ลักษณะการติดเชื้อลำคอส่วนลึกในโรงพยาบาลพังงา
คำสำคัญ:
การติดเชื้อลำคอส่วนลึก, ภาวะแทรกซ้อนบทคัดย่อ
ที่มา: การติดเชื้อลำคอส่วนลึก เป็นการติดเชื้อในช่องว่างที่อยู่ระหว่างเยื่อหุ้มคอส่วนลึก การติดเชื้อลำคอส่วนลึกลดลงจากการใช้ยาปฏิชีวนะอย่างแพร่หลาย แต่ยังสามารถลุกลามทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงและมีผู้ป่วยเสียชีวิตได้
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาลักษณะผู้ป่วยติดเชื้อลำคอส่วนลึกและวิเคราะห์ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการเกิดภาวะแทรกซ้อนจากการติดเชื้อลำคอส่วนลึก
วิธีการศึกษา: การศึกษาย้อนหลังเชิงพรรณนาในผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยว่ามีการติดเชื้อลำคอส่วนลึกและเข้ารับการรักษาในแผนกผู้ป่วยในของโรงพยาบาลพังงา ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2559 ถึง 31 ธันวาคม พ.ศ. 2562
ผลการศึกษา: ผู้ป่วยติดเชื้อลำคอส่วนลึกทั้งหมด 109 ราย เป็นเพศชาย ร้อยละ 57.8 อายุเฉลี่ย 42.9+20.1 ปี มักพบร่วมกับภาวะโลหิตจาง (ร้อยละ 33.0) สาเหตุส่วนใหญ่มาจากการติดเชื้อจากฟัน (ร้อยละ 52.3) อาการแสดงที่พบบ่อยที่สุด คือ ปวดบวมบริเวณลำคอหรือใบหน้า (ร้อยละ 96.3) ตำแหน่งของการติดเชื้อลำคอส่วนลึกพบมากที่สุดบริเวณ submandibular space (ร้อยละ33.0) โดยเชื้อก่อโรคหลัก คือ alpha-hemolytic streptococcus (ร้อยละ 7.9) ผู้ป่วยใช้ระยะเวลานอนโรงพยาบาลเฉลี่ย 4.7+2.4 วัน การรักษาประกอบด้วยการให้ยาปฏิชีวนะทางหลอดเลือดดำอย่างเดียว (ร้อยละ 44.0) การเจาะดูดหนอง (ร้อยละ 27.5) และการผ่าตัดระบายหนอง (ร้อยละ 41.3) พบภาวะแทรกซ้อนของการติดเชื้อลำคอส่วนลึก 6 ราย (ร้อยละ 5.5) โดยมีทางเดินหายใจส่วนต้นอุดกั้น 5 ราย (ร้อยละ 4.6) และเสียชีวิต 1 ราย (ร้อยละ 0.9) ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการเกิดภาวะแทรกซ้อนจากการติดเชื้อลำคอส่วนลึกอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ คือ ภาวะโลหิตจาง (odds ratio (OR)=17.20; p-value<0.05) และการนอนโรงพยาบาลนานมากกว่า 10 วัน (OR=30.12; p-value<0.05)
สรุป: การติดเชื้อลำคอส่วนลึก สาเหตุหลักเกิดจากการติดเชื้อจากฟัน การรักษาด้วยยาปฏิชีวนะร่วมกับการผ่าตัดยังคงเป็นวิธีการรักษาหลักในผู้ป่วยติดเชื้อลำคอส่วนลึก และควรเฝ้าระวังการเกิดภาวะทางเดินหายใจส่วนต้นอุดกั้นร่วมด้วย
เอกสารอ้างอิง
Vieira F, Allen SM, Stocks RMS, Thompson JW. Deep neck infection. Otolaryngologic Clinics of North America. 2008;41(3):459-83.
Wang L-F, Kuo W-R, Tsai S-M, Huang K-J. Characterizations of life-threatening deep cervical space infections: a review of one hundred ninety-six cases. American journal of otolaryngology. 2003;24(2):111-7.
Lee J-K, Kim H-D, Lim S-C. Predisposing factors of complicated deep neck infection: an analysis of 158 cases. Yonsei medical journal. 2007;48(1):55-62.
Prabhu SR, Nirmalkumar ES. Acute fascial space infections of the Neck: 1034 cases in 17 years follow up. Annals of maxillofacial surgery. 2019;9(1):118.
Celakovsky P, Kalfert D, Tucek L, Mejzlik J, Kotulek M, Vrbacky A, et al. Deep neck infections: risk factors for mediastinal extension. European Archives of Oto-Rhino-Laryngology. 2014;271(6):1679-83.
Lee YQ, Kanagalingam J. Deep neck abscesses: the Singapore experience. European archives of oto-rhino-laryngology. 2011;268(4):609-14.
Yang W, Hu L, Wang Z, Nie G, Li X, Lin D, et al. Deep neck infection: a review of 130 cases in southern China. Medicine. 2015;94(27).
Aegakktajit K. Characteristic of deep neck infection in Burirum hospital. Medical Journal of Srisaket Surin Buriram Hospitals. 2019;34(3):321-32.
Srivanitchapoom C, Sittitrai P, Pattarasakulchai T, Tananuvat R. Deep neck infection in Northern Thailand. European Archives of Oto-Rhino-Laryngology. 2012;269(1):241-6.
Suesongtham P. Deep neck infection in faculty of medicine Vajira hospital, Navamindradhiraj University. Vajira Med J. 2018;62(5):365-74.
Jaratmanachote W. Retrospective study of deep head and neck infection in Chaoprayayomraj hospital. Reg 4-5 Med J. 2013;32(3):201-12.
Cheepcharoenrat C. Characteristic of deep neck infection and mortality in Chiangrai Prachanukroh hospital. Thai Journal of Otolaryngology Head and Neck Surgery. 2017;18(1):44-55.
Jongprasartsuk W. Deep neck infections: a study of 127 cases in Nan hospital. Lampang Medical Journal. 2011;32(2):42-50.
Ruangmongkollert A. Deep Neck Infection in Nakhon Phanom Hospital. Nakhonphanom Hospital Journal. 2560;4(3):5-15.
Suetrong S, Reechaipichitkul W, Chainansamit S, Piromchai P. Deep neck infection in adults: factor associated with complicated treatment outcomes. Journal of the Medical Association of Thailand.2017;100(8):179.
Boscolo-Rizzo P, Stellin M, Muzzi E, Mantovani M, Fuson R, Lupato V, et al. Deep neck infections: a study of 365 cases highlighting recommendations for management and treatment. European Archives of Oto-Rhino-Laryngology. 2012;269(4):1241-9.
กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. ประกาศสำนักทะเบียนกลาง เรื่อง จำนวนราษฎรทั่วราชอาณาจักร ตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2562 [อินเทอร์เน็ต]. 2562 [เข้าถึงเมื่อ 1 ก.ย. 2563]. เข้าถึงได้จาก: https://stat.bora.dopa.go.th/stat/pk/pk_62.pdf.
Oski FA. Pallor. In: Kaye R, Oski FA, Barness LA, editors. Core textbook of Pediatrics. 3rd ed. Philadelphia: Lippincott. 1989:62.
