ปัจจัยที่มีผลต่อการควบคุมอาการของผู้ป่วยเด็กโรคหืด โรงพยาบาลพังงา
คำสำคัญ:
โรคหืด, ผู้ป่วยเด็กบทคัดย่อ
โรคหืด (asthma) เป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญของประชากรทั่วโลก ประเทศไทย ภาคใต้และจังหวัดพังงา ปัจจุบันพบว่ายังไม่มีการศึกษาถึงปัจจัยที่มีผลต่อการควบคุมโรคของผู้ป่วยเด็กโรคหืด โรงพยาบาลพังงา ผู้วิจัยจึงสนใจศึกษาเรื่องนี้โดยทำการศึกษาแบบย้อนหลัง (retrospective study) มีจำนวนกลุ่มตัวอย่าง 302 คน รวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบบันทึกข้อมูลที่ผู้วิจัยสร้างขึ้น ในผู้ป่วยที่รับการรักษาในคลินิกโรคหืดของโรงพยาบาลพังงา ในช่วงวันที่ 1 มกราคม พ.ศ.2560 ถึง 31 กรกฎาคม พ.ศ. 2561 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานและ Chi-square ผลการศึกษา พบว่า ผู้ป่วยเด็กส่วนใหญ่สามารถควบคุมอาการได้ดี (Complete controlled) ไม่มีอาการหอบหืดกำเริบระยะเวลามากกว่า 1 ปีขึ้นไป ถึงร้อยละ 41.7 สามารถควบคุมอาการได้ปานกลาง (Well controlled) ไม่มีอาการหอบหืดกำเริบระยะเวลา 6-12 เดือน ร้อยละ 24.5 และควบคุมอาการไม่ได้ (Partly controlled and uncontrolled) โดยยังพบมีอาการหอบหืดกำเริบในช่วงระยะเวลาไม่เกิน 6 เดือน ร้อยละ 33.0 ปัจจัยที่มีผลต่อการควบคุมอาการของผู้ป่วยเด็กโรคหืด โรงพยาบาลพังงาพบว่า กลุ่มที่อาศัยอยู่นอกเขตเมืองควบคุมอาการได้ดีกว่ากลุ่มที่อาศัยอยู่ในเขตเมือง (X2=17.44, p=<.001) กลุ่มอายุปัจจุบัน 5.1-10 ปีควบคุมอาการได้ดีกว่ากลุ่มอายุอื่นๆ (X2=20.037,p=<.001) กลุ่มที่ได้รับการนัดมาพบแพทย์ทุก 4-6 เดือน คือ กลุ่มที่ควบคุมอาการได้ดีกว่ากลุ่มอื่นๆ (X2=89.106,p=<.001) กลุ่มที่มาพบแพทย์ตามนัด ไม่ผิดนัดเลยควบคุมอาการได้ดีกว่ากลุ่มที่ผิดนัดกลุ่มอื่นๆ (X2=79.649, p=<.001) กลุ่มที่ใช้ยา ICS สม่ำเสมอ (ขาดยาไม่เกิน 1 วัน) ควบคุมอาการได้ดีกว่ากลุ่มที่ขาดยากลุ่มอื่นๆ (X2=161.465,p=<.001) การใช้ยา inhaled corticosteroids (ICS) ผ่านกระบอกพ่นยา (spacer) ใช้ได้ถูกต้องดีควบคุมอาการได้ดีกว่ากลุ่มที่ใช้ยาไม่ถูกต้อง (X2=204.039,p=<.001) กลุ่มที่สามารถหลีกเลี่ยงสารก่อภูมิแพ้ได้ดีควบคุมอาการได้ดี กว่ากลุ่มที่หลีกเลี่ยงสารก่อภูมิแพ้ไม่ได้กลุ่มอื่นๆ (X2=22.017,p=<.001)
เอกสารอ้างอิง
pert_ detail.php?id=118. (สืบค้นเมื่อ 16 มิถุนายน 2561)
จิตลัดดา ดีโรจนวงศ์. Managing severe asthma: How do we manage in the ICU setting.ใน ดุสิต สถาวร, เฉลิมไทยเอกศิลป์, และ รุจิภัตต์ สำราญสำรวจกิจ. (บ. ก.).
Pediatric critical care : The essentials. กรุงเทพฯ: ชมรมโรคระบบหายใจและเวชบำบัดวิกฤตในเด็กแห่งประเทศไทย 2558. หน้า 67-79.
GINA report: Global Strategy for Asthma Management and Prevention. (online) 2015. แหล่งที่มา: http://www. ginaasthma.org/archived-reports/.
