ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการเกิดโรคความดันโลหิตสูงในผู้ป่วยติดเชื้อเอชไอวีที่ได้รับยาต้านไวรัสใน โรงพยาบาลชุมชน จังหวัดภูเก็ต
คำสำคัญ:
ความดันโลหิตสูง, ผู้ติดเชื้อ HIV, ยาต้านไวรัสบทคัดย่อ
การศึกษาเชิงวิเคราะห์แบบย้อนหลัง เพื่อทราบปัจจัยที่สัมพันธ์กับการเกิดความดันโลหิตสูงชนิดไม่ทราบสาเหตุ (primary hypertension) ในผู้ป่วยติดเชื้อ HIV ผู้ใหญ่ที่ได้รับยาต้านไวรัสสูตร HAART ในโรงพยาบาลชุมชน จังหวัดภูเก็ต เก็บข้อมูลตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2556 ถึง 31 ธันวาคม พ.ศ. 2560 หรือผู้ป่วยความดันโลหิตสูงชนิดไม่ทราบสาเหตุที่กำลังได้รับยาความดันโลหิตสูง ผู้ป่วย 377 ราย ที่ผ่านเกณฑ์คัดเลือก พบว่า อัตราการเกิดความดันโลหิตสูงคือร้อยละ 19.4 โดยปัจจัยที่สัมพันธ์กับการเกิดความดันโลหิตสูง ได้แก่ เพศชายมากกว่าเพศหญิง 2.91 เท่า (95% CI: 1.55-5.48; p = 0.001) ดัชนีมวลกายมากกว่า 30 Kg/m2 เพิ่มความเสี่ยงกว่าผู้มีดัชนีมวลกายปกติ 4.96 เท่า (95% CI: 95% CI: 1.53-16.12; p = 0.008) ดัชนีมวลกายน้อยกว่า 18.5 Kg/m2 ลดความเสี่ยง (OR: 0.23, 95% CI: 0.06-0.82; p = 0.024) และระยะเวลาที่ได้รับยาต้านไวรัสมากกว่า 5 ปี เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดความดันโลหิตสูง 3.09 เท่า เมื่อเทียบกับได้รับยาต้านไวรัสน้อยกว่า 2 ปี (95% CI: 1.25-7.65, p = 0.015) การรักษาด้วยยาต้านไวรัสสูตร HAART ทำให้ผู้ติดเชื้อมีอายุยืนยาวขึ้น ทีมดูแลควรเฝ้าระวังการเกิดความดันโลหิตสูงและควบคุมปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดโรคหลอดเลือดหัวใจและหลอดเลือดสมอง สนับสนุนให้มีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ ซึ่งได้แก่ การควบคุมอาหาร ออกกำลังกาย ลดนํ้าหนัก เพื่อคุณภาพชีวิตที่ดี
เอกสารอ้างอิง
1. World Health Organization. Global Health Observatory (GHO) data [online]. 2015 [cited 2018 March 12]; Available from: URL: https://www.who.int/gho/hiv/en/
2. Smith CJ, Ryom L, Weber R, Morlat P, Pradier C, Reiss P, et al. Trends in underlying causes of death in people with HIV from 1999 to 2011 (D:A:D): a multicohort collaboration. Lancet 2014; 384: 241-48.
3. World Health Organization. A global brief on Hypertension [online]. 2013 [cited 2018 March 12]; Available from: URL: http://ish-world.com/downloads/pdf/global_
brief_hypertension.pdf
4. Seaberg EC, Munoz A, Lu M, Detels R, Margolick JB, Riddler SA, et al. Association between highly active antiretroviral therapy and hypertension in a large cohort of men followed from 1984 to 2003. AIDS 2005; 19: 953-60.
5. Jerico C, Knobel H, Montero M, Sorli ML, Guelar A, Gimeno JL, et al. Hypertension in HIV-Infected Patients: Prevalence and Related Factors. AJH 2005; 18: 1396-
1401.
6. Koren M, Wallach T, Bursztyn M, Maayan S, Olshtain-Pops K. High Prevalence of Hypertension in Ethiopian and Non-Ethiopian HIV-Infected Adults. Int J Hypertens [serial online] 2018 [cited 2018 March 12]; [7 pages]. Available from:URL: https://www.hindawi.com/journalsijhy/2018/8637101/
7. Okello S, Kanyesigye M, Muyindike WR, Annex BH, Hunt PW, Haneuse S, et al. Incidence and Predictors of Hypertension in Adults with HIV Initiating Antiretroviral
Therapy in Southwestern Uganda. J Hypertens 2015; 33 (10): 2039-45.
