ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับภาวะหนาวสั่นหลังได้รับยาระงับความรู้สึก ของผู้ป่วยหลังผ่าตัด ในห้องพักฟื้น
คำสำคัญ:
ภาวะหนาวสั่นบทคัดย่อ
การวิจัยเเป็นการวิจัยแบบเชิงพรรณาตัดขวางครั้งนี้ มีโดยมีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาภาวะหนาวสั่นหลังได้รับยาระงับความรู้สึกของผู้ป่วยหลังผ่าตัด และเพื่อวิเคราะห์ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับภาวะหนาวสั่นหลังได้รับยาระงับความรู้สึกของผู้ป่วยหลังผ่าตัด ในห้องพักฟื้น กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่กลุ่มผู้ป่วยผ่าตัดหลังได้รับยาระงับความรู้สึก จำนวน 170 ราย ใช้วิธีเลือกกลุ่มตัวอย่างใช้การสุ่มแบบง่าย เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบบันทึกทางวิสัญญี ซึ่งประกอบด้วยข้อมูล 2 ส่วน คือ แบบบันทึกข้อมูลทั่วไป และแบบบันทึกข้อมูลทางคลินิค ซึ่งผ่านการตรวจสอบความตรงโดยผู้เชี่ยวชาญ เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการเก็บข้อมูลกลุ่มตัวอย่างรวบรวมจากแบบบันทึกข้อมูลทางวิสัญญี ดำเนินการระหว่าง วันที่ 1 ตุลาคม 2559 – วันที่ 31 มี.ค. 2560 วิเคราะห์ข้อมูล ด้วยสถิติพรรณนา ได้แก่ จำนวน ร้อยละ ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และ สถิติอนุมาน ได้แก่ Chi-square
ผลการศึกษา พบว่าผู้ป่วยผ่าตัดหลังได้รับยาระงับความรู้สึกในห้องพักฟื้นเป็นเพศหญิง ร้อยละ 52.4 และเพศชาย ร้อยละ 47.6 มีอายุอยู่ระหว่าง 30-49 ปี ร้อยละ 52.9 รองลงมาคืออายุน้อยกว่า 30 ปี ร้อยละ 32.4 ส่วนใหญ่มีค่า BMI อยู่ระหว่าง 18.5-24.99 กก/ม2 ร้อยละ 52.9 รองลงมา คือ ค่า BMI มากกว่า 25 ร้อยละ 39.4 และ ค่า BMI น้อยกว่า 18.5 กก/ม2 ร้อยละ 7.6 มีระดับ ASA ระดับ 2 ร้อยละ 61.8 และระดับ ASA ระดับ 1 ร้อยละ 38.2 ส่วนใหญ่อุณหภูมิกายก่อนเข้าห้องผ่าตัดน้อยกว่าหรือเท่ากับ 36.9 องศาเซลเซียส ร้อยละ 48.8 และอุณหภูมิอยู่ระหว่าง 37-37.4 องศาเซลเซียส ร้อยละ 41.2 ผู้ป่วยได้รับยาระงับความรู้สึก แบบ GA ร้อยละ 92.4 แบบ SB ร้อยละ 7.6 ได้รับการผ่าตัดใหญ่ ร้อยละ 88.2 การผ่าตัดเล็ก ร้อยละ 11.8 ผู้ป่วยส่วนใหญ่ใช้ระยะเวลาในการผ่าตัด น้อยกว่าหรือเท่ากับ 60 นาที ร้อยละ 50 รองลงมาใช้เวลา 61-120 นาที ร้อยละ 31.2 อุณหภูมิห้องผ่าตัด น้อยกว่าหรือเท่ากับ 22 องศาเซลเซียส ร้อยละ 57.1 ปริมาณการเสียเลือดน้อยกว่าหรือเท่ากับ 100 มิลลิลิตร ร้อยละ 67.4 รองลงมา คือ 101-800 มิลลิลิตร ร้อยละ 34.1 ส่วนใหญ่ผู้ป่วยได้รับการอุ่นสารน้ำร้อยละ 66.5 และไม่ได้ใช้ผ้าห่มเป่าลมร้อน ร้อยละ 57.6 ผู้ป่วยผ่าตัดหลังได้รับยาระงับความรู้สึกในห้องพักฟื้น มีภาวะหนาวสั่นระดับ 0 ร้อยละ 50 และภาวะหนาวสั่นระดับ 2 ร้อยละ 20.6
ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยกับภาวะหนาวสั่นหลังได้รับยาระงับความรู้สึกของผู้ป่วยหลังผ่าตัด ในห้องพักฟื้น พบว่า ค่า BMI น้อยกว่าหรือเท่ากับ 18.5 กก/ม2 ประเภทการผ่าตัดใหญ่ ระยะเวลาในการผ่าตัด 61-120 นาที อุณหภูมิห้องผ่าตัดต่ำกว่าหรือเท่ากับ 22 องศาเซลเซียส มีความสัมพันธ์กับภาวะหนาวสั่นหลังได้รับยาระงับความรู้สึกของผู้ป่วยหลังผ่าตัด ในห้องพักฟื้น อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ส่วนเพศ อายุ ระดับ ASA อุณหภูมิกายก่อนเข้าห้องผ่าตัด ชนิดของการให้ยาระงับความรู้สึก ปริมาณการเสียเลือด การอุ่นสารน้ำและการใช้ผ้าห่มเป่าลมร้อน ไม่มีความสัมพันธ์ กับภาวะหนาวสั่นหลังได้รับยาระงับความรู้สึกของผู้ป่วยหลังผ่าตัด ในห้องพักฟื้น
จากผลการศึกษาดังกล่าว ควรมีการพัฒนาคุณภาพบริการพยาบาลวิสัญญี การพยาบาลระยะก่อนให้บริการ การพยาบาลขณะให้บริการ และการพยาบาลหลังการให้บริการทางวิสัญญี มีการเตรียมความพร้อมของบุคลากร และเครื่องมือในการให้บริการผู้ป่วย พร้อมทั้งมีการพัฒนาแนวปฎิบัติเพื่อป้องกันภาวะหนาวสั่นในผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัดและได้รับยาระงับความรู้สึก
เอกสารอ้างอิง
คำเขย แสงนวล. การค้นหาสัญญาณเตือน (Triggers) ที่มีความสัมพันธ์กับ การเกิดภาวะหนาวสั่นหลังการระงับความรู้สึกทั่วร่างกาย. (ออนไลน์).2557 แหล่งที่มาจาก:URL http//www.zrolsofFt.com/HRNS/captcha ZDR/sample/oral/24-04-10 (สืบค้นเมื่อ 11 มกราคม 2560)
จันทนา คำนาค, พรพนิต ผุดเพชรแก้ว, ยุพา แก้วอ้วน และ ดรุณี จินดาสุรารักษ์. ภาวะแทรกซ้อน ทางวิสัญญีวิทยาของผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัดภายใต้การได้รับยาระงับความรู้สึก แบบทั่วร่างกายระหว่างฟื้นตัวจากการระงับความรู้สึกทั่วร่างกายโรงพยาบาลแพร่ .วารสารโรงพยาบาลแพร่; 2555; 21(1): 48-57.
ทานตะวัน เกตุจำนงค์. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดภาวะหนาวสั่นหลังการระงับความรู้สึก.(ออนไลน์). 2557. แหล่งที่มาจาก: URL http://bkh.moph.go.th/KM2016/file/r2r/57/26/262.pdf (สืบค้นเมื่อ 10 มกราคม 2560).
นงลักษณ์ เภทพ่อค้า. การรักษาการเกิดอาการหนาวสั่นด้วยการวางกระเป๋าน้ำ ำร้อนบนศีรษะร่วมกับวางบนหน้าอกในผู้ป่วยหนาวสั่นหลังการผ่าตัดในห้องพักฟื้นโรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา.วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนีนครราชสีมา; 2554; 17 (1): 45-55
ปฏิภาณ ตุ่มทอง, วิมลลักษณ์ สนั่นศิลป์, ศิริลักษณ์ สุขสมปอง ,อังกาบ ปราการรัตน์. ตำราวิสัญญีวิทยา. เอ-พลัส พริ้น: กรุงเทพมหานคร; 2556.
