ปัจจัยที่มีผลต่อการเข้าถึงบริการในผู้ป่วยที่มีปัญหาการขับถ่ายปัสสาวะผิดปกติ จากพยาธิสภาพที่ไขสันหลัง
คำสำคัญ:
บริการดูแลการขับถ่ายปัสสาวะ, ปัญหาทางเดินปัสสาวะช่วงล่างทำหน้าที่ผิดปกติจาก สาเหตุทางระบบประสาท, พยาธิสภาพที่ไขสันหลังบทคัดย่อ
วัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อการเข้าถึงบริการดูแลระบบขับถ่ายปัสสาวะในผู้ป่วยที่มีปัญหาการขับถ่ายปัสสาวะช่วงล่างทำหน้าที่ผิดปกติจากสาเหตุทางระบบประสาท (Neurogenic lower urinary tract dysfunction; NLUTD) ในผู้ป่วยที่มีพยาธิสภาพไขสันหลัง
วิธีการศึกษา งานวิจัยนี้เก็บข้อมูลแบบ Retrospective cohort เพื่อศึกษาถึงปัจจัยที่ส่งผลต่ออัตราการเข้าถึงบริการดูแลระบบขับถ่ายปัสสาวะในผู้ป่วยที่มีปัญหาการขับถ่ายปัสสาวะช่วงล่างทำหน้าที่ผิดปกติจากสาเหตุทางระบบประสาท ในผู้ป่วยที่มีพยาธิสภาพไขสันหลัง ที่มารับบริการแบบผู้ป่วยนอกและผู้ป่วยในที่โรงพยาบาลสุราษฎร์ธานี ตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2558 ถึง 30 กันยายน 2559 โดยใช้สถิติ Chi-squared test เพื่อหาความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการได้รับการดูแลที่เหมาะสมตามเกณฑ์และใช้การวิเคราะห์สถิติโดย t-test โดยปัจจัยที่นำมาวิเคราะห์ได้แก่ อายุ เพศ ที่อยู่อาศัย ระยะเวลาที่วินิจฉัยว่าเป็น NLUTD ข้อมูลว่าผู้ป่วยเคยได้รับการบริการจากแผนกเวชกรรมฟื้นฟูหรือไม่ และวิธีการขับถ่ายปัสสาวะในปัจจุบันของผู้ป่วย
ผลการศึกษา จำนวนผู้ป่วยทั้งหมด 140 รายส่วนใหญ่เป็นเพศชายร้อยละ 85 ระยะเวลาตั้งแต่ได้รับการวินิจฉัยหรือเริ่มมีภาวะทางเดินปัสสาวะช่วงล่างทำหน้าที่ผิดปกติมีค่ากลางเท่ากับ 49 เดือน ผู้ป่วยส่วนใหญ่ (ร้อยละ 42.1) ขับถ่ายปัสสาวะโดยวิธีคาสายสวนปัสสาวะ (Indwelling catheterization) พบว่าผู้ป่วยร้อยละ 7.1 มีภาวะแทรกซ้อนในส่วนทางเดินปัสสาวะส่วนบนภายหลังจากมีภาวะ NLUTD อัตราที่ผู้ป่วยได้รับการดูแลตามเกณฑ์ที่เหมาะสมทั้งในด้านการประเมินครั้งแรกและด้านการติดตามต่อเนื่องคือร้อยละ 35 จากจำนวนผู้ป่วยทั้งหมด
โดยพบว่าผู้ป่วยในกลุ่มที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็น NLUTD มากกว่าเท่ากับ 2 ปี และผู้ป่วยที่เคยได้รับการบริการจากแผนกเวชกรรมฟื้นฟูได้รับการดูแลที่เหมาะสมมากกว่าอีกกลุ่มอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ
สรุป ระยะเวลาที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็น NLUTD และการที่ผู้ป่วยที่เคยได้รับการบริการจากแผนกเวชกรรมฟื้นฟูส่งผลต่อการเข้าถึงการดูแลระบบขับถ่ายปัสสาวะตามเกณฑ์ที่เหมาะสม
เอกสารอ้างอิง
2. Ginsberg D. The epidemiology and pathophysiology of neurogenic bladder. Am J Mang Care. 2013; 19:191-196.
3. Ruffion A, Castro-Diaz D, Patel H, Khalaf K, Onyenwenyi A, Globe D, et al. Systematic Review of the Epidemiology of urinary incontinence and detrusor overactivity among patients with neurogenic overactive bladder. Neuroepidemiology. 2013; 41: 146155.
4. Meng NH1, Lo SF, Chou LW, Yang PY, Chang CH, Chou EC. Incomplete bladder emptying in patients with stroke: is detrusor external sphincter dyssynergia
a potential cause? ArchPhys Med Rehabil. 2010 ;91(7):1105-9
5. Murphy KP1, Boutin SA, Ide KR. Cerebral palsy, neurogenic bladder, and outcomes of lifetime care. Dev Med Child Neurol. 2012;54(10):945-50.
6. Betts CD, D’Mellow MT, Fowler CJ. Urinary symptoms and the neurological features of bladder dysfunction in multiple sclerosis. Journal of Neurology, Neurosurgery, and Psychiatry. 1993; 56: 245-250.
7. Linsenmeyer TA. Neurogenic bladder following spinal cord injury. In: Kirshblum S, Campagnolo DI ed. Spinal Cord Medicine 2nd edition. Philadelphia 2011. P232-36.
8. Thongchim C, Tamnanthong N, Arayawichanont P. Prevalence of vesicoureteric reflux in neurogenic bladder dysfunction patients from spinal cord lesion. J Thai Rehabil Med. 2010; 20(2): 52-57.
9. Burki JR1, Omar I1, Shah PJ1, Hamid R1. Long-term urological management in spinal injury units in the U.K. and Eire: a follow-up study.Spinal Cord. 2014
;52(8):640-5.
10. Kovindha A. Spinal Cord Injury: Rehabilitation Guidelines for Neurogenic Bladder Dysfunction. Chiang Mai 2005.
11. Pongboriboon P, Tongpraset S, Kovindha A. Quality of life in persons with spinal cord injury: a comparative study between those with indwelling catheterization and intermittent catheterization. J Thai Rehabil Med 2011; 21(1): 13-20.
12. Consortium for Spinal Cord Medicine. Bladder management for adults with spinal cord injury: A clinical practice guideline for health-care providers. Paralyzed Veterans of America 2006.
13. Kuo HC, Chen SL, Chou CL, Chuang YC, Huang YH, Juan YS, et al. Taiwanese Continence Society clinical guideline for diagnosis and management of neurogenic lower urinary tract dysfunction.Urological Science. 2014; 25: 35-41.
14. Abrams P, Agarwal M, Drake M, El-Masrit W, Fulford S, Reid S, et al. A proposed guideline for the urological management of patients with spinal cord injury. BJU international. 2008; 101: 989-994.
15. Lai EC1, Kao Yang YH, Kuo HC. Complication rate of neurogenic lower urinary tract dysfunction after spinal cord injury in Taiwan. Int Urol Nephrol. 2014 ;46(6):1063-71.
16. Kovindha A. Textbook of Spinal Cord Injury: Comprehensive Rehabilitation. Chiang Mai 2013.
