ปัจจัยที่ช่วยในการวินิจฉัยแยกโรคระหว่างหลอดเลือดดำอุดตันในสมอง ของโรงพยาบาลสุราษฎร์ธานี
คำสำคัญ:
cerebral venous sinus thrombosis, Neurological manifestation, cerebral arterial thrombosisบทคัดย่อ
วัตถุประสงค์ การศึกษานี้เป็นศึกษาถึงปัจจัยที่มีผลในการวินิจฉัยแยกโรคหลอดเลือดดำอุดตันในสมอง
วิธีการ เป็นการศึกษาแบบตัดขวางย้อนหลังในโรงพยาบาล สุราษฎร์ธานี ประเทศไทย ช่วงเวลาระหว่างเดือนมกราคม พ.ศ. 2556 ถึง ธันวาคม พ.ศ. 2560 โดยศึกษาในกลุ่มประชากรหลอดเลือดดำอุดตันในสมอง วินิจฉัยโดยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าสมอง หรือ เอ็กซ์เรย์คอมพิวเตอร์สมอง เปรียบเทียบกับกลุ่มประชากรหลอดเลือดแดงอุดตันในสมอง ในช่วงเวลาเดียวโดยการสุ่มเลือดแบบหนึ่งต่อหนึ่ง จากเวชระเบียน สนใจศึกษาในเรื่องอาการทางคลินิก ปัจจัยที่มีผลต่อการวินิจฉัยและการรักษา
ผลการศึกษา กลุ่มประชากรทั้งหมด 104 คน แบ่งเป็น กลุ่มหลอดเลือดดำอุดตันในสมอง 52 คน และหลอดเลือดแดงอุดตันในสมอง 52 คน อายุเฉลี่ยในกลุ่มหลอดเลือดดำ 44 ปี และหลอดเลือดแดงอายุเฉลี่ย70 ปีตำแหน่ง
หลอดเลือดดำอุดตันที่พบบ่อยที่สุดคือ transverse sinus (ร้อยละ59.62), ความผิดปกติของเลือดที่เสี่ยงต่อการเกิดอุดตันที่พบบ่อยที่สุด คือ ความผิดปกติของ antithrombin III (ร้อยละ40) รองลงมา beta2-Glycoprotein antibody
ผิดปกติ (ร้อยละ39.13) ในการศึกษาหาความสัมพันธ์ระหว่างอาการทางคลินิกกับหลอดเลือดดำอุดตันในสมองพบว่าอายุที่น้อยกว่า 45 ปี มีความเสี่ยง ร้อยละ16 (adjusted risk difference [aRD]) 16%, 95% confidence interval
[CI]: 1-32%, p=0.039), อาการปวดหัว ร้อยละ52 (aRD 52%, 95%CI: 38-66%, p<0.001) และอาการชักร้อยละ 42 (aRD 42%, 95%CI: 12-35%, p<0.001) ทั้งสามปัจจัยมีความสำคัญอย่างมีนัยทางสถิติ ในกลุ่มหลอดเลือดแดง
อุดตันในสมองมีเพียงประวัติที่เคยเป็นโรคหลอดเลือดสมองที่มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยทางสถิติ มีความเสี่ยง ร้อยละ 22 (aRD 22%, 95%CI: 7-37%, p=0.005)
บทสรุป ปัจจัยที่มีผลต่อการวินิจฉัยโรคหลอดเลือดดำอุดตันในสมอง คือ อายุน้อย 45 ปี อาการปวดหัวและอาการชัก ส่วนหลอดเลือดแดงอุดตันปัจจัยที่มีผลคือประวัติเคยมีโรคหลอดเลือดแดงอุดตันมาก่อน
เอกสารอ้างอิง
Duschet P, Schwarz T, Mayer F, Gschnait F. Effect of anatomic location on immunofluorescence in lichen planus. J Am Acad Dermatol. 1985 ;13(6):1057-8.
Servais S, Scholtes F, Roemers S, Martin D. [Cerebral venous thrombosis (CVT)]. Rev Med Liege. 2009 ;64(1):25-31.
Stam J. Thrombosis of the cerebral veins and sinuses. N Engl J Med. 2005 ;352(17):1791-8.