รจนาถ หอมดี. ผลของโปรแกรมการให้ข้อมูลเตรียมความพร้อมอย่างมีแผนร่วมกับการใช้ผ้าห่ม แบบเป่าลมร้อนต่ออุณหภูมิของร่างกายและภาวะหนาวสั่นในผู้สูงอายุผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียม.
(วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต,จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย); 2554.
วรภา สุวรรณาจินดา, อังกาบ ปราการรัตน์. ภัยของการให้ยาระงับความรู้สึก. พิมพ์ครั้งที่ 2. ยูลิตี้พับลิเคชั่น : กรุงเทพมหานคร; 2536
ศากุน สุริยวนากุล. ตัวแบบทำ ำนายการเกิดภาวะหนาวสั่นภายหลังการให้ยาระงับความรู้สึก ทางช่องไขสันหลังในผู้สูงอายุ. วารสารร้อยเอ็ดเวชสารโรงพยาบาลร้อยเอ็ด; 2557; 1 (1): 58-59
สาธร หมื่นสกุล. ผลของการให้โปรแกรมอบอุ่นร่างกายต่ออุณหภูมิแกนและอาการหนาวสั่นในหญิงที่มารับการผ่าตัดคลอดบุตรทางหน้าท้องที่ได้รับการระงับความรู้สึกด้วยวิธีฉีดยาชาเข้าช่องน้ำำไขสันหลัง. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต,มหาวิทยาลัยบูรพา); 2556
สุทิวา สุริยนต์. ประสิทธิผลของการใช้แนวปฏิบัติทางคลินิคสำหรับการป้องกันภาวะอุณหภูมิกายต่ำ ำในผู้ป่วยผู้ใหญ่ที่ได้รับการผ่าตัดใหญ่และการระงับความรู้สึกทั่วร่างกายโรงพยาบาลแพร่.
(วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต,มหาวิทยาลัยเชียงใหม่) . (ออนไลน์). 2555 แหล่งที่มา: http://doi.nrct.go.th/ListDoi/./4601efcea2ae9a7845d3b8df7b3cdae1?
(สืบค้นเมื่อ 10 มกราคม 2560 ).
สุพิศ สกูลคง. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อการเกิดภาวะอุณหภูมิกายต่ำของผู้ป่วยหลังผ่าตัดระบบทางเดินปัสสาวะในห้องพักฟื้น. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้;
2559; 3(2): 195 -207
เอื้อมพร สุ่มมาตย์. ตัวแบบทำนายการเกิดภาวะหนาวสั่นภายหลังการได้รับยาระงับความรู้สึกทางช่องไขสันหลังในผู้สูงอายุ. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต,มหาวิทยาลัยขอนแก่น); 2556
Elizabeth Read, Dr Lucy A White. Risks associated with your anesthetic section 3 : shivering. (online). 2013. Available from URL : https://www.rcoa.ac.uk
/system/files/PI- Risk3_1.pdf . (cited Febuary 19, 2017).
Hailu Tawuye Yimer*, Amare Gebreeg-zi Hailekiros and Yilkal Desta Tadesse. Magnitude and Associated Factors of Postanaesthesia Shivering Among- Patients
Who Operated Under General and Regional Anesthesia,Northwest Ethiopia: A Cross Sectional Study. (online).2015. Available from URL; https://www.omicsonline.org/.../
magnitude- and-associated-factors-of-postanaesthesia-shivering-among- patients-who-operated-unde.(cited March 25, 2017).
Zemenu Muluken. Assessment on Magnitude and Associated Factors of Post Anesthesia Shivering at Zewditu Memorial Hospital. (online). 2016.
Available from URL : http://etd.aau.edu.et/bitstream/123456789/.../ZEMENU%20MULUKEN.pdf. (cited January 7, 2017)