การศึกษาอุบัติการณ์และการเปลี่ยนแปลงของภาวะที่มีการโตของท่อน้ำนมในสตรีไทย

บทคัดย่อ

              การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงพรรณนาแบบย้อนหลังโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อต้องการศึกษาอุบัติการณ์การโตของท่อน้ำนม (Dilated lactiferous duct) ในสตรีไทยและการเปลี่ยนแปลงของภาวการณ์โตของท่อน้ำนม เพื่อจะได้นำข้อมูลที่จะได้จากงานวิจัยมากำหนดแนวทางในการตรวจรักษาและกำหนดช่วงเวลาติดตามอาการให้มีความเหมาะสม
              การเก็บข้อมูลเป็นการเก็บข้อมูลแบบ Retrospective descriptive Design โดยผู้ที่ดำเนินการเก็บข้อมูลจะตรวจดูผลเอกซเรย์เต้านมหรืออัลตร้าซาวด์ผู้ป่วยที่มารับการตรวจที่โรงพยาบาลมะเร็งสุราษฎร์ธานี ช่วง กรกฎาคม 2556 - มิถุนายน 2558 รวม 24 เดือน จำนวน 5,127 ราย ผ่านระบบการจัดเก็บภาพด้วยระบบคอมพิวเตอร์ (PACS) ข้อมูลที่ต้องพิจารณาก็คือ ลักษณะของของเหลวในท่อน้ำนมเป็นแบบใสหรือขุ่นหรือมีก้อนในท่อน้ำนม จำนวนท่อที่โตว่าเป็นชนิดหลายท่อหรือท่อเดียว ตำแหน่งที่พบท่อน้ำนมที่โตว่าอยู่ใต้ลานนมหรือนอกลานนม รวมทั้งความผิดปกติอื่นๆ ที่ตรวจพบร่วมกับท่อน้ำนมที่โต เช่น ถุงน้ำ หรือ ก้อนเนื้อ
              ผลการวิจัยพบว่าสตรีไทยที่ไม่ได้อยู่ในช่วงให้นมบุตรมีการโตของท่อน้ำนมที่ 1.69 % โดยพบว่ากลุ่มที่มีการโตของท่อน้ำนมแบบหลายท่อใต้ลานนมหรือ กลุ่มที่พบของเหลวในท่อน้ำนมมีลักษณะใส เมื่อติดตามอาการจะไม่พบการเปลี่ยนแปลงใดๆ (77.69-77.89%) และที่พบบ่อยรองลงไปคือมีการหายของท่อน้ำนมที่โต (13.56-18.64%) โดยระยะเวลาที่เริ่มมีการเปลี่ยนแปลงและพบมากที่สุดคือ 6 เดือน (36.36%) รองลงคือระยะเวลา 12 เดือน (27.27%)ส่วนใหญ่ (50.62%) จะเป็นการตรวจเจอการโตของท่อน้ำนมเพียงอย่างเดียว และความผิดปกติอื่นๆ ที่ตรวจพบได้มากที่สุดสำหรับผู้ป่วยทั้ง 2 กลุ่มก็คือถุงน้ำ (37.04%) โดยไม่พบก้อนมะเร็งในทั้ง 2 กลุ่มแต่อย่างใด(0%)
              สำหรับกลุ่มที่พบของเหลวในท่อน้ำนมขุ่น กับ กลุ่มที่มีการโตของท่อน้ำนมแบบหลายท่อนอกลานนม และกลุ่มที่มีการโตของท่อน้ำนมท่อเดียวทั้งในและนอกลานนมมีจำนวนข้อมูลที่น้อยทำให้ไม่สามารถสรุปผลหรือวิเคราะห์ได้เพราะจำนวนข้อมูลที่ไม่ถึง 10 เต้าในแต่ละกลุ่ม ทั้งนี้ถ้าต้องการทราบแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงใน 3 กลุ่มนี้ต้องอาศัยการเก็บข้อมูลที่มากกว่านี้เพื่อให้ได้ปริมาณข้อมูลที่มีความน่าเชื่อถือจึงจะสามารถสรุปผลหรือแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงที่จะเกิดขึ้นได้
              แต่อย่างไรก็ตามจากข้อมูลที่ได้จากการวิจัยฉบับนี้อาจจะช่วยชี้แนะแนวทางการดูแลติดตามการรักษา ผู้ป่วยในกลุ่มที่มีการโตของท่อน้ำนมแบบหลายท่อใต้ลานนมหรือกลุ่มที่พบว่ามีของเหลวแบบใสในท่อน้ำนมที่โตว่าโดยส่วนใหญ่ไม่มีอันตรายและไม่พบภาวะเสี่ยงต่อการเป็นโรคมะเร็งแต่อย่างใด ดังนั้นผู้ป่วยใน 2 กลุ่มนี้สามารถติดตามการรักษาแบบ BIRADS CATEGORY III คือทุก 6 เดือนได้อย่างปลอดภัย