(สืบค้นเมื่อ 29 กรกฎาคม 2561)
Liu AH, Covar RA, Spahn JD, Sicherer SH. Childhood Asthma. In: Kliegmen RM, Stanton BF, St Geme JW, Schor NF, Behrman RE, editors. Nelson’s Textbook
of Pediatrics. 20th ed. Philadelphia: Elsevier&Saunders ; 2016 :1095-1115.
Forno E, Fuhlbrigge A, Soto-Quirós ME, Avila L, Raby BA, Brehm J, et al. Risk factors and predictive clinical scores for asthma exacerbations in childhood.
Chest; 2010 ; 138 : 1156-65.
Rotta AT, Ackerman VL, Elgen H. Asthma. In: Fuhrman BP, Zimmerman J, Carcillo J.A. editors. Pediatric critical care. 4th ed. Philadelphia :Elsevier & Saunders;
2011; p.575-89.
สุวัฒน์ เบญจพลพิทักษ์. รายงานการวิจัยผลลัพธ์ทางคลินิกทางคุณภาพชีวิตและทางเศรษฐศาสตร์ของการดูแลระยะยาวในผู้ป่วยเด็กโรคหืดของประเทศไทย. (ออนไลน์). แหล่งที่มา: http://www.damus.in.th/damus/files/83_20120903171730_final%20 report %20Asthma.(สืบค้นเมื่อ 29 มิถุนายน 2561)
สถิติสาธารณสุข สำนักนโยบายและแผนกระทรวงสาธารณสุข;2558.
งานเวชระเบียน โรงพยาบาลพังงา; 2561.เอกสารอัดสำเนา.
Krejcie, Robert V, Daryle, W. Morgan. Determining Sampling Size for Research Activities. Journal of Education and Psychological Measurement; 1970;10(11)
: 308.
ฐิติ เจริญชัย, ความรู้เรื่องโรคหืดสำหรับประชาชน. ศูนย์โรคภูมิแพ้และหอบหืด กรุงเทพ; 2554.
โรงพยาบาลรามคำแหง.โรคหอบหืดในเด็กอายุต่ำกว่า 5 ปี.(ออนไลน์).2554 แหล่งที่มา: http://oknation.nationtv.tv/blog/ram1/2011/03/08/entry-1.(สืบค้นเมื่อ 29 กรกฎาคม 2561)
วัชรา บุญสวัสดิ์. โรคหืด. (ออนไลน์) 2560. แหล่งที่มา : https://haamor.com. (สืบค้นเมื่อ 29 กรกฎาคม 2561)
L. Keoki Williams, c Manel Pladevall,Hugo Xi, Edward L. Peterson, Christine Joseph, Jennifer Elston Lafata. Et al. Center for Health Services Research,
Relationship between adherence to inhaled corticosteroids and poor outcomes among adults with asthma .The Journal of Allergy and Clinical Immunology;
2004; 114 (6):1288-1293.
Global Initiative for Asthma (GINA). Global strategy for asthma management and prevention [online] 2008. Available from
: http://www.ginasthma.org. [cited 2009 July 19].
พรลภัส บุญสอน. ยารักษาโรคหืด. หาหมอดอทคอม. [ออนไลน์] 2561. แหล่งที่มา:https://haamor.com. [สืบค้นเมื่อ 29 กรกฎาคม 2561]
อัญชลี จันทร์สว่างภูวนะ. ผลสัมฤทธิ์การรักษาหอบหืดในเด็ก ณ โรงพยาบาลบางบ่อ จังหวัดสมุทรปราการ. วารสารวิชาการสาธารณสุข; 2559; 25(5):846-853.
ปริญญา พรไหมแพง.ประสิทธิผลการดูแลรักษาของคลินิกโรคหืดอย่างง่ายในเด็กโรงพยาบาลหล่มสัก .วารสารกรมการแพทย์; 2559; 83-91.
พรชัย วัฒนรังสรรค์. ผลลัพธ์การจัดคลินิกโรคหืดในเด็กที่โรงพยาบาลเจ้าพระยายมราช.วารสารวิชาการสาธารณสุข 2556 ; 22 : 437-44.
Global initiative for asthma. Global strategy for asthma management and prevention (updated 2012). [online] 2012. Available from: http://www.ginasthma.org/local/uploads/files/GINA_ [cited Jan 30, 2013].
Sigurs N, Bjarnason R, Sigurbergsson F, Kjellman B. Respiratory syncytial virus bronchiolitis in infancy is an important risk factor for asthma and allergy at age
7.Am J RespirCrit Care Med; 2000;161: 1501-7.
Jackson DJ, Gangnon RE, Evans MD, Roberg KA, Anderson EL, Pappas TE. Wheezing rhinovirus llnesses in early life predict asthma development in high-risk
children. Am J Respir Crit Care Med; 2008;178:667-72.