Luo Y, Tian X, Wang X. Diagnosis and Treatment of Cerebral Venous Thrombosis: A Review. Front Aging Neurosci. 2018;10:2.
Anadure RK, Wilson V, Sahu S, Singhal A, Kota S. A study of clinical, radiological and etiological profile of cerebral venous sinus thrombosis at a tertiary care center. Med J Armed Forces India. 2018 ;74(4):326-32.
Lal D, Gujjar AR, Ramachandiran N, Obaidi A, Kumar S, El-Tigani M, et al. Spectrum of Cerebral Venous Thrombosis in Oman. Sultan Qaboos Univ Med J. 2018 ;18(3):e329-e37.
Coutinho JM, Zuurbier SM, Aramideh M, Stam J. The incidence of cerebral venous thrombosis: a cross-sectional study. Stroke. 2012;43(12):3375-7.
Devasagayam S, Wyatt B, Leyden J, Kleinig T. Cerebral Venous Sinus Thrombosis Incidence Is Higher Than Previously Thought: A Retrospective Population-Based Study. Stroke. 2016;47(9):2180-2.
Terni E, Giannini N, Chiti A, Gialdini G, Orlandi G, Montano V, et al. Cerebral sinus venous thrombosis: clinical and pathogenetic perspectives from Tuscany. Blood Coagul Fibrinolysis. 2015 ;26(5):505-8.
Crassard I, Bousser MG. Cerebral venous thrombosis. J Neuroophthalmol. 2004 ;24(2):156-63.
Karadas S, Milanlioglu A, Gonullu H, Sayin R, Aydin MN. Cerebral venous sinus thrombosis presentation in emergency department in Van, Turkey. J Pak Med Assoc. 2014;64(4):370-4.
Zuurbier SM, Middeldorp S, Stam J, Coutinho JM. Sex differences in cerebral venous thrombosis: A systematic analysis of a shift over time. Int J Stroke. 2016;11(2):164-70.
Wasay M, Bakshi R, Bobustuc G, Kojan S, Sheikh Z, Dai A, et al. Cerebral venous thrombosis: analysis of a multicenter cohort from the United States. J Stroke Cerebrovasc Dis. 2008;17(2):49-54.
Sidhom Y, Mansour M, Messelmani M, Derbali H, Fekih-Mrissa N, Zaouali J, et al. Cerebral venous thrombosis: clinical features, risk factors, and long-term outcome in a Tunisian cohort. J Stroke Cerebrovasc Dis. 2014 ;23(6):1291-5.
Kalita J, Chandra S, Kumar B, Bansal V, Misra UK. Cerebral Venous Sinus Thrombosis From a Tertiary Care Teaching Hospital in India. Neurologist. 2016;21(3):35-8.
Venous thromboembolic disease and combined oral contraceptives: results of international multicentre case-control study. World Health Organization Collaborative Study of Cardiovascular Disease and Steroid Hormone Contraception. Lancet. 1995 ;346(8990):1575-82.
Lidegaard O, Edstrom B, Kreiner S. Oral contraceptives and venous thromboembolism: a five-year national case-control study. Contraception. 2002 ;65(3):187-96.
Realini JP, Encarnacion CE, Chintapalli KN, Rees CR. Oral contraceptives and venous thromboembolism: a case-control study designed to minimize detection bias. J Am Board Fam Pract. 1997;10(5):315-21.
Wang Y, Meng R, Duan J, Liu G, Chen J, Li S, et al. Nephrotic Syndrome May Be One of the Important Etiologies of Cerebral Venous Sinus Thrombosis. J Stroke Cerebrovasc Dis. 2016 ;25(10):2415-22.
Park SJ, Shin JI. Complications of nephrotic syndrome. Korean J Pediatr. 2011 ;54(8):322-8.
Al Fakeeh KN, Al Rasheed SA. Cerebral venous thrombosis in the nephrotic syndrome. Saudi J Kidney Dis Transpl. 2000;11(1):59-63.
Fluss J, Geary D, deVeber G. Cerebral sinovenous thrombosis and idiopathic nephrotic syndrome in childhood: report of four new cases and review of the literature. Eur J Pediatr. 2006 ;165(10):709-16.
