระยะ คือ ระยะที่ 1 เตรียมการ เป็นศึกษาปรากฏการณ์การใช้ศาสตร์มณีเวชในการดูแลหญิงเจ็บครรภ์คลอด ระยะที่ 2 ระยะการทดลองใช้ โดยทำการศึกษานำร่อง เพื่อพัฒนาแนวปฏิบัติการดูแลแบบผสมผสานด้วยศาสตร์มณีเวชในการดูแล หญิงเจ็บครรภ์คลอดครรภ์แรก และ ระยะที่ 3 ประเมินผลศึกษาผลลัพธ์ เกี่ยวกับความเจ็บปวด ระยะเวลาการคลอด และความพึงพอใจหญิงเจ็บครรภ์คลอดครรภ์แรก ระยะเวลาในการศึกษาตั้งแต่วันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2558 –วันที่ 31 มีนาคม พ.ศ. 2559 เครื่องมือในการศึกษาประกอบด้วย 1) คำถามใช้สัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญมณีเวช จำนวน 5 ข้อ 2) คู่มือการปฏิบัติมณีเวช 8 ท่า 3) แบบบันทึกข้อมูลส่วนบุคคล 4) คะแนนความเจ็บปวดเป็นตัวเลข และ 5) แนวปฏิบัติการใช้ศาสตร์มณี เวชในการดูแลหญิงเจ็บครรภ์คลอด วิเคราะห์ข้อมูลจากการสัมภาษณ์เกี่ยวกับเนื้อหา และข้อมูลเชิงปริมาณด้วยโปรแกรมคอมพิวเตอร์ ใช้สถิติเชิงพรรณนา ค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ยเลขคณิต และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และใช้สถิติอนุมาน
ด้วยการทดสอบค่าที (t-test)
              จากการศึกษาพบว่าคำสำคัญในการใช้ศาสตร์มณีเวช คือ สมดุล และ ยืดหยุ่น เมื่อทดลองนำคู่มือการปฏิบัติมณีเวชไปทดลองศึกษานำร่อง พบว่าการดูแลแบบปกติร่วมกับมณีเวชในกลุ่มตัวอย่าง 16 รายสามารถลดเวลาในระยะคลอดได้มากกว่ากลุ่มตัวอย่างจำนวน 16 รายที่ได้รับการดูแลตามปกติและกลุ่มตัวอย่างจำนวน 31 รายที่ได้รับการดูแลโดยใช้ยาเร่งคลอด (syntocinon) ผลการศึกษานำสู่การปรับปรุงการปฏิบัติ โดยสร้างเป็นแนวปฏิบัติการดูแลแบบผสมผสานด้วยศาสตร์มณีเวชในหญิงตั้งครรภ์ครรภ์แรกเน้นให้ผู้คลอด พยาบาล แพทย์ และญาติผู้คลอดมีส่วนร่วม และมีการประเมินผลด้วยการศึกษาแบบกึ่งทดลองโดยศึกษา 3 ตัวแปร โดยมีกลุ่มควบคุม จำนวน 30 คนได้รับการดูแลตามปกติและกลุ่มทดลอง จำนวน 30 คนได้รับการดูแลตามปกติร่วมกับการปฏิบัติมณีเวช พบว่า กลุ่มทดลองมีคะแนนความเจ็บปวดลดลงและมีระยะเวลาคลอดลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<.05) เมื่อปากมดลูกเปิดน้อยกว่า 3 เซนติเมตร และเมื่อปากมดลูกเปิด 6-8 เซนติเมตร ตามลำดับ เมื่อเปรียบเทียบกับกลุ่มควบคุม และกลุ่มทดลอง พบความพึงพอใจมีค่าคะแนนที่ใกล้เคียงกัน คือ ร้อยละ 86 และร้อยละ 88 ตามลำดับ
              การพัฒนาการดูแลแบบผสมผสานด้วยศาสตร์มณีเวชในการดูแลหญิงเจ็บครรภ์คลอดเป็นการตอบสนองนโยบายลูกเกิดรอดแม่ปลอดภัยของกระทรวงสาธารณสุข ผลการศึกษาโดยใช้แนวปฏิบัติที่ผู้วิจัยสร้างขึ้น สามารถนำไปประยุกต์ใช้เพื่อบรรเทาความเจ็บปวดและลดระยะเวลาคลอดโดยไม่ใช้ยา และลดการเกิดภาวะแทรกซ้อนจากการคลอด