8. Dimala CA, Atashili J, Mbuagbaw JC, Wilfred A, Monekosso GL. Prevalence of Hypertension in HIV/AIDS Patients on Highly Active Antiretroviral Therapy (HAART) Compared with HAART-Naïve Patients at the Limbe Regional Hospital, Cameroon. PLoS ONE [serial online] 2016 [cited 2018 March 12]; 11(2): [11 pages]. Available from: URL: https:// journals.plos.org/plosone/article?id= 10.1371/journal.pone.0148100
9. Olaiya O, Weiser J, Zhou W, Ptel P, Bradley H. Hypertension Among Persons Living With HIV in Medical Care in the United States-Medical Monitoring Project, 2013-2014. Open Forum Infect Dis [serial online] 2018 [cited 2018 March 12]; 5(3): [5 pages]. Available from: URL: https://academic.oup.com/ofid/article/5/3/ofy028/4830141
10. Medina-Torne S, Ganesan A, Barahona I, Crum-Cianflone NF. Hypertension is Common among HIV-Infected Persons, But Not Associated with HAART. Journal
of the International Association of Physicians in AIDS Care 2012; I I (I): 20-25.
11. Rodriguez-Arboli E, Mwamelo K, Kalinjuma AV, Furrer H, Hatz C, Tanner M, et al. Incidence and risk factors for hypertension among HIV patients in rural Tanzania – A prospective cohort study. PLoS ONE [serial online] 2017 [cited 2018 March 12]; 12(3):[14 pages]. Available from: URL: https://journals.plos.org/plosone/article?id
=10.1371/journal.pone.0172089
12. Hejazi N, MSL H, Lin KG, Choong LCK. Hypertension among HIV-Infected Adults Receiving Highly Active Antiretroviral Therapy (HAART) in Malaysia. Global Journal of Health Science 2014; 6(2): 58-70.
13. ZoestRAv, Wit FW, Kooij KW, ValkMvd, Schouten J, Kootstra NA, et al. Higher Prevalence of Hypertension in HIV-1-Infected Patients on Combination Antiretroviral Therapy Is Associated With Changes in Body Composition and Prior Stavudine Exposure. CID 2016; 63: 205-13.
14. Sattler FR, Qian D, Luie S, Johnson D, Briggs W, DeQuattro V, et al. Elevated blood pressure in subjects with lipodystrophy. AIDS 2001; 15: 2001-10.
15. Crane HM, Grunfeld C, Harrington RD, Kitahata MM. Lipoatrophy and lipohypertrophy are independently associated with hypertension. HIV Med 2009 September; 10(8): 496-503.
16. Hemkens LG, Bucher HC. HIV infection and cardiovascular disease. EHJ 2014; 35: 1373-81.
17. Wand H, Calmy A, Carey DL, Samaras K, Carr A, Law MG, et al. Metabolic syndrome, cardiovasculary disease and type 2 diabetes mellitus after initiation of antiretroviral therapy in HIV infection. AIDS 2007; 21: 2445-53.
18. Alvarez C, SalaZar R, Galindez J, Rangel F, Castaneda ML, Lopardo G, et al. Metabolic syndrome in HIVinfected patients receiving antiretroviral therapy in Latin America. (Braz) Infect Dis 2010; 14(3): 256-63.
19. Samaras K, Wand H, Law M, Emery S, Cooper D, Carr A. Prevalence of Metabolic Syndrome in HIV-Infected Patients Receiving Highly Active Antiretroviral Therapy Using International Diabetes Foundation and Adult Treatment Panel III Criteria. Diabetes Care 2007; 30: 113-9.
20. WijkJPHv, Cabezas MC. Hypert riglyceridemia, Metabolic Syndrome, and Cardiovascular Disease in HIVInfected Patients: Effects of Antiretroviral Therapy and Adipose Tissue Distribution. Int J Vasc Med [serial online] 2012 [cited 2018 March 12]; [13 pages]. Available from: URL: https:// www.hindawi.com/journals/ijvm/ 2012/201027/
21. Grinspoon S, Carr A. Cardiovascular Risk and Body-Fat Abnormalities in HIVInfected Adults. N Engl J Med 2005; 352: 48-62.
22. Dube MP, Lipshultz SE, Fichtenbaum CJ, Greenberg R, Schecter AD, Fisher SD. Effects of HIV infection and Antiretroviral Therapy on the Heart and Vasculature. Circulation 2008; 118: e36-e40.
23. Petoumenos K, Worm SW. HIV infection, aging and cardiovascular disease: epidemiology and prevention. Sex Health 2011; 8: 465-73.
24. Thailand National Guidelines on HIV/AIDS Treatment and Prevention 2017.แนวทางการตรวจรักษาและป้องกันการติดเชื้อเอชไอวีประเทศไทย ปี 2560. บทนำ.