Heller C, Heinecke A, Junker R, Knofler R, Kosch A, Kurnik K, et al. Cerebral venous thrombosis in children: a multifactorial origin. Circulation. 2003;108(11):1362-7.
Boehme AK, Esenwa C, Elkind MS. Stroke Risk Factors, Genetics, and Prevention. Circ Res. 2017 ;120(3):472-95.
Guzik A, Bushnell C. Stroke Epidemiology and Risk Factor Management. Continuum (Minneap Minn). 2017 ;23(1, Cerebrovascular Disease):15-39.
Turin TC, Okamura T, Afzal AR, Rumana N, Watanabe M, Higashiyama A, et al. Hypertension and lifetime risk of stroke. J Hypertens. 2016 ;34(1):116-22.
Sparaco M, Feleppa M, Bigal ME. Cerebral Venous Thrombosis and Headache--A Case-Series. Headache. 2015 ;55(6):806-14.
Iurlaro S, Beghi E, Massetto N, Guccione A, Autunno M, Colombo B, et al. Does headache represent a clinical marker in early diagnosis of cerebral venous thrombosis? A prospective multicentric study. Neurol Sci. 2004 ;25 Suppl 3:S298-9.
Wasay M, Kojan S, Dai AI, Bobustuc G, Sheikh Z. Headache in Cerebral Venous Thrombosis: incidence, pattern and location in 200 consecutive patients. J Headache Pain. 2010;11(2):137-9.
Laborit H, Wermuth CG, Weber B, Ornellas RM, Baron C. [3,4-Dihydroxy)-4-phenyl-2-aminothiazole (Ag310)]. Agressologie. 1967;8(4):341-77.
Masuhr F, Busch M, Amberger N, Ortwein H, Weih M, Neumann K, et al. Risk and predictors of early epileptic seizures in acute cerebral venous and sinus thrombosis. Eur J Neurol. 2006;13(8):852-6.
Ferro JM, Canhao P, Bousser MG, Stam J, Barinagarrementeria F. Early seizures in cerebral vein and dural sinus thrombosis: risk factors and role of antiepileptics. Stroke. 2008;39(4):1152-8.
Mahale R, Mehta A, John AA, Buddaraju K, Shankar AK, Javali M, et al. Acute seizures in cerebral venous sinus thrombosis: What predicts it? Epilepsy Res. 2016;123:1-5.
Paciaroni M, Palmerini F, Bogousslavsky J. Clinical presentations of cerebral vein and sinus thrombosis. Front Neurol Neurosci. 2008;23:77-88.
Chang DI, Yoon SS, Chung KC. Superior sagittal sinus thrombosis and transient ischemic attacks: possible mechanism. J Korean Med Sci. 1998;13(5):566-8.
Uzar E, Ekici F, Acar A, Yucel Y, Bakir S, Tekbas G, et al. Cerebral venous sinus thrombosis: an analyses of 47 patients. Eur Rev Med Pharmacol Sci. 2012;16(11):1499-505.
Sassi SB, Touati N, Baccouche H, Drissi C, Romdhane NB, Hentati F. Cerebral Venous Thrombosis: A Tunisian Monocenter Study on 160 Patients. Clin Appl Thromb Hemost. 2017 ;23(8):1005-9.
Sasidharan PK. Cerebral vein thrombosis misdiagnosed and mismanaged. Thrombosis. 2012;2012:210676.
Einhaupl K, Stam J, Bousser MG, De Bruijn SF, Ferro JM, Martinelli I, et al. EFNS guideline on the treatment of cerebral venous and sinus thrombosis in adult patients. Eur J Neurol. 2010 ;17(10):1229-35.
Misra UK, Kalita J, Chandra S, Kumar B, Bansal V. Low molecular weight heparin versus unfractionated heparin in cerebral venous sinus thrombosis: a randomized controlled trial. Eur J Neurol. 2012 Jul;19(7):1030-6.
Servais S, Scholtes F, Roemers S, Martin D. [Cerebral venous thrombosis (CVT)]. Rev Med Liege. 2009 ;64(1):25-31.
Stam J. Thrombosis of the cerebral veins and sinuses. N Engl J Med. 2005 ;352(17):1791-8.
Luo Y, Tian X, Wang X. Diagnosis and Treatment of Cerebral Venous Thrombosis: A Review. Front Aging Neurosci. 2018;10:2.
