การประเมินผลการดำเนินงานคลินิกหมอครอบครัวเมืองปากช่อง
คำสำคัญ:
คลินิกหมอครอบครัวบทคัดย่อ
การวิจัยเชิงพรรณา ณ จุดเวลาใดเวลาหนึ่ง แบบตัดขวางครั้งนี้ มีวัตถุประสงคเ์ พื่อประเมินผลการดำเนินงานคลินิกหมอครอบครัวเมืองปากช่อง ในด้านบริบท ปัจจัยเบื้องต้น กระบวนการ และผลลัพธ์ กลุ่มตัวอย่างมี 2 กลุ่ม คือ ผู้ให้บริการของคลินิกหมอครอบครัวเมืองปากช่อง จำนวน 26 รายและผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 และความดันโลหิตสูงที่รับบริการที่คลินิกหมอครอบครัวเมืองปากช่องโดยการสุ่มอย่างง่าย จำนวน 131 ราย เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามเจ้าหน้าที่ ผู้ป่วย และแบบเก็บข้อมูลการใช้บริการ แบบสอบถามเจ้าหน้าที่ประกอบด้วยข้อมูล 2 ส่วน คือข้อมูลทั่วไปและแบบสอบถามความคิดเห็น แบบสอบถามผู้ป่วยประกอบด้วยข้อมูล 3 ส่วน คือข้อมูลทั่วไปแบบสอบถามความคิดเห็น และแบบเก็บข้อมูล HbA1C ค่าความดันโลหิต แบบสอบถามความคิดเห็นของเจ้าหน้าที่และผู้ป่วยผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาจากผู้เชี่ยวชาญ ทดสอบความเชื่อมั่นโดยวิธีอัลฟาของครอนบาค มีค่าเท่ากับ 0.734 และ 0.86 ตามลำดับ เก็บรวบรวมข้อมูลโดยเจ้าหน้าที่และผู้ป่วยตอบแบบสอบถามด้วยตนเอง ผู้วิจัยเก็บข้อมูล HbA1C ค่าความดันโลหิตจากเวชระเบียน และเก็บข้อมูลการใช้บริการจากระบบ HosXP PCU ระหว่างวันที่ 9 สิงหาคม พ.ศ. 2561 – 31 สิงหาคม พ.ศ. 2561 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนา ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานและสถิติอนุมานได้แก่ Paired t-test
ผลการวิจัยพบว่าเจ้าหน้าที่พึงพอใจต่อการดำเนินนโยบายคลินิกหมอครอบครัวโดยรวมอยู่ในระดับปานกลางโดยพึงพอใจด้านกระบวนการมากที่สุด ด้านบริบทเจ้าหน้าที่พึงพอใจด้านความพร้อมและเพียงพอของบุคลากรน้อยที่สุด ด้านปัจจัยนำเข้าเจ้าหน้าที่พึงพอใจด้านระบบสารสนเทศ การเชื่อมต่อข้อมูลกับทางโรงพยาบาลน้อยที่สุด ผู้รับบริการมีความพึงพอใจโดยรวมในระดับมาก โดยพึงพอใจด้านค่าใช้จ่ายเมื่อใช้บริการมากที่สุด ด้านความสะดวกผู้รับบริการพึงพอใจเรื่องป้าย เครื่องหมายบอกที่ตั้งและทิศทางน้อยที่สุด หลังดำเนินนโยบายนี้ ผู้ป่วยความดันโลหิตสูงมีความดันโลหิต Systolic BP ลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ จากการศึกษาดังกล่าวแสดงให้เห็นว่าควรปรับปรุงด้านความพร้อมและเพียงพอของบุคลากร เรื่องป้ายเครื่องหมายบอกที่ตั้งและทิศทางของคลินิกหมอครอบครัว
เอกสารอ้างอิง
คณะทำงานขับเคลื่อนและปฏิรูปด้านระบบบริการ. แนวทางการดำเนินงาน Primary Care Cluster สำหรับหน่วยบริการ [serial online]. 2559 [cited 2017 September 20]. Available from: URL: http://bps. moph.go.th/new_bps/sites/default/files/Guidelines%20PCC.pdf
รักชนก คชไกร. คุณภาพการดูแลผู้ป่วยเบาหวานในระบบบริการปฐมภูมิในเขตภาคกลาง ของประเทศไทย [serial online]. 2551 [cited 2018 March 25]. Available from: URL: http://www.grad.mahidol.ac.th/ th/currentstudents/abstract_view.php?id=-4637610&fac=46&prg=4601D&gp=2
สำนักนโยบายและยุทธศาสตร์. (2559). (ร่าง) ยุทธศาสตร์การพัฒนาเครือข่ายบริการปฐมภูมิ รองรับรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2559 [serial online]. 2559 [cited 2017 September 20]. Available from: URL: http://bps.moph.go.th/new_bps/sites/default/files/PCCedit8-9-59.pdf
สำนักสารนิเทศ กระทรวงสาธารณสุข. ปัจจัยความสำเร็จของ PCC ต้นแบบ [serial online]. 2560 [cited 2017 December 14]. Available from: URL: http://pr.moph.go.th/iprg/include/admin_hotnew/show_hot ne w.php?idHot_new=95582
พรทิพย์ พึ่งศักดิ์. ความสัมพันธ์ระหว่างการรับรู้ความเสี่ยง ความสามารถในการปฏิบัติงานกับความสุขในการทำงานของพยาบาลวิชาชีพที่ปฏิบัติงานในศูนย์สุขภาพชุมชนเขต 4 ของประเทศไทย [serial online]. 2551 [cited 2018 March 25]. Available from: URL: http://www.grad.mahidol.ac.th/grad/resear ch/abstract_view.php?id=4836045&lang=th&fac=23&prg=2311M&gp=3
อุไรวรรณ กุลมาศ. การใช้บริการสุขภาพระดับปฐมภูมิของประชาชนชุมชนแออัดในกรุงเทพมหานคร [serial online]. 2547 [cited 2018 March 25]. Available from: URL: http://www.grad.mahidol.ac.th/th /currentstudents/abstract_view-.php?id=4237252&fac=28&prg=2806M&gp=2
พิมลรัตน์ พิมพ์ดี. ปัจจัยที่มีผลต่อการควบคุมระดับความดันโลหิต ของผู้ป่วยความดันโลหิตสูงกลุ่มที่ควบคุมระดับความดันโลหิตได้และกลุ่มที่ควบคุมระดับความดันโลหิตไม่ได้โรงพยาบาลอุดรธานี [serial online]. 2553 [cited 2018 August 24]. Available from: URL: http://203.157.168.8/research/index.php? option=com_content&view=article &id=84:ht&catid=1:latest-news
มาโนช อิ่มสมบัติ. ปัจจัยที่มีผลต่อการควบคุมระดับแรงดันเลือดของผู้ป่วยความดันโลหิตสูง อำเภอท่าช้าง จังหวัดสิงห์บุรี [serial online]. 2550 [cited 2018 August 24]. Available from: URL: http://kb.hsri.or. th/dspace/handle/11228/373
วิชาญ บุญค้ำ. ปัจจัยที่มีผลต่อการใช้บริการสุขภาพของประชาชนที่มีสิทธิหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า (บัตรทอง) ในโรงพยาบาลหัวเฉียว [serial online]. 2557 [cited 2018 August 24]. Available from: URL: http://doi.nrct.go.th/ListDoi/Download/191323/95 9180ebf10e97ed76907013 984f40fc?Resolv e_DOI=10.14457/STOU.the.2012.313