การสำรวจการใช้ยาปฏิชีวนะและผลิตภัณฑ์สุขภาพที่ผสมสเตียรอยด์ในผู้สูงอายุ
คำสำคัญ:
ยาปฏิชีวนะ, สารสเตียรอยด์, การใช้ยาอย่างสมเหตุผลบทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) สำรวจยาปฏิชีวนะเหลือใช้ และผลิตภัณฑ์สุขภาพผสมสารสเตียรอยด์ 2) ประเมินความรู้ เจตคติ และพฤติกรรมการใช้ยาปฏิชีวนะ และ 3) ประเมินเจตคติ และพฤติกรรมการใช้ผลิตภัณฑ์สุขภาพ กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้สูงอายุที่เป็นโรคเรื้อรังอาศัยอยู่ในตำบลพรุพีอำเภอบ้านนาสาร จังหวัดสุราษฎร์ธานี จำนวน 70 คน ถูกสัมภาษณ์โดยใช้แบบสอบถามที่รับการพัฒนาและประเมินความถูกต้องโดยสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา การวิเคราะห์ผลใช้สถิติเชิงพรรณนา ผลการศึกษา พบว่า มียาปฏิชีวนะเหลือใช้จำนวน 2 ครัวเรือน (คิดเป็นร้อยละ 2.9) มีผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนผสมสเตียรอยด์ จำนวน 2 ครัวเรือน (คิดเป็นร้อยละ 2.9) กลุ่มตัวอย่างมีความรู้เกี่ยวกับการใช้ยาปฏิชีวนะที่ถูกต้อง ร้อยละ 30 – 50 รู้จัก
สเตียรอยด์ จำนวน 19 คน (ร้อยละ 27.14) รับรู้ข้อบ่งใช้ของสเตียรอยด์ จำนวน 8 คน (ร้อยละ 42.11) รับรู้ผลเสียของสเตียรอยด์ จำนวน 10 คน (52.63) และมีค่าคะแนนเฉลี่ย เจตคติ
และพฤติกรรมการใช้ยาปฏิชีวนะ 9.50±2.30 (คะแนนเต็ม12 คะแนน) และ 10.86±1.31 (คะแนนเต็ม12 คะแนน) ตามลำดับ สำหรับเจตคติ และพฤติกรรมการใช้ผลิตภัณฑ์สุขภาพ กลุ่มตัวย่างมีคะแนนเฉลี่ย เท่ากับ 9.14±2.27 (คะแนนเต็ม 15 คะแนน) และ 11.37± 1.62 (คะแนนเต็ม18 คะแนน)
จากการสำรวจพบยาปฏิชีวนะเหลือใช้ และผลิตภัณฑ์สุขภาพผสมสเตียรอยด์ในผู้สูงอายุในปริมาณตํ่าซึ่งสอดคล้องกับการที่ผู้สูงอายุมีความรู้ เจตคติ และพฤติกรรมที่เหมาะสมทำให้มีโอกาส ได้รับความปลอดภัยสูงจากการใช้ยาปฏิชีวนะและผลิตภัณฑ์สุขภาพ ทั้งนี้อาจเป็นผลจากการที่ภาครัฐดำเนินการในการคุ้มครองผู้บริโภคอย่างต่อเนื่อง และชุมชนเองให้ร่วมมือในการส่งเสริมให้เกิดความปลอดภัยด้านยา
เอกสารอ้างอิง
จินดาพร ขุนศรีอุเชนทร. โครงการส่งเสริมการใช้ยาปลอดภัยในชุมชนอำเภอสอยดาวจันทบุรี [อินเทอร์เน็ต] 2560. [เข้าถึงเมื่อ 15ส.ค. 2561]. เข้าถึงได้จาก : http://www.
