การประเมินผลโครงการอำเภอจัดการสุขภาพ จังหวัดชุมพร : กรณีศึกษาพื้นที่ อำเภอทุ่งตะโก จังหวัดชุมพร
คำสำคัญ:
อำเภอจัดการสุขภาพบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินผลการดำเนินงานโครงการอำเภอจัดการสุขภาพ จังหวัดชุมพร กรณีศึกษาพื้นที่อำเภอทุ่งตะโก จังหวัดชุมพรเป็นการวิจัยในรูปแบบการวิจัยประเมินผลโครงการ เพื่อประเมินผลโครงการตามแบบจำลองซิปโมเดลของสตัฟเฟิลบีม ประเมิน4 ด้านคือด้านบริบท ปัจจัยนำเข้า กระบวนการดำเนินงานและผลผลิตจากโครงการ โดยเก็บข้อมูลจากรายงานผลการดำเนินงาน และการสัมภาษณ์แบบเจาะลึก จากผู้ให้ข้อมูลหลักจำนวน 30 คน และการสำรวจความคิดเห็นเกี่ยวกับโครงการอำเภอจัดการสุขภาพของเจ้าหน้าที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลอำเภอทุ่งตะโก จังหวัดชุมพร จำนวน 26 คน ระยะเวลาที่ใช้ในการเก็บข้อมูลระหว่างวันที่ 1 มกราคม 2558ถึง 30
เมษายน 2558 วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพใช้การวิเคราะห์เชิงเนื้อหา ส่วนผลการสำรวจความคิดเห็นเกี่ยวกับโครงการอำเภอจัดการสุขภาพ ของเจ้าหน้าที่ใช้สถิติเชิงพรรณนา
ผลการศึกษา พบว่า
1. ด้านบริบท : คณะกรรมการสุขภาพอำเภอทุ่งตะโก ผู้บริหารหน่วยงานสาธารณสุขระดับอำเภอ และเจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบงานระบบสุขภาพอำเภอ เห็นว่าโครงการอำเภอจัดการสุขภาพเป็นนโยบายที่ดี มีความเหมาะสม และสอดคล้องกับสภาพปัญหาในปัจจุบันและสามารถนำมาใช้เป็นแนวทางในการบริหารจัดการระบบสุขภาพของพื้นที่ได้อย่างชัดเจน
เป็นรูปธรรม
2. ด้านปัจจัยนำเข้า : การบริหารจัดการโครงการมีข้อเด่นคือการจัดการแบบมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน ทั้งด้านการวางแผน การดำเนินกิจกรรมการจัดการงบประมาณ และการติดตามประเมินผล
3. ด้านกระบวนการดำเนินงาน : มีการแต่งตั้งคณะทำงานดำเนินโครงการทั้งระดับจังหวัดและอำเภอ มีการเตรียมความพร้อมแก่ผู้รับผิดชอบงานและคณะทำงาน มีการประชุมคณะทำงานเพื่อระดมความคิด ติดตามความก้าวหน้าและประเมินผลการดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง
4. ด้านผลผลิตหรือการดำเนินงาน : พบว่าอำเภอมีแผนการดำเนินงานเพื่อพัฒนาระบบสุขภาพและเครือข่ายสุขภาพที่สอดคล้องกับสภาพปัญหาและความต้องการของพื้นที่ โดยกลไกการพัฒนาระบบสุขภาพอำเภอ (DHS) และเจ้าหน้าที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล อำเภอทุ่งตะโก จังหวัดชุมพร ส่วนใหญ่เห็นว่าโครงการอำเภอจัดการสุขภาพอำเภอทุ่งตะโกมีการทำงานร่วมกันเป็นทีม มีการเตรียมความพร้อมให้แก่บุคลากรที่เกี่ยวข้อง มีแนวทางการเตรียมความพร้อมแก่ทีมงานและมีการพัฒนาให้บุคคลากรมีการรับรู้และพึงพอใจในการมีส่วนร่วม มีการวางแผนการใช้งบประมาณและบุคลากรร่วมกัน หน่วยงานและภาคีต่างๆ มีส่วนร่วมในการดำเนินงาน การจัดบริการสุขภาพครอบคลุมกลุ่มประชากร
เป้าหมายและสอดคล้องกับความต้องการของประชาชน และผลการประเมินตามคุณลักษณะ 5 ด้าน (UCARE) ตามเกณฑ์การประเมินอำเภอจัดการสุขภาพในแต่ละประเด็นอยู่ในขั้นที่ 5 ทุกประเด็น
ผลจากการประเมินสะท้อนให้เห็นว่าทุกภาคส่วนทั้งภาครัฐ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และภาคประชาชน เห็นสอดคล้องกันว่าโครงการอำเภอจัดการสุขภาพ จังหวัดชุมพร เป็นโครงการที่เหมาะสม ระดับอำเภอสามารถนำนโยบายไปกำหนดแนวทาง/ยุทธวิธี เพื่อแก้ปัญหาได้ของพื้นที่ในระดับมากที่สุด และเห็นว่านโยบายนี้สามารถแก้ปัญหาบนพื้นฐานจากข้อมูลสภาพปัญหาโรคและภัยสุขภาพที่เป็นจริงและสอดคล้องกับบริบทของพื้นที่ และเป็นการส่งเสริมให้คณะกรรมการและหน่วยงานต่างๆที่เกี่ยวข้องในระดับอำเภอ เข้ามามีส่วนกำหนดทิศทางการพัฒนาระบบสุขภาพของพื้นที่อย่างเป็นรูปธรรม
เอกสารอ้างอิง
millenniumassessment.org/en/Synthesis.html
มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย (มส.ผส.).รายงานประจำปีสถานการณ์ผู้สูงอายุไทยพ.ศ.2553. กรุงเทพฯ : บริษัททีคิวพีจำกัด.กุมภาพันธ์ 2555.