Anadure RK, Wilson V, Sahu S, Singhal A, Kota S. A study of clinical, radiological and etiological profile of cerebral venous sinus thrombosis at a tertiary care center. Med J Armed Forces India. 2018 ;74(4):326-32.
Lal D, Gujjar AR, Ramachandiran N, Obaidi A, Kumar S, El-Tigani M, et al. Spectrum of Cerebral Venous Thrombosis in Oman. Sultan Qaboos Univ Med J. 2018 ;18(3):e329-e37.
Coutinho JM, Zuurbier SM, Aramideh M, Stam J. The incidence of cerebral venous thrombosis: a cross-sectional study. Stroke. 2012;43(12):3375-7.
Devasagayam S, Wyatt B, Leyden J, Kleinig T. Cerebral Venous Sinus Thrombosis Incidence Is Higher Than Previously Thought: A Retrospective Population-Based Study. Stroke. 2016;47(9):2180-2.
Terni E, Giannini N, Chiti A, Gialdini G, Orlandi G, Montano V, et al. Cerebral sinus venous thrombosis: clinical and pathogenetic perspectives from Tuscany. Blood Coagul Fibrinolysis. 2015 ;26(5):505-8.
Crassard I, Bousser MG. Cerebral venous thrombosis. J Neuroophthalmol. 2004 ;24(2):156-63.
Karadas S, Milanlioglu A, Gonullu H, Sayin R, Aydin MN. Cerebral venous sinus thrombosis presentation in emergency department in Van, Turkey. J Pak Med Assoc. 2014;64(4):370-4.
Zuurbier SM, Middeldorp S, Stam J, Coutinho JM. Sex differences in cerebral venous thrombosis: A systematic analysis of a shift over time. Int J Stroke. 2016;11(2):164-70.
Wasay M, Bakshi R, Bobustuc G, Kojan S, Sheikh Z, Dai A, et al. Cerebral venous thrombosis: analysis of a multicenter cohort from the United States. J Stroke Cerebrovasc Dis. 2008;17(2):49-54.
Sidhom Y, Mansour M, Messelmani M, Derbali H, Fekih-Mrissa N, Zaouali J, et al. Cerebral venous thrombosis: clinical features, risk factors, and long-term outcome in a Tunisian cohort. J Stroke Cerebrovasc Dis. 2014 ;23(6):1291-5.
Kalita J, Chandra S, Kumar B, Bansal V, Misra UK. Cerebral Venous Sinus Thrombosis From a Tertiary Care Teaching Hospital in India. Neurologist. 2016;21(3):35-8.
Venous thromboembolic disease and combined oral contraceptives: results of international multicentre case-control study. World Health Organization Collaborative Study of Cardiovascular Disease and Steroid Hormone Contraception. Lancet. 1995 ;346(8990):1575-82.
Lidegaard O, Edstrom B, Kreiner S. Oral contraceptives and venous thromboembolism: a five-year national case-control study. Contraception. 2002 ;65(3):187-96.
Realini JP, Encarnacion CE, Chintapalli KN, Rees CR. Oral contraceptives and venous thromboembolism: a case-control study designed to minimize detection bias. J Am Board Fam Pract. 1997;10(5):315-21.
Wang Y, Meng R, Duan J, Liu G, Chen J, Li S, et al. Nephrotic Syndrome May Be One of the Important Etiologies of Cerebral Venous Sinus Thrombosis. J Stroke Cerebrovasc Dis. 2016 ;25(10):2415-22.
Park SJ, Shin JI. Complications of nephrotic syndrome. Korean J Pediatr. 2011 ;54(8):322-8.
Al Fakeeh KN, Al Rasheed SA. Cerebral venous thrombosis in the nephrotic syndrome. Saudi J Kidney Dis Transpl. 2000;11(1):59-63.
Fluss J, Geary D, deVeber G. Cerebral sinovenous thrombosis and idiopathic nephrotic syndrome in childhood: report of four new cases and review of the literature. Eur J Pediatr. 2006 ;165(10):709-16.
Heller C, Heinecke A, Junker R, Knofler R, Kosch A, Kurnik K, et al. Cerebral venous thrombosis in children: a multifactorial origin. Circulation. 2003;108(11):1362-7.