soidao.go.th/soidao/files/pdf/ dug 60_11.pdf
โครงการความปลอดภัยด้านยาในชุมชน อ.ห้างฉัตร จ. ลำปาง [อินเทอร์เน็ต] 2557. [เข้าถึงเมื่อ 15 ส.ค. 2561]. เข้าถึงได้จาก http://www.lpho.go.th/letsgo/attach ments/article/831/ห้างฉัตรนำเสนอ.pdf
โครงการยาปลอดภัยในชุมชน โรงพยาบาลส่งส่งเสริมสุขภาพ ตำบลพุทเลา อำเภอบางปะหัน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา[อินเทอร์เน็ต] 2559. [เข้าถึงเมื่อ 15 ส.ค.2561]. เข้าถึงได้จาก https://www.ayo.moph.go.th/ยาปลอดภัยในชุมชนพุทเลา. pptx
ยงยุธ เถื่อนกลาง, สุวมิล นาเหลากลาง. CQI โครงการการใช้ยาปลอดภัยในชุมชน [อินเทอร์เน็ต] 2558. [เข้าถึงเมื่อ 13 ส.ค.2561].เข้าถึงได้จาก : https://bit.ly/2RwGIlh
ภาณุ วิริยานุทัย. ความชุกและลักษณะของร้านชำที่จำหน่ายยาปฏิชีวนะในเขต อำเภองาว จังหวัดลำปาง. วารสารเภสัชกรรมไทย 2558;7(2):167-77.
อารีรัตน์ คุณยศยิ่ง.ความชุกและลักษณะของร้านชำที่จำหน่ายยาปฏิชีวนะในเขตอำเภอวังเหนือจังหวัด ลำปาง. วารสารเภสัชกรรมไทย 2558;7(2):114-20.
วราภรณ์ สังข์ทอง. ความชุกของร้านชำที่จำหน่ายยาปฏิชีวนะในเขตอำเภอแม่สรวยจังหวัดเชียงรายและ ปัจจัยที่ทำให้เกิดการจำหน่าย. วารสารเภสชั กรรมไทย 2558;7(1):38-46.
ณัฐณิชา ทองสร้อย, พิชญา นฤมลฤทธิไกร, พิมพ์พิศ แก้วพิพิธภัณฑ์. โครงการส่งเสริมการใช้ยาปลอดภัยในชุมชน จังหวัดสุราษฎร์ธานี. 2560
ทิพวรรณ วงเวียน. ความรู้เกี่ยวกับการใช้ยาปฏิชีวนะในโรคติดเชื้อเฉียบพลันของระบบทางเดินหายใจส่วนบนของผู้ป่วยนอกที่เป็นโรคดังกล่าวในโรงพยาบาลสมเด็จพระบรมราชเทวี ณ ศรีราชา.วารสารเภสัชกรรมไทย 2557;6(2):106-113.
ศุภลักษณ์ สุขไพบูลย์, ชุภาศิริ อภินันท์เดชา, กวี ไชยศิร. พฤติกรรมการใช้ยาปฏิชีวนะของผู้รับบริการ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลสร่างโศก อำเภอบ้านหมอ จังหวัดสระบุรี. การประชุมวิชาการและเสนอผลงานวิจัยระดับชาติครั้งที่ 3 ก้าวสู่ทศวรรษที่ 2: บูรณาการงานวิจัย ใช้องค์ความรู้ สู่ความยั่งยืน; 17 มิถุนายน 2559. ณ วิทยาลัยนครราชสีมา อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา
สมจิต อสิพงษ์. พฤติกรรมการใช้ผลิตภัณฑ์สุขภาพที่ไม่มีข้อบ่งใช้ทางการแพทย์ของผู้ป่วยโรคเรื้อรังในอำเภอราษีไศล จังหวัดศรีสะเกษ.Thai Journal of Pharmacy Practice 2558;7(2):105-112.
ธนพงศ์ ภูผาลี, สมศักดิ์ อาภาศรีทองสกุล, วิษณุ ย่งยอด, ตฤณ แสงสุวรรณ, ลัดดา อำมาตย์. รูปแบบการพัฒนาร้านชำแบบชุมชนมีส่วนร่วม ต.โพนสูง จ.สกลนคร.วารสารอาหารและยา 2557;21(3):57-63. 14. Thong BY, Leong KP, Tang CY, Chang HH. Drug allergy in a general hospital: results of a novel prospective in patient reporting system. Ann Allergy Asthma Immunol. 2003; 90: 342–7