25. วิชัย เอกพลากร, บรรณาธิการ. รายงานการสำรวจสุขภาพประชาชนไทยโดยการตรวจร่างกายครั้งที่ 5 พ.ศ. 2557. กรุงเทพมหานคร: อักษรกราฟฟิกแอนด์ดีไซน์; 2559. 149-155.
26. ศรีเพ็ญ สวัสดิมงคล, บรรณาธิการ. รายงานประจำปี 2558 สำนักโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานกิจการโรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึกในพระบรมราชูปถัมภ์; 2559. 11-12.
27. (Abstract) Jantarapakde J, Phanuphak N, Chaturawit C, Pengnonyang S, Mathajittiphan P, Takamtha P, et al. Prevalence of Metabolic Syndrome Among Antiretroviral-Naïve and Antiretroviral-Experienced HIV-1 Infected Thai Adults. AIDS Patient Care STDS 2014; 28(7): 331-40.
28. Santiprabhob J, Tanchaweng S, Maturapat S, Maleesatharn A, Lermankul W, Sricharoenchai S, et al. Metabolic Disorders in HIV-Infected Adolescents
Receiving Protease Inhibitors. BioMed Res Int [serial online] 2017 [cited 2018 March 12]; [14 pages]. Available from: URL: https://www.hindawi.com/ journals/bmri/2017/7481597/
2. Smith CJ, Ryom L, Weber R, Morlat P, Pradier C, Reiss P, et al. Trends in underlying causes of death in people with HIV from 1999 to 2011 (D:A:D): a multicohort collaboration. Lancet 2014; 384: 241-48.
3. World Health Organization. A global brief on Hypertension [online]. 2013 [cited 2018 March 12]; Available from: URL: http://ish-world.com/downloads/pdf/global_
brief_hypertension.pdf
4. Seaberg EC, Munoz A, Lu M, Detels R, Margolick JB, Riddler SA, et al. Association between highly active antiretroviral therapy and hypertension in a large cohort of men followed from 1984 to 2003. AIDS 2005; 19: 953-60.
5. Jerico C, Knobel H, Montero M, Sorli ML, Guelar A, Gimeno JL, et al. Hypertension in HIV-Infected Patients: Prevalence and Related Factors. AJH 2005; 18: 1396-
1401.
6. Koren M, Wallach T, Bursztyn M, Maayan S, Olshtain-Pops K. High Prevalence of Hypertension in Ethiopian and Non-Ethiopian HIV-Infected Adults. Int J Hypertens [serial online] 2018 [cited 2018 March 12]; [7 pages]. Available from:URL: https://www.hindawi.com/journalsijhy/2018/8637101/
7. Okello S, Kanyesigye M, Muyindike WR, Annex BH, Hunt PW, Haneuse S, et al. Incidence and Predictors of Hypertension in Adults with HIV Initiating Antiretroviral
Therapy in Southwestern Uganda. J Hypertens 2015; 33 (10): 2039-45.
8. Dimala CA, Atashili J, Mbuagbaw JC, Wilfred A, Monekosso GL. Prevalence of Hypertension in HIV/AIDS Patients on Highly Active Antiretroviral Therapy (HAART) Compared with HAART-Naïve Patients at the Limbe Regional Hospital, Cameroon. PLoS ONE [serial online] 2016 [cited 2018 March 12]; 11(2): [11 pages]. Available from: URL: https:// journals.plos.org/plosone/article?id= 10.1371/journal.pone.0148100
9. Olaiya O, Weiser J, Zhou W, Ptel P, Bradley H. Hypertension Among Persons Living With HIV in Medical Care in the United States-Medical Monitoring Project, 2013-2014. Open Forum Infect Dis [serial online] 2018 [cited 2018 March 12]; 5(3): [5 pages]. Available from: URL: https://academic.oup.com/ofid/article/5/3/ofy028/4830141
10. Medina-Torne S, Ganesan A, Barahona I, Crum-Cianflone NF. Hypertension is Common among HIV-Infected Persons, But Not Associated with HAART. Journal
of the International Association of Physicians in AIDS Care 2012; I I (I): 20-25.
11. Rodriguez-Arboli E, Mwamelo K, Kalinjuma AV, Furrer H, Hatz C, Tanner M, et al. Incidence and risk factors for hypertension among HIV patients in rural Tanzania – A prospective cohort study. PLoS ONE [serial online] 2017 [cited 2018 March 12]; 12(3):[14 pages]. Available from: URL: https://journals.plos.org/plosone/article?id
=10.1371/journal.pone.0172089
12. Hejazi N, MSL H, Lin KG, Choong LCK. Hypertension among HIV-Infected Adults Receiving Highly Active Antiretroviral Therapy (HAART) in Malaysia. Global Journal of Health Science 2014; 6(2): 58-70.