Boehme AK, Esenwa C, Elkind MS. Stroke Risk Factors, Genetics, and Prevention. Circ Res. 2017 ;120(3):472-95.
Guzik A, Bushnell C. Stroke Epidemiology and Risk Factor Management. Continuum (Minneap Minn). 2017 ;23(1, Cerebrovascular Disease):15-39.
Turin TC, Okamura T, Afzal AR, Rumana N, Watanabe M, Higashiyama A, et al. Hypertension and lifetime risk of stroke. J Hypertens. 2016 ;34(1):116-22.
Sparaco M, Feleppa M, Bigal ME. Cerebral Venous Thrombosis and Headache--A Case-Series. Headache. 2015 ;55(6):806-14.
Iurlaro S, Beghi E, Massetto N, Guccione A, Autunno M, Colombo B, et al. Does headache represent a clinical marker in early diagnosis of cerebral venous thrombosis? A prospective multicentric study. Neurol Sci. 2004 ;25 Suppl 3:S298-9.
Wasay M, Kojan S, Dai AI, Bobustuc G, Sheikh Z. Headache in Cerebral Venous Thrombosis: incidence, pattern and location in 200 consecutive patients. J Headache Pain. 2010;11(2):137-9.
Laborit H, Wermuth CG, Weber B, Ornellas RM, Baron C. [3,4-Dihydroxy)-4-phenyl-2-aminothiazole (Ag310)]. Agressologie. 1967;8(4):341-77.
Masuhr F, Busch M, Amberger N, Ortwein H, Weih M, Neumann K, et al. Risk and predictors of early epileptic seizures in acute cerebral venous and sinus thrombosis. Eur J Neurol. 2006;13(8):852-6.
Ferro JM, Canhao P, Bousser MG, Stam J, Barinagarrementeria F. Early seizures in cerebral vein and dural sinus thrombosis: risk factors and role of antiepileptics. Stroke. 2008;39(4):1152-8.
Mahale R, Mehta A, John AA, Buddaraju K, Shankar AK, Javali M, et al. Acute seizures in cerebral venous sinus thrombosis: What predicts it? Epilepsy Res. 2016;123:1-5.
Paciaroni M, Palmerini F, Bogousslavsky J. Clinical presentations of cerebral vein and sinus thrombosis. Front Neurol Neurosci. 2008;23:77-88.
Chang DI, Yoon SS, Chung KC. Superior sagittal sinus thrombosis and transient ischemic attacks: possible mechanism. J Korean Med Sci. 1998;13(5):566-8.
Uzar E, Ekici F, Acar A, Yucel Y, Bakir S, Tekbas G, et al. Cerebral venous sinus thrombosis: an analyses of 47 patients. Eur Rev Med Pharmacol Sci. 2012;16(11):1499-505.
Sassi SB, Touati N, Baccouche H, Drissi C, Romdhane NB, Hentati F. Cerebral Venous Thrombosis: A Tunisian Monocenter Study on 160 Patients. Clin Appl Thromb Hemost. 2017 ;23(8):1005-9.
Sasidharan PK. Cerebral vein thrombosis misdiagnosed and mismanaged. Thrombosis. 2012;2012:210676.
Einhaupl K, Stam J, Bousser MG, De Bruijn SF, Ferro JM, Martinelli I, et al. EFNS guideline on the treatment of cerebral venous and sinus thrombosis in adult patients. Eur J Neurol. 2010 ;17(10):1229-35.
Misra UK, Kalita J, Chandra S, Kumar B, Bansal V. Low molecular weight heparin versus unfractionated heparin in cerebral venous sinus thrombosis: a randomized controlled trial. Eur J Neurol. 2012 Jul;19(7):1030-6.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
2019-05-10
รูปแบบการอ้างอิง
โรจนพิทยากร พ. (2019). ปัจจัยที่ช่วยในการวินิจฉัยแยกโรคระหว่างหลอดเลือดดำอุดตันในสมอง ของโรงพยาบาลสุราษฎร์ธานี. วารสารวิชาการแพทย์เขต 11, 33(1), 155–170. สืบค้น จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/Reg11MedJ/article/view/188700
ฉบับ
ประเภทบทความ
นิพนธ์ต้นฉบับ
