ผลลัพธ์ของการให้คำปรึกษาแบบกลุ่มในผู้ป่วยเบาหวานที่มีภาวะแทรกซ้อนทางไต ระยะเริ่มต้น ที่มารับบริการในคลินิกเบาหวานศูนย์สุขภาพชุมชนเมืองโพหวาย อำเภอเมือง จังหวัดสุราษฎร์ธานี
คำสำคัญ:
การให้คำปรึกษาแบบกลุ่ม, เบาหวานที่มีภาวะไตเรื้อรังระยะเริ่มต้นบทคัดย่อ
การวิจัยแบบกึ่งทดลองครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบผลลัพธ์ของการให้คำปรึกษาแบบกลุ่มในผู้ป่วยเบาหวานที่มีภาวะแทรกซ้อนทางไตระยะเริ่มต้น กลุ่มตัวอย่างคือผู้ป่วยเบาหวานที่มีภาวะไตเรื้อรังระยะ 2และ 3 ที่รับบริการในคลินิกเบาหวานศูนย์สุขภาพชุมชนเมืองโพหวาย อ.เมือง จ.สุราษฎร์ธานี โดยเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบสุ่มอย่างง่ายจำนวน 36 คน แบ่งเป็น 4 กลุ่ม กลุ่มละ 8-10 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย 3 ชนิด คือ สื่อแสดงความรู้ ตัวอย่างอาหาร และแบบทดสอบซึ่งประกอบด้วย 5 ส่วน ได้แก่ ข้อมูลทั่วไป ข้อมูลครอบครัวของผู้ป่วย แบบทดสอบความรู้ เจตคติ และการปฏิบัติตัวของผู้ป่วยเบาหวานที่มีภาวะไตเรื้อรัง ผ่านการตรวจสอบความตรงโดยผู้เชี่ยวชาญและทดสอบความเชื่อมั่นด้วยวิธีอัลฟาของครอนบาค ค่าแบบทดสอบด้านความรู้เท่ากับ 0.69และแบบทดสอบด้านเจตคติเท่ากับ 0.57 เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการตอบแบบทดสอบก่อนและหลังการให้คำปรึกษาแบบกลุ่ม และติดตามผล1เดือนหลังให้คำปรึกษาแบบกลุ่ม โดยมีแพทย์และเจ้าหน้าที่ช่วยในการอ่านแบบทดสอบระหว่างวันที่ 1 มีนาคม พ.ศ.2561 - 31 ธันวาคม พ.ศ.2561 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิตพรรณนา ได้แก่ จำนวน ร้อยละ ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติอนุมาน ได้แก่ Repeated Measure ANOVA, Dependent t-test
ผลการวิจัย พบว่า กลุ่มตัวอย่างมีความรู้และเจตคติเรื่องโรคเบาหวานที่มีภาวะไตเรื้อรังหลังให้คำปรึกษาแบบกลุ่มมีคะแนนความรู้และเจตคติเพิ่มขึ้น คะแนนความรู้และเจตคติหลังให้คำปรึกษา1เดือนน้อยกว่าคะแนนหลังให้คำปรึกษาทันที แต่ไม่น้อยกว่าก่อนให้คำปรึกษาอย่างมีนัยสำคัญ (P<0.05) ส่วนด้านการปฏิบัติตัวพบว่ากลุ่มตัวอย่างมีคะแนนเฉลี่ยของการปฏิบัติตัวก่อนการให้คำปรึกษาเท่ากับ 21.75 และหลังการให้คำปรึกษาเท่ากับ 23.27เมื่อทดสอบความแตกต่างทางสถิติพบว่าคะแนนเฉลี่ยของการปฏิบัติตัวหลังการให้คำปรึกษาเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P<0.01) ส่วนค่าเฉลี่ยของระดับนํ้าตาลในเลือดก่อนการให้คำปรึกษาเท่ากับ 159.64 มล.% และค่าเฉลี่ยของระดับนํ้าตาลในเลือดหลงั การให้คำปรกึ ษาเท่ากับ 154.08 มล.% พบว่าระดับน้ำตาลในเลือดหลงั การให้คำปรึกษาลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P<0.01)
เอกสารอ้างอิง
มหาวิทยาลัยขอนแก่น. โครงการป้องกันและชะลอโรคไตเรื้อรังในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ (อินเตอร์เนต), 2557. เข้าถึงได้จาก :https://ckd.kku.ac.th/?page_id=2
(สืบค้นเมื่อ 25 พฤศจิกายน 2560).
สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทย ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี. แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับโรคเบาหวาน 2560 Clinical Practice Guideline for Diabetes 2017, (อินเตอร์เนต), 2560. เข้าถึงได้จาก :https://www.dmthai.org/attachments/article/443/guideline-diabetes-care-2017.pdf (สืบค้นเมื่อ 25 พฤศจิกายน 2560).
ภาวะแทรกซ้อนของโรคเบาหวาน. (อินเตอร์เนต), 2560. เข้าถึงได้จาก:https://www.pobpad.com/เบาหวาน/ (สืบค้นเมื่อ 29 พฤศจิกายน 2560)
สมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย. คำแนะนำสำหรับการดูแลผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังก่อนการบำบัดทดแทนไต พ.ศ. 2558. (อินเตอร์เนต). 2558. กรุงเทพฯ: สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ.เข้าถึงได้จาก http://www.nephrothai.org/th/ (สืบค้นเมื่อ 29 พฤศจิกายน 2560)
สำนักโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการตรวจคัดกรองและดูแลรักษาภาวะแทรกซ้อนทางไตในผู้เป็นเบาหวานและความดันโลหิตสูง; 2558
อติญาณ์ ศรเกษตริน. ทฤษฎีการเรียนรูของบลูม. 2543: 72-74; อ้างอิงจาก บุญชม ศรีสะอาด. 2537; Bloom. 1976: 18
นางพิชญ์สินี ชมภูคา, นายยุทธศิลป์ ชูมณี, การสร้างและพัฒนาแบบทดสอบ, รายงานการวิจัยขั้นสูงเพื่อพัฒนาการศึกษาหลักสูตรศึกษาศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาการวิจัยและพัฒนาการศึกษา มหาวิทยาลัยเชียงใหม่; 2552
นางพิชญ์สินี ชมภูคา, นายยุทธศิลป์ ชูมณี, การสร้างและพัฒนาแบบทดสอบ, รายงานการวิจัยขั้นสูงเพื่อพัฒนาการศึกษาหลักสูตรศึกษาศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาการวิจัยและพัฒนาการศึกษา มหาวิทยาลัยจุฑามาศ เกษศิลป์. การจัดการดูแลตนเองความรู้คุณภาพชีวิตของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 รายใหม่ ก่อนหลังเข้าโปรแกรมการจัดการการดูแลตนเองในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ในเขต อ.เมือง จ.อุทัยธานี.วารสารกองการพยาบาล 2556; 40 (1):84-103
เพ็ญศรี พงษ์ประภาพันธ์, สุวิมล แสนเวียงจันทร์, ประทีป ปัญญา.กระบวนการเสริมพลังในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพผู้ป่วยเบาหวาน ในชุมชนวัดปุรณาวาส: วารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข 2556: 65-73
จินตนา หามาลี,นัยนา พิพัฒน์วณิชชา, รวีวรรณ เผ่ากัณหา. ผลของโปรแกรมการส่งเสริมการรับรู้ตามแบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพต่อพฤติกรรมการชะลอความก้าวหน้าของโรคไตเรื้อรังในผู้สูงอายุโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มีภาวะเสี่ยงต่อการเกิดโรคไตเรื้อรัง.วารสารพยาบาลสงขลานครินทร์ 2557;34(2): 67-86
