การรับรู้ภาวะสุขภาพ แรงสนับสนุนทางสังคมและพฤติกรรมการดูแลตนเองของ หญิงตั้งครรภ์วัยรุ่นครรภ์แรก จังหวัดภูเก็ต
คำสำคัญ:
การรับรู้ภาวะสุขภาพ, การสนับสนุนทางสังคม, หญิงตั้งครรภ์วัยรุ่นบทคัดย่อ
การวิจัยเชิงสำรวจ(survey research)นี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์และปัจจัยที่สามารถทำนายพฤติกรรมการดูแลตนเองของหญิงตั้งครรภ์วัยรุ่นครรภ์แรกจังหวัดภูเก็ต โดยศึกษาในกลุ่มประชากรหญิงตั้งครรภ์วัยรุ่นครรภ์แรกที่มารับบริการในคลินิกฝากครรภ์ ของโรพยาบาลวชิระภูเก็ต ในช่วงเดือนพฤษภาคม 2558 - เดือนมีนาคม 2559 จำนวน 450 คน รวบรวมข้อมูลโดยการใช้แบบสอบถาม และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สัน และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ
ผลการวิจัย พบว่า ปัจจัยทางลักษณะประชากรไม่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการดูแลตนเองของหญิงตั้งครรภ์ วัยรุ่นครรภ์แรก อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ส่วน ปัจจัยความรู้ การรับรู้ภาวะเสี่ยงทางสุขภาพและการได้รับแรงสนับสนุนทางสังคม มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการดูแลตนเองของหญิงตั้งครรภ์วัยรุ่นครรภ์ (r = 0.313, 0.453 และ 0.512 ตามลำดับ) เมื่อวิเคราะห์ความสามารถในการทำนายของตัวแปรที่ศึกษา พบว่า ความรู้เกี่ยวกับการดูแลตนเองของหญิงตั้งครรภ์ การรับรู้ภาวะเสี่ยงทางสุขภาพ และการได้รับการสนับสนุนทางสังคม สามารถร่วมกันทำนายพฤติกรรมการดูแลตนเองของหญิงตั้งครรภ์วัยรุ่นครรภ์แรก ได้ร้อยละ 51.5 โดยปัจจัยที่มีอิทธิพลร่วมกันกับพฤติกรรมการดูแลตนเองของหญิงตั้งครรภ์ คือ อายุของสามีที่มากกว่า 20 ปีขึ้นไป ซึ่งมีวุฒิภาวะที่มากขึ้นมีหน้าที่การงานมั่นคง มีรายได้เพียงพอ จะมีส่วนในการช่วยส่งเสริมให้หญิงตั้งครรภ์วัยรุ่นเข้ารับการฝากครรภ์เร็วขึ้น และมีผลต่อการกระตุ้นการรับรู้ภาวะเสี่ยงทางสุขภาพของหญิงตั้งครรภ์วัยรุ่นและการให้สนับสนุนด้านต่างๆ ให้แก่หญิงตั้งครรภ์อีกด้วย
สรุปการศึกษาครั้งนี้สามารถใช้เป็นแนวทางในการวางแผน พัฒนาการให้บริการหญิงตั้งครรภ์วัยรุ่นได้ และควรมีการส่งเสริมสุขภาพของหญิงตั้งครรภ์วัยรุ่น ควรกระตุ้นให้เกิดความรู้ การรับรู้ภาวะเสี่ยงทางสุขภาพที่อาจจะเกิดขึ้นกับหญิงตั้งครรภ์วัยรุ่นและทารกในครรภ์ โดยเน้นให้ความสำคัญกับบุคคลในครอบครัว เช่น สามี พ่อแม่ ญาติพี่น้อง เข้ามามีส่วนร่วมในการสนับสนุนด้านกำลังใจค่าใช้จ่าย และการดูแลเอาใจใส่เพื่อส่งเสริมให้หญิงตั้งครรภ์วัยรุ่นมีพฤติกรรมการดูแลตนเองได้อย่างถูกต้องเหมาะสม
เอกสารอ้างอิง
2. World Health Organization. Pregnant adolescent: delivering on global promise of hope. WHO, 2006.
3. กระทรวงสาธารณสุข. นโยบายและยุทธศาสตร์การพัฒนาอนามัยการเจริญพันธุ์แห่งชาติ ฉบับที่ 1 (พ.ศ.2553-2557). นนทบุรี, 2557.
4. World Health Organization.guidelines on preventing early pregnancy and poor reproductive health outcomes among adolescents in developing countries.
WHO, 2011.
5. Watcharasseranee N, Pinchantra P, Piyawan S. The incidence and complications of teenage pregnancy at Chonburi hospital. J Med Assoc Thai. 2006; 89
(suppl 4): 118s - 123s.
6. Carmen Solomon-Fears. Teenage Pregnancy Prevention: Statistic and Programs, Congressional Research Service. April; 2012; 1s -3s.
7. Prasitlumkum M. Risk of low birth weight and adverse pregnancy outcomes in adolescent pregnancies at Chainat hospital. Thai J ObstetGynaecol. April 2009;
17: 93s - 97s.
8. Becker, M.H., &Maiman, L.A. Sociobehavioral determinants of compliance with health and medical care recommendations. Medical Care.1974; 13: 10-24.
9. งานห้องคลอด โรงพยาบาลวชิระภูเก็ต. รายงานสถิติการรับบริการห้องคลอดโรงพยาบาลวชิระภูเก็ต. โรงพยาบาลวชิระภูเก็ต;ภูเก็ต, 2557.
10. Pender N.J. Health Promotion in Nursing Practice. 4nd ed. New Jersey: Prentice Hall, 2002.
11. พีระยุทธ สานุกูล, เพียงจิตต์ ธารไพรสาณฑ์. ผลการตั้งครรภ์และการคลอดของวัยรุ่น ในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ ศูนย์อนามัยที่ 6. Thai Pharm Health Sci J. 2008;3(1): 97-102.
12. Koravisarach E, Chairaj S, Tosang K,. Outcome of teenage pregnancy in Rajavithi hospital. J Med Assoc Thai. 2010; 93(1): 1-8.
13. House J.S. Work stress and Social Support. MA. Reading: Addison-Wesley, 1981.
