ความชุกและปัจจัยที่สัมพันธ์กับการสั่งยา Metformin อย่างไม่สมเหตุสมผลใน โรงพยาบาลลำปาง
คำสำคัญ:
Metformin, การใช้ยาอย่างไม่สมเหตุสมผล, เบาหวานบทคัดย่อ
Metformin เป็นยาลดระดับนํ้าตาลที่ถูกแนะนำอย่างกว้างขวาง ในฐานะยากลุ่มแรกในการรักษาผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ยา Metformin มีข้อห้ามใช้ในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง โรคหัวใจล้มเหลว และโรคตับเรื้อรัง อย่างไรก็ตามยังมีความรู้น้อยมากเกี่ยวกับความชุกการจ่ายยา Metformin อย่างไม่สมเหตุสมผล การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจความชุกและปัจจัยที่สัมพันธ์กับการใช้ยา Metformin อย่างไม่สมเหตุสมผลในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มีข้อห้าม
การศึกษาภาพตัดขวางนี้รวมผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 อายุตั้งแต่ 30 ปีขึ้นไป ซึ่งรับบริการที่แผนกผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลลำปางในปี พ.ศ. 2560 และได้รับการจ่ายยา Metformin อย่างน้อย 1 ครั้ง ข้อมูลจากเวชระเบียนอิเล็กทรอนิกส์ถูกใช้ในการยืนยันผู้ป่วยเบาหวาน โดยใช้รหัส ICD10 รวมถึงปัจจัยอื่นๆ การใช้ยาอย่างไม่สมเหตุสมผลนิยามจากการที่ ผู้ป่วยได้รับยา Metformin เกินขนาดสูงกว่าระดับยาสูงสุดต่อวัน ตามความเสี่ยง โดยความเสี่ยงถูกแบ่งออกเป็น 3 กลุ่ม คือ 1) การจ่ายยา Metformin ไม่แนะนำในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง ระดับ 4 ขึ้นไป โรคตับเรื้อรังหรือโรคหัวใจล้มเหลว; 2) ระดับยาสูงสุดต่อวันที่ 1,000 มิลลิกรัมต่อวัน ในกลุ่มผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง ระดับ 3 บี; และ 3)ระดับยาสูงสุดต่อวันที่ 2,550 มิลลิกรัมต่อวัน ในผู้ป่วยที่ไม่มีข้อบ่งชี้ข้างต้น การทดสอบไคร์สแควร์ถูกใช้ทดสอบความสัมพันธ์ระหว่างการจ่ายยาอย่างไม่สมเหตุสมผล และปัจจัยที่เกี่ยวข้อง
จากผู้ป่วยเบาหวานจำนวน 5,812 คน พบความชุกของการใช้ยา Metformin อย่างไม่สมเหตุสมผลอยู่ 15% ในกลุ่มนี้ 8.6% ถูกจ่ายยา Metformin เกินระดับสูงสุด 2,550 มิลลิกรัมต่อวัน ในกลุ่มผู้ป่วยไตวายเรื้อรังระดับ 3 บี
พบว่า 46% ได้รับการจ่ายยาอย่างไม่สมเหตุสมผล สาขาเฉพาะทางของแพทย์และระยะเวลาในการทำเวชปฏิบัติ ถูกพบว่ามีความสัมพันธ์กับการจ่ายยา Metformin อย่างไม่สมเหตุสมผล
การศึกษานี้เผยให้เห็นถึงความชุกที่สูงของการใช้ยา Metformin อย่างไม่สมเหตุสมผล อันชี้ให้เห็นถึงความน่ากังวลที่ยังเหลืออยู่ ที่ต้องการปฏิบัติการเพื่อลดการเกิดการใช้ยาผิดพลาด
เอกสารอ้างอิง
Association AD. Standards of medical care in diabetes 2017: American diabetes association; [online] 2017 [cited 2017]. Available from: http://care.diabetesjournals.org/content/diacare/suppl/2016/12/15/40.Supplement_1.DC1/DC_40_S1_final.pdf.
Bennett WL, Maruthur NM, Singh S, Segal JB, Wilson LM, Chatterjee R, et al. Comparative effectiveness and safety of medications for type 2 diabetes: an update including new drugs and 2-drug combinations. Annals of internal medicine. 2011;154(9):602-13.
Holman RR, Paul SK, Bethel MA, Matthews DR, Neil HAW. 10-year follow-up of intensive glucose control in type 2 diabetes. New England Journal of Medicine. 2008;359(15):1577-89.
Inzucchi SE, Lipska KJ, Mayo H, Bailey CJ, McGuire DK. Metformin in patients with type 2 diabetes and kidney disease: a systematic review. Jama. 2014;312(24):2668-75.
Li L, Jick S, Gopalakrishnan C, Heide-Jorgensen U, Norrelund H, Sorensen HT, et al. Metformin use and risk of lactic acidosis in people with diabetes with and without renal impairment: a cohort study in Denmark and the UK. Diabetic medicine : a journal of the British Diabetic Association. 2017;34(4):485-9.
U.S. Food and Drug Administration (FDA). FDA revises warnings regarding use of the diabetes medicine metformin in certain patients with reduced kidney function [online] 2016 [cited 2017]. Available from: https://www.fda.gov/downloads/Drugs/DrugSafety/UCM494140.pdf.
Diabetes Association of Thailand. Clinical Practiec Guideline for Diabetes 2017 [online] 2017 [cited 2017]. Available from: http://www.lpnh.go.th/newlp/wp-content/uploads/2013/10/CPG-2560-25-7-60-A5.pdf.
Ministry of public health. Service plan : Rational drug use. 2016.
Pongwecharak J, Tengmeesri N, Malanusorn N, Panthong M, Pawangkapin N. Prescribing metformin in type 2 diabetes with a contraindication: prevalence and outcome. Pharmacy world & science. 2009;31(4):481-6.
World Health Organization. ICD10 Version [online] 2016. [cited 2017] Available from: http://apps.who.int/classifications/icd10/browse/2016/en.
UNITED STATES RENAL DATA SYSTEM. CKD Analytic Methods.[online] [cited 2017] Available from: https://www.usrds.org/2015/view/v1_00_appx.aspx.
Baysari MT, Tariq A, Day RO, Westbrook JI. Alert override as a habitual behavior – a new perspective on a persistent problem. Journal of the American Medical Informatics Association. 2017;24(2):409-12.
Hung S-C, Chang Y-K, Liu J-S, Kuo K-L, Chen Y-H, Hsu C-C, et al. Metformin use and mortality in patients with advanced chronic kidney disease: national, retrospective, observational, cohort study. The Lancet Diabetes & Endocrinology. 2015;3(8):605-14.
Kosmalski M, Drozdowska A, Sliwinska A, Drzewoski J. Inappropriate metformin prescribing in elderly type 2 diabetes mellitus (T2DM) patients. Advances in medical sciences. 2012;57(1):65-70.
Emslie‐Smith AM, Boyle DI, Evans J, Sullivan F, Morris AD. Contraindications to metformin therapy in patients with Type 2 diabetes—a population‐based study of adherence to prescribing guidelines. Diabetic Medicine. 2001;18(6):483-8.
Stewart M. Patient-centered medicine: transforming the clinical method: Radcliffe Publishing; 2003.
