การค้นหาปัญหาของระบบรายงานอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาในโรงพยาบาล
คำสำคัญ:
อาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยา, การแพ้ยา, อาการข้างเคียงจากการใช้ยาบทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษาย้อนหลังการบันทึกอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาของผู้ป่วยที่มารับบริการที่โรงพยาบาลปากน้ำหลังสวน ตั้งแต่เดือน เมษายน พ.ศ. 2552 ถึง เดือนธันวาคม พ.ศ. 2555 จำนวน 174 เวชระเบียนเพื่อค้นหาปัญหา ป้องกัน และแก้ไขปัญหาของระบบรายงาน และพัฒนาระบบการให้บริการให้ดียิ่งขึ้น อันจะก่อให้เกิดความปลอดภัยในการใช้ยาสูงสุด พบว่ามีความไม่สมบูรณ์ในการบันทึกอาการไม่พึงประสงค์จากยาในเวชระเบียนผู้ป่วยจำนวน 182 ครั้ง จำแนกเป็น การไม่ระบุชื่อยา 4 ครั้ง คิดเป็นร้อยละ 2.20 ไม่ระบุลักษณะอาการไม่พึงประสงค์จากยา 44 ครั้งคิดเป็นร้อยละ 24.17 ไม่ระบุผลการประเมินระดับความน่าจะเป็นของการเกิดอาการไม่พึงประสงค์จากยา 22 ครั้ง คิดเป็นร้อยละ 12.09ไม่ระบุข้อมูลการออกบัตรแพ้ยา 62 ครั้ง คิดเป็นร้อยละ 34.07 ไม่มีสัญลักษณ์แสดงว่าผู้ป่วยแพ้ยาที่เวชระเบียน 22 ครั้ง คิดเป็นร้อยละ 12.09 และไม่ระบุข้อมูลการแพ้ยาที่จุดคัดกรอง ก่อนเข้าตรวจรักษา 28 ครั้ง คิดเป็นร้อยละ 15.38
ยาที่มีรายงานการเกิดอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยามากที่สุดคือ Amoxycilline คิดเป็นร้อยละ 13.92 และ 6 ใน 10 อันดับแรกของรายงานเป็นกลุ่มยาปฏิชีวนะ อาการไม่พึงประสงค์ที่ถูกบันทึกไว้มากที่สุดคือ Maculopapular rash ซึ่งเป็นอาการทางระบบผิวหนังคิดเป็นร้อยละ 42.45
จากข้อมูลดังกล่าวสะท้อนให้เห็นถึงความเสี่ยงที่อาจมีผลกระทบต่อความปลอดภัยในการใช้ยาของผู้ป่วย ซึ่งจะได้นำข้อมูลที่ได้จากการศึกษาครั้งนี้พร้อมทั้งข้อเสนอแนะ นำไปใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาระบบการรายงานอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาในโรงพยาบาลต่อไป
เอกสารอ้างอิง
2. จันทิมา โยธาพิทักษ์, ปราโมทย์ ตระกูลเพียรกิจ,บรรณาธิการ. ตรงประเด็นเรื่อง Adverse Drug Reaction เล่ม 2 การประเมินผื่นแพ้ยา. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพมหานคร: ปรมัตถ์ การพิมพ์; พฤษภาคม 2551.
3. Naranjo CA, Shear NH, and Lactot KL. Advances in the diagnosis of adverse drug reaction. J Clin- Pharmacol; 1992; 32: 897-904.
4. ศูนย์ติดตามอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ผลิตภัณฑ์สุขภาพ. คู่มือการรายงานเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ผ่านเครือข่าย Internet [Online]. [cited 2013, Jan 24];
Available from: URL: http://thaihpvc.fda.moph.go.th/thaihvc/Standard/Include/manual_rpt.pdf
5. ศูนย์ติดตามอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา กระทรวงสาธารณสุข. Spontaneous Report of Adverse Drug Reactions. พิมพ์ครั้งที่ 1.
กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์การศาสนา; 2540.
6. Gilbert AL, Roughead EE, Beilby J, Mott K, and Barratt JD. Collaborative Medication management services: Improving patient care. The Medical Journal Australia 2002; 177: 189-92.
7. Bednall R. Drug-related problems may bring thousands to A&E departments. The Pharmaceutical Journal 2003; 45: 270-359.
8. Bemt P, Egberts L, Berg L, and Brouwers J. Drugrelated problems in hospitalized patient. Drug Safety: An International Journal of Medical Toxicology
and Drug Experience 2000; 22: 321-33.
9. Leape LL, Cullen DJ, Clapp MD, Burdick E, Demonaco HJ, and Erickson JL.. Pharmacist participation on physician records and adverse drug events in the intensive care unit. The Journal of American Medical Association 1999; 3: 267-70.
10. NathaPomyen. Characteristics of adverse drug reactions and patients at risk in medical wards, Ramathibodi hospital (M.S. Thesis in Pharmacy).
Clinical Pharmacy, Faculty of Graduate studies. Bangkok: Mahidoluniversity; 2002.
11. จิตติมา เอกตระกูลชัย. อุบัติการณ์และปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับอาการอันไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาที่สามารถป้องกันได้ในโรงพยาบาลเจ้าพระยายมราช (วิทยานิพนธ์ ปริญญาเภสัชศาสตร-มหาบัณฑิต). สาขาวิชาเภสัชกรรมคลินิก, บัณฑิตวิทยาลัย. นครปฐม: มหาวิทยาลัยศิลปากร; 2547.
12. นฤมล ธนะ และ โกวิทย์ จงเจริญประเสริฐ. Adverse drug reaction report :ประสบการณ์ในโรงพยาบาลศิริราช 2545-2547. Siriraj Med J, (Formerly :SirirajHospGaz) 2005; 57(6): 235-40.
13. อิศรา จรูญธรรม. ความชุกและการจำแนกอาการอันไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาของผู้ป่วยในโรงพยาบาลสกลนคร. ขอนแก่นเวชสาร 2550; 31(2): 122-30.
