การพัฒนารูปแบบการวางแผนจำหน่ายผู้ป่วยเด็กโรคเบาหวาน หอผู้ป่วยกุมารเวชกรรม โรงพยาบาลสุราษฎร์ธานี
คำสำคัญ:
รูปแบบการวางแผนจำหน่าย, ผู้ป่วยเด็กโรคเบาหวานบทคัดย่อ
การวิจัยและพัฒนานี้ (research and development) มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการวางแผนจำหน่ายผู้ป่วยเด็กโรคเบาหวาน หอผู้ป่วยกุมารเวชกรรม โรงพยาบาลสุราษฎร์ธานี และศึกษาผลลัพธ์ของการใช้รูปแบบการวางแผนจำหน่ายที่พัฒนาขึ้น โดยใช้แนวคิดการพัฒนาแบบมีส่วนร่วม คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจง ประกอบด้วย ทีมสหสาขาวิชาชีพ จำนวน 15 คน และผู้ป่วยเด็กโรคเบาหวานที่เข้าพักรักษาตัวในหอผู้ป่วยกุมารเวชกรรม จำนวน 40 ราย ดำเนินการศึกษา ระหว่างวันที่ 1 ธันวาคม 2559 -30 กันยายน 2560วิธีดำเนินการ ประกอบด้วย 3 ขั้นตอน คือ 1) ขั้นเตรียมการ โดย ศึกษาสถานการณ์การดูแลผู้ป่วยเด็กเบาหวาน การทบทวนวรรณกรรม การวิเคราะห์ระบบบริการ การสร้างการมีส่วนร่วมของทีมสหสาขาวิชาชีพ 2) การพัฒนารูปแบบการวางแผนจำหน่าย และ 3)ขั้นติดตามประเมินผล เครื่องมือที่ใช้วิจัยประกอบด้วย 1) แบบบันทึกการวางแผนจำหน่ายที่พัฒนาขึ้น ตามรูปแบบ D-M-E-T-H-O-D2) คู่มือเรื่องเบาหวานในเด็กและวัยรุ่นและการดูแลตนเอง 3) คู่มือสำหรับผู้ป่วยเด็กเบาหวาน : เมื่อพี่ฟ้าและหนูนิด…ร่วมกันพิชิตภาวะน้ำตาลในเลือดสูงและต่ำผิดปกติ 4)คู่มือการให้ความรู้เกี่ยวกับอาหารและหมวดอาหารแลกเปลี่ยน 5) แบบสอบถามความรู้เกี่ยวกับโรคเบาหวาน ค่าความเชื่อมั่น 0.826) แบบสัมภาษณ์พฤติกรรมในการดูแลเด็กป่วยโรคเบาหวาน ค่าความเชื่อมั่น 0.84 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และการทดสอบ t-test ผลการศึกษา 1) รูปแบบการวางแผนจำหน่ายที่พัฒนาขึ้น ประกอบด้วย 2 องค์ประกอบ คือ การกำหนดหน้าที่ความรับผิดชอบของทีมสหสาขาวิชาชีพ และกระบวนการวางแผนจำหน่ายตามรูปแบบ D-M-E-T-H-O-D และ 2) การทดลองใช้รูปแบบที่พัฒนาขึ้นพบว่า ผู้ป่วยที่ได้รับการดูแลตามรูปแบบการวางแผนจำหน่าย มีค่าคะแนนเฉลี่ยความรู้เกี่ยวกับโรคเบาหวาน และค่าคะแนนเฉลี่ยพฤติกรรมในการดูแลตนเอง/เด็กป่วยสูงกว่าก่อนทดลอง และสูงกว่าผู้ป่วยที่ได้รับการดูแลตามปกติอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P<.05)
จากการศึกษาครั้งนี้ แสดงให้เห็นว่ารูปแบบการวางแผนจำหน่ายผู้ป่วยเด็กเบาหวาน หอผู้ป่วยกุมารเวชกรรม โรงพยาบาลสุราษฎร์ธานี ที่พัฒนาขึ้นมีผลต่อความรู้และพฤติกรรมในการดูแลตัวเอง/เด็กป่วยที่ดีขึ้น สามารถนำไปใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาระบบการให้บริการผู้ป่วย เพื่อใช้เป็นทางเลือกหนึ่งในการสนับสนุน ช่วยเหลือผู้ป่วยเด็กโรคเบาหวานให้สามารถดูแลตนเองได้
เอกสารอ้างอิง
2. วิชัย เอกพลากร. ระบาดวิทยาโรคเบาหวานและเมแทบอลิกซินโดรมในประเทศไทย. วารสาร CVM; 2553; 3(15): 38-40.
3. สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทย. โรคเบาหวานในเด็กและวัยรุ่น .[0nline].2557 [สืบค้นเมื่อ 22 เมษายน 2558]. Available : URL:http://www.dmthai.org/news_and_knowledge/263
4. เทพ หิมะทองคำ, สิริเนตร กฤติยาวงศ์, สุนทรี นาคะเสถียร, ชนิกา สุรสิงห์ชัยเดช, สมบุญ วงศ์ธีรภัค, ศักดิ์ชัย จันทรอมรกุล และคณะ. ความรู้เรื่องเบาหวานฉบับสมบูรณ์. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพมหานคร: จูนพับลิสซิ่ง; 2552.
5. วัลลา ตันโยทัย. รูปแบบการพัฒนาศักยภาพในการดูแลตนเองของผู้ป่วยเบาหวานชนิดพึ่งอินซูลิน. วิทยานิพนธ์ปริญญาพยาบาลศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาบริหารสาธารณสุข. กรุงเทพมหานคร: บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหิดล; 2540.
6. พนิดา แซ่เตีย. โครงการพัฒนาแนวทางการวางแผนจำหน่ายโรงพยาบาลเอราวัณ จังหวัดเลย. รายงานการศึกษาอิสระปริญญาพยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาบริหารการพยาบาล. ขอนแก่น: บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยขอนแก่น; 2543.
7. ไพรวัลย์ พรมที. การพัฒนารูปแบบการวางแผนจำหน่ายผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองโดยทีมสหสาขาวิชาชีพ แผนกอายุรกรรม โรงพยาบาลขอนแก่น. รายงานการศึกษาอิสระปริญาพยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาวิชาการบริการพยาบาล. ขอนแก่น: บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยขอนแก่น; 2548.
8. นันทิยา ภูงาม. การพัฒนาแนวทางการวางแผนจำหน่ายผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังของทีมสหสาขาวิชาชีพ โรงพยาบาลบ้านไผ่ จังหวัดขอนแก่น. รายงานการศึกษาอิสระปริญญาพยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการพยาบาลผู้ใหญ่.ขอนแก่น: บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยขอนแก่น; 2550.
9. ฟาริดา อิบราอฮิม. สาระการบริหารการพยาบาล.กรุงเทพมหานคร: คณะพยาบาลศาสตรมหาวิทยาลัยมหิดล; 2542.
10. วราภรณ์ ประทุมรัตน์. รูปแบบการบริหารทีมสุขภาพแบบสหสาขาวิชาชีพในการพัฒนาระบบบริการโดยมุ่งเน้นผู้ป่วยเป็นศูนย์กลาง : กรณีศึกษาโรงพยาบาลขอนแก่น. สารนิพนธ์พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต สาขาบริหารทางการพยาบาล. ขอนแก่น: บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยขอนแก่น; 2546.
11. กฤษดา แสวงดี, ธีรพร สถิรอังกูร, เรวดี ศิรินคร. แนวทางการวางแผนจำหน่าย. กองการพยาบาล สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข กระทรวงสาธารณสุข. พิมพ์ครั้งที่ 2 กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์; 2550.
12. ขนิษฐา นันทบุตร. การศึกษาและการพัฒนาศักยภาพการดูแลผู้ป่วยเบาหวานบนพื้นฐานทางสังคมวัฒนธรรมของท้องถิ่นอิสาน. ขอนแก่น: คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น; 2542.
13. กัลยา เข็มเป้า. การพัฒนารูปแบบการวางแผนจำหน่ายผู้ป่วยเบาหวานชนิดไม่พึ่งอินซูลินที่มีแผลที่เท้า โรงพยาบาลพหลพลพยุหเสนา. วารสารกองการพยาบาล; 2552; 3: 113-132.
14.ชาญยุทธ ศรีนวลจันทร์. การพัฒนารูปแบบการวางแผนจำหน่ายผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ในโรงพยาบาลชุมชนแห่งหนึ่ง จังหวัดชัยภูมิ. รายงานการศึกษาอิสระปริญญาพยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการพยาบาลผู้ใหญ่.ขอนแก่น: บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยขอนแก่น; 2553.
15. แจ่มจันทร์ แหวนวิเศษ. การพัฒนารูปแบบการวางแผนจำหน่ายผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง ตึกผู้ป่วยใน โรงพยาบาลสังขะ จังหวัดสุรินทร์.รายงานการศึกษาอิสระปริญญาพยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการพยาบาลผู้ใหญ่.ขอนแก่น: บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยขอนแก่น;2550.
