การศึกษาลักษณะทั่วไป และลักษณะทางคลินิกของผู้ป่วยจิตเวชสูงอายุที่เข้าการรักษา แบบผู้ป่วยใน โรงพยาบาลสวนสราญรมย์
คำสำคัญ:
จิตเวชสูงอายุ, Psychiatric patients, elderly, inpatientsบทคัดย่อ
บทนำ องค์การอนามัยโลก (WHO) กล่าวว่า ศตวรรษที่ 21 เป็นศตวรรษของผู้สูงอายุ โดยสถานการณ์ในประเทศไทยพบโครงสร้างประชากรสูงอายุเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยในปี พ.ศ.2583 จะสูงขึ้นเป็นหนึ่งในสี่ของจำนวนประชากรทั้งหมด ผลกระทบดังกล่าวส่งผลต่อการคาดการณ์ค่าใช้จ่ายบริการสุขภาพในปีงบประมาณ 2565 มีสัดส่วนค่าใช้จ่ายในการบริการสุขภาพของกองทุนหลักประกันสุขภาพภาครัฐ ในส่วนภาระค่าใช้จ่ายบริการของผู้สูงอายุสูงขึ้นนอกจากนี้ผู้สูงอายุมีการเปลี่ยนแปลงหลายด้าน ส่งผลให้วิถีชีวิตเปลี่ยนแปลงไป และอาจเกิดปัญหาสุขภาพจิต และโรคจิตเวชตามมาได้
วัตถุประสงค์ของการวิจัย เพื่อศึกษาลักษณะทั่วไป และลักษณะทางคลินิกของผู้ป่วยจิตเวชสูงอายุที่เข้ารับการรักษาแบบผู้ป่วยใน ในโรงพยาบาลสวนสราญรมย์
วิธีการศึกษา การศึกษาเชิงพรรณนาแบบย้อนหลัง (A retrospective study) โดยเก็บข้อมูลจากเวชระเบียนผู้ป่วยในของผู้ป่วยอายุ 60 ปีขึ้นไปที่รับการรักษาตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ.2553 ถึง 30 กันยายน พ.ศ.2556 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน
ผลการศึกษา ผู้ป่วยทั้งหมด 445 คน อายุเฉลี่ย 67 ปี เป็นเพศชาย ร้อยละ 53.6 ระยะเวลานอนรพ.เฉลี่ย 98 วัน ค่าใช้จ่ายในการรักษาเฉลี่ย 18,800 บาท และร้อยละ 70 มีโรคร่วมมากกว่า 1 โรค โดยผู้ป่วยจำนวน 105 คน (ร้อยละ 17.8) เกิดภาวะแทรกซ้อนระหว่างอยู่โรงพยาบาล และจำนวน 57 คน (ร้อยละ 9.7) จำเป็นต้องส่งต่อโรงพยาบาลทางกาย ความชุกของกลุ่มโรคจิตเวชที่พบบ่อย 5 อันดับแรก ได้แก่ โรคจิตเภท ร้อยละ 32.9, โรคอารมณ์แปรปรวน ร้อยละ 12.4, โรคสมองเสื่อม ร้อยละ 10.5, โรคซึมเศร้า ร้อยละ 7.2 และโรคจิตเฉียบพลัน และเป็นชั่วคราวร้อยละ 5.9 โรคร่วมทางจิตเวชที่พบบ่อย ได้แก่ โรคสมองเสื่อม ร้อยละ 33.3, ความผิดปกติทางพฤติกรรม และจิตประสาท ซึ่งเกิดจากการเสพแอลกอฮอล์ ร้อยละ 22.7, ความผิดปกติทางจิตอื่นที่เกิดจากสมองถูกทำลาย สมองทำงานผิดปกติ และจากโรคทางกาย ร้อยละ 16.7 ภาวะสับสนเฉียบพลัน และเป็นชั่วคราว ร้อยละ 5 และภาวะปัญญาอ่อนร้อยละ 5 โรคร่วมจากทางกายที่พบบ่อย ได้แก่ โรคความดันโลหิตสูง ร้อยละ 22.5, ความผิดปกติของเมตะบอลิซึมของไลโปโปรตีน และภาวะไขมันในเลือดอื่น ร้อยละ 12.8, โรคเบาหวาน ร้อยละ 9.7, ความผิดปกติอื่นของสารนํ้าอิเล็กโทรไลต์ และสมดุลกรดด่าง ร้อยละ 5.9 และ โรคกระเพาะปัสสาวะติดเชื้อ ร้อยละ 5.2
สรุป ผู้ป่วยสูงอายุที่มารักษาแบบผู้ป่วยใน โรงพยาบาลสวนสราญรมย์ ส่วนใหญ่มีโรคประจำตัวทางจิตเวชและมักมีโรคร่วมมากกว่า 1 โรค โรคส่วนใหญ่ที่พบได้แก่ โรคจิตเภท โรคอารมณ์แปรปรวน โรคสมองเสื่อม โรคซึมเศร้าและโรคจิตเฉียบพลัน และเป็นชั่วคราว ทั้งนี้ข้อมูลพื้นฐานทั่วไป และข้อมูลทางคลินิกที่ได้มีส่วนสำคัญในการนำมาประยุกต์ใช้เพื่อเป็นแนวทางในการวางแผนบริหารจัดการ ส่งเสริม ป้องกัน ดูแลรักษาและฟื้นฟูผู้ป่วยจิตเวชสูงอายุ
เอกสารอ้างอิง
สถาบันวิจัยประชากรและสังคม ม.มหิดล Mahidol University population projection for Thailand, 2005-2025 March 2006 revision. 1 ed: สถาบันวิจัยประชากร และสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล; 2006.
สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข. โครงการผลสัมฤทธิ์การใช้บริการสุขภาพในกลุ่มผู้สูงอายุและผลกระทบต่อค่าใช้จ่ายสุขภาพของภาครัฐในอนาคตในช่วงปี พ.ศ. 2554-2564 สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ; 2554.
Reynolds K, Pietrzak RH, El-Gabalawy R, Mackenzie CS, Sareen J. Prevalence of psychiatric disorders in U.S. older adults: findings from a nationally representative survey. World Psychiatry. 2015 Feb;14(1):74-81.
Wongpakaran N. Geriatric Psychiatry in Thailand. J Psychiatr Assoc Thailand. 2008;53:S39- S46.
Poonsri Rangseekajee PP, Pongsatorn Paholpak NP, Suchat Paholpak SS. Epidemiology of mental and behavioral disorders among the elderly: based on data of hospitalized patients in Thailand 2010. J Med Assoc Thai 2012. 2012;95(7):S229-S34.
อ่ำกลิ่น เจริญศักดิ์. ระบาดวิทยาโรคจิตเวชในผู้สูงอายุที่มารับบริการในโรงพยาบาลพระศรีมหาโพธิ์ระหว่างปี พ.ศ.2551-2555; 2559.
DN Juurlink NH, JP Szalai, A Kopp, DA Redelmeier. Medical illness and the risk of suicide in the elderly. Archives of internal medicine. 2004;164 (11): 1179-84
George S. Zubenko' George S. Zubenko LJMJ, Robert A. Sweet, Aicha Hind Rifai, Benoit H. Mulsant, Rona E. Pasternak. Medical comorbidity in elderly psychiatric inpatients. Biological Psychiatry. 1997;41(6):724 - 36.
Organization WH. The ICD-10 classification of mental and behavioural disorders: clinical descriptions and diagnostic guidelines: World Health Organization (online) 1992. Available from: https://www.who.int/classifications/icd/en/bluebook.pdf. (Cited 2017, December 20th.)
กระทรวงสาธารณสุข ก. รายงานประจำปี กรมสุขภาพจิต ปีงบประมาณ 2556; 2556.
Hendrie HC LD, Hay DP, Lane KA, Gao S, Purnell C, Munger S, Smith F, Dickens J, Boustani MA, Callahan CM. Comorbidity profile and healthcare utilization in elderly patients with serious mental illnesses. Am J Geriatr Psychiatry. 2013;21(12):1267-76.
Lala SV S. Medical and Psychiatric Comorbidities Among Elderly Individuals With Bipolar Disorder: A Literature Review. Journal of geriatric psychiatry and neurology 2012;25(1):20-5.
Sorayut Vasiknanonte SO. Metabolic syndrome in antipsychotic treated psychiatric patients. Journal of the Psychiatric Association of Thailand. 2013;54(3):273-86.
Newcomer JW. Metabolic syndrome and mental illness. Am J Manag Care. 2007 Nov;13(7 Suppl):S170-7.
Friedman JI, Harvey PD, Coleman T, Moriarty PJ, Bowie C, Parrella M, et al. Six-year follow-up study of cognitive and functional status across the lifespan in schizophrenia: a comparison with Alzheimer's disease and normal aging. Am J Psychiatry. 2001 Sep;158(9):1441-8.
Radhakrishnan R, Butler, R., & Head, L. Dementia in schizophrenia. Advances in psychiatric treatment 2012;18(2):144-53.
