รูปแบบการดำเนินงานระบบสุขภาพระดับอำเภอ (District Health System) เขตสุขภาพที่ 12 ปี 2558 - 2560
คำสำคัญ:
ระบบสุขภาพอำเภอ, รูปแบบการดำเนินงานบทคัดย่อ
การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเพื่อพัฒนารูปแบบ โดยนำผลจากการศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการดำเนินงานระบบสุขภาพอำเภอ เขตสุขภาพที่ 12 มากำหนดรูปแบบการดำเนินงานระบบสุขภาพอำเภอ ประกอบด้วย การอบรมพัฒนาทีม DHS การเยี่ยมเสริมพลัง การสนับสนุนทรัพยากร การตรวจติดตามงาน การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ มีผลต่อความรู้ทัศนคติ แรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์ แรงจูงใจภายนอก การรับรู้ผลการดำเนินงาน ผลการพัฒนาตามประเด็น ODOP และความพึงพอใจ ก่อน - หลังดำเนินการ เก็บข้อมูลในพื้นที่ 3 จังหวัด จำนวน 8 อำเภอ โดยสุ่มแบบหลายขั้นตอนและสุ่มคณะกรรมการระบบสุขภาพอำเภอ จำนวน 99 ราย ด้วยการสุ่มอย่างง่าย เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบรายงานผลงานแบบสอบถาม สถิติเชิงพรรณนา ใช้ร้อยละ ค่าเฉลี่ยส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สถิติเชิงอนุมาน ใช้ Paired-SampleT-Test ผลการวิจัย มีดังนี้
พบว่า ความรู้เกี่ยวกับการดำเนินงาน DHS แรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์ สัมพันธภาพระหว่างบุคคล ความพร้อมของชุมชน มีค่าคะแนนเฉลี่ยหลังดำเนินการสูงกว่าก่อนดำเนินการ แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ที่ระดับ 0.05 มีค่าความแตกต่าง (t-test) -3.62, -5.81, -4.42 และ-3.53 ตามลำดับ การรับรู้การดำเนินงานระบบสุขภาพอำเภอ มีค่าคะแนนเฉลี่ยหลังดำเนินการสูงกว่าก่อนดำเนินการ แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ที่ระดับ 0.05 มีค่าความแตกต่าง (t-test) -3.96 สำหรับผลการดำเนินงานตามประเด็น ODOP ในทุกอำเภอผ่านเกณฑ ์UCCARE ระดบั 3 ขึน้ ไปและมีการพัฒนาที่ดีขึ้น มีผลลัพธ์การแก้ไขปัญหา ส่วนผลการประเมินความพึงพอใจของคณะกรรมการฯ หลังดำเนินการพบว่า มีความพึงพอใจในระดับมากขึ้นไป มากที่สุดในประเด็น “การเยี่ยมเสริมพลังดำเนินงานระบบสุขภาพอำเภอ”ร้อยละ 100 ผลการประเมินความพึงพอใจของประชาชนต่อการพัฒนางานสาธารณสุขด้วยระบบสุขภาพอำเภอ พบว่า มีความพึงพอใจในระดับมากขึ้นไป มากที่สุดในประเด็น “การให้บริการของหน่วยงานสาธารณสุขในอำเภอหรือในตำบล” ร้อยละ 98.8 รองลงมาในประเด็น “การดูแลสุขภาพของประชาชนหรือการแก้ปัญหาสาธารณสุขของหน่วยงานสาธารณสุขในอำเภอหรือในตำบล” ร้อยละ 98.0 และขยายรูปแบบดำเนินการไปใน 4 อำเภอในจังหวัดสงขลา
ข้อเสนอแนะ
จากการประเมินรูปแบบการดำเนินงานระบบสุขภาพอำเภอ มีประสิทธิผลความแตกต่างกันก่อน - หลัง มีความพึงพอใจของคณะกรรมการฯ ต่อการเยี่ยมเสริมพลังสูงและการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในระดับสูง จึงมีข้อเสนอแนะในการพัฒนาผู้นำและทีมนำให้มีศักยภาพด้านการเยี่ยมเสริมพลัง การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ เสริมคุณค่าการทำงาน นำมาใช้ในการดำเนินงานพัฒนาคุณภาพชีวิตอำเภอ (พชอ.) ซึ่งเป็นนโยบายต่อเนื่องจากระบบสุขภาพอำเภอ
เอกสารอ้างอิง
เอกสารตรวจราชการและนิเทศงานสำนักงานเขต สุขภาพที่ 12. (ออนไลน์). แหล่งข้อมูลจาก: http://www.rh12.moph.go.th/inspector. (สืบค้นเมื่อ 3 พฤศจิกายน2561)
ฐานข้อมูลผู้พิการและการเยี่ยมผู้พิการ. (ออนไลน์). แหล่งข้อมูลจาก: http:// www. communeinfo.com. (สืบค้นเมื่อ 23 พฤศจิกายน 2561)
ประไพ จุ้ยอ่วม และคณะ. ปัจจัยที่มีผลกระทบต่อความพร้อมของกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองเพื่อเป็นสถาบันการเงินชุมชน กรณีศึกษา กองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง อำเภอบรบือ จังหวัดมหาสารคาม ปี 2551. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม 2551;2(3): 249-264.
นิฤมล กมุทชาติ. รูปแบบการบริหารจัดการในระดับพื้นที่ตามนโยบายการพัฒนาระบบสุขภาพอำเภอ อำเภอวารินชำราบจังหวัดอุบลราชธานี. ภาควิชาสาธารณสุขศาสตร์. บัณฑิตวิทยาลัย. มหาสารคาม:มหาวิทยาลัยมหาสารคาม; 2557
สุรชัย สูตรสุวรรณ. กระบวนการบริหารที่มีอิทธิพลต่อการบริหารผลการปฏิบัติราชการของคณะกรรมการประสานงานสาธารณสุขระดับอำเภอ จังหวัดนครพนม. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดกาฬสินธุ์2557;8(3):121 - 132