13. ZoestRAv, Wit FW, Kooij KW, ValkMvd, Schouten J, Kootstra NA, et al. Higher Prevalence of Hypertension in HIV-1-Infected Patients on Combination Antiretroviral Therapy Is Associated With Changes in Body Composition and Prior Stavudine Exposure. CID 2016; 63: 205-13.
14. Sattler FR, Qian D, Luie S, Johnson D, Briggs W, DeQuattro V, et al. Elevated blood pressure in subjects with lipodystrophy. AIDS 2001; 15: 2001-10.
15. Crane HM, Grunfeld C, Harrington RD, Kitahata MM. Lipoatrophy and lipohypertrophy are independently associated with hypertension. HIV Med 2009 September; 10(8): 496-503.
16. Hemkens LG, Bucher HC. HIV infection and cardiovascular disease. EHJ 2014; 35: 1373-81.
17. Wand H, Calmy A, Carey DL, Samaras K, Carr A, Law MG, et al. Metabolic syndrome, cardiovasculary disease and type 2 diabetes mellitus after initiation of antiretroviral therapy in HIV infection. AIDS 2007; 21: 2445-53.
18. Alvarez C, SalaZar R, Galindez J, Rangel F, Castaneda ML, Lopardo G, et al. Metabolic syndrome in HIVinfected patients receiving antiretroviral therapy in Latin America. (Braz) Infect Dis 2010; 14(3): 256-63.
19. Samaras K, Wand H, Law M, Emery S, Cooper D, Carr A. Prevalence of Metabolic Syndrome in HIV-Infected Patients Receiving Highly Active Antiretroviral Therapy Using International Diabetes Foundation and Adult Treatment Panel III Criteria. Diabetes Care 2007; 30: 113-9.
20. WijkJPHv, Cabezas MC. Hypert riglyceridemia, Metabolic Syndrome, and Cardiovascular Disease in HIVInfected Patients: Effects of Antiretroviral Therapy and Adipose Tissue Distribution. Int J Vasc Med [serial online] 2012 [cited 2018 March 12]; [13 pages]. Available from: URL: https:// www.hindawi.com/journals/ijvm/ 2012/201027/
21. Grinspoon S, Carr A. Cardiovascular Risk and Body-Fat Abnormalities in HIVInfected Adults. N Engl J Med 2005; 352: 48-62.
22. Dube MP, Lipshultz SE, Fichtenbaum CJ, Greenberg R, Schecter AD, Fisher SD. Effects of HIV infection and Antiretroviral Therapy on the Heart and Vasculature. Circulation 2008; 118: e36-e40.
23. Petoumenos K, Worm SW. HIV infection, aging and cardiovascular disease: epidemiology and prevention. Sex Health 2011; 8: 465-73.
24. Thailand National Guidelines on HIV/AIDS Treatment and Prevention 2017.แนวทางการตรวจรักษาและป้องกันการติดเชื้อเอชไอวีประเทศไทย ปี 2560. บทนำ.
25. วิชัย เอกพลากร, บรรณาธิการ. รายงานการสำรวจสุขภาพประชาชนไทยโดยการตรวจร่างกายครั้งที่ 5 พ.ศ. 2557. กรุงเทพมหานคร: อักษรกราฟฟิกแอนด์ดีไซน์; 2559. 149-155.
26. ศรีเพ็ญ สวัสดิมงคล, บรรณาธิการ. รายงานประจำปี 2558 สำนักโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานกิจการโรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึกในพระบรมราชูปถัมภ์; 2559. 11-12.
27. (Abstract) Jantarapakde J, Phanuphak N, Chaturawit C, Pengnonyang S, Mathajittiphan P, Takamtha P, et al. Prevalence of Metabolic Syndrome Among Antiretroviral-Naïve and Antiretroviral-Experienced HIV-1 Infected Thai Adults. AIDS Patient Care STDS 2014; 28(7): 331-40.
28. Santiprabhob J, Tanchaweng S, Maturapat S, Maleesatharn A, Lermankul W, Sricharoenchai S, et al. Metabolic Disorders in HIV-Infected Adolescents
Receiving Protease Inhibitors. BioMed Res Int [serial online] 2017 [cited 2018 March 12]; [14 pages]. Available from: URL: https://www.hindawi.com/ journals/bmri/2017/7481597/
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
2019-07-01
รูปแบบการอ้างอิง
บุญล้อม เ. (2019). ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการเกิดโรคความดันโลหิตสูงในผู้ป่วยติดเชื้อเอชไอวีที่ได้รับยาต้านไวรัสใน โรงพยาบาลชุมชน จังหวัดภูเก็ต. วารสารวิชาการแพทย์เขต 11, 33(3), 427–440. สืบค้น จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/Reg11MedJ/article/view/216413
ฉบับ
ประเภทบทความ
นิพนธ์ต้นฉบับ