World Health Organization. World Health Statistics: World Health Organization; 2012[cited 2012 1 ธันวาคม 2555]. Available from : http://www.who.int/about/licensing/
copyright_form/en/index.html.
ปัญญาวัฒน์สันติเวส. รายงานการประเมินผลระบบสุขภาพภาคประชาชนปี 2547. พิมพ์ครั้งที่ 1 ed. นนทบุรี: กองสนับสนุนสุขภาพ ภาคประชาชนกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ; 2547. หน้า 143.
ประยงค์เต็มชวาลา. การกระจายอำนาจ : ยุทธศาสตร์การปฏิรูปงานสาธารณสุขไทย. นนทบุรี : สำนักงานสาธารณสุขเขต 10, 2540.
สำนักบริหารการสาธารณสุข,การขับเคลื่อนระบบสุขภาพระดับ(รสอ.).กระทรวงสาธารณสุข,2557.
ถวัลย์รัฐ วรเทพพุฒิพงษ์. แนวทางการวิเคราะห์และการประเมินผลงาน. วารสารพัฒนบริหารศาสตร์. 2539. 36(2), หน้า 203.
สุวิมล ติรกานันท์. การประเมินโครงการ : แนวทางสู่การปฏิบัติ. (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์ศูนย์ส่งเสริมวิชาการ. 2545.
สมบัติ ธำรงธัญวงศ์. การบริหารโครงการ.กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์เสมาธรรม. 2544. หน้า 494-497.
Stufflebeam, D.L. (1983). The CIPP Model for Program Evaluation in George F. Madaus. Michea ; S. Criven and L. Stufflebeam (eds.).
สุภางค์ จันทวานิช. การวิจัยเชิงคุณภาพ.กทม : โครงการเอกสารและตำรา ศูนย์หนังสือจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย,2554.
ชาย โพธิสิตา.การวิจัยเชิงคุณภาพ.กทม:โครงการเอกสารและตำราสถาบันวิจัยประชากรและสังคม,2550.
Strauss, A.L.and Cabbin, J.Basic of qualitative research : Grounded theory procedures and techniques. SAGE publication; 1990. 53-66 p.
วิชัย เทียนถาวร. ตำรา : การสร้างเสริมสุขภาพแนวใหม่ (80 Yrs with Quality of Life). พิมพ์ครั้งที่ 2 ed. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์องค์กาสงเคราะห์ทหารผ่านศึก; 2555.
470 p.
มูลนิธิสาธารณสุขแห่งชาติ. นโยบายสาธารณะเพื่อคุณภาพชีวิตที่ดี : กระบวนการพัฒนาอย่างมีส่วนร่วม (Healthy Public Policy and Paticipatory Processes). พิมพ์ครั้งที่ 1 ed. กรุงเทพฯ:บริษัทที.เค. พริ้นติ้งจำกัด. 2551. หน้า 182 .
วิฑูรย์ อึ้งประพันธ์, อนุวัฒน์ ศุภชุติกุล, นวลอนันต์ ตันติเกตุ. นโยบายสาธารณะเพื่อสุขภาพ. พิมพ์ครั้งที่ 2 ed.อนุวัฒน์ ศุภชุติกุล, งามจิตต์ จันทรสาธิต, editors. กรุงเทพฯ: โครงการสำนักพิมพ์ สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข; 2541. 160 p.
อนุวัฒน์ศุภชุติกุล, งามจิตต์จันทรสาธิต, editors. กรุงเทพฯ: โครงการสำนักพิมพ์สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข; 2541. 160 p.
วรเดชจันทรศร, วินิจทรงประทุม. นโยบายและการนำนโยบายการประมงไปปฏิบัติ. กทม.: โครงการเอกสารและตำ ราคณะรัฐประศาสนศาสตร์สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์; 2530.
