ลักษณะภาพเอกซเรย์ปอดของผู้ป่วยวัณโรคปอดที่ติดเชื้อเอชไอวี

บทคัดย่อ

              ที่มา: ผู้ป่วยวัณโรคปอดที่มีการติดเชื้อเอชไอวีร่วมด้วยพบสูงขึ้นทุกปี โดยผู้ป่วยกลุ่มนี้มีความผิดปกติของภาพเอกซเรย์ปอดได้หลายรูปแบบ และมีความแตกต่างจากภาพเอกซเรย์ปอดของผู้ป่วยวัณโรคปอดที่ไม่ติดเชื้อเอชไอวี ทำให้เกิดการวินิจฉัยผิดพลาด

              วัตถุประสงค์: ศึกษาลักษณะภาพถ่ายเอกซเรย์ปอดของผู้ป่วยวัณโรคปอดที่ติดเชื้อเอชไอวีและเปรียบเทียบความแตกต่างของภาพถ่ายเอกซเรย์ปอดในผู้ป่วยวัณโรคปอดที่ติดเชื้อและไม่ติดเชื้อเอชไอวี ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างภาพถ่ายเอกซเรย์ปอดในผู้ป่วยวัณโรคปอดที่ติดเชื้อเอชไอวีกับผลเสมหะ acid fast bacilli

              วิธีการศึกษา: การศึกษาย้อนหลังเชิงพรรณนา ภาพเอกซเรย์ปอดของผู้ป่วยวัณโรคปอดที่มีอายุมากกว่า 15 ปี ตั้งแต่เดือนมกราคม 2558 ถึงเดือนธันวาคม 2562 ประกอบด้วย ผู้ป่วยติดเชื้อเอชไอวี จำนวน 72 ราย และไม่พบเชื้อเอชไอวี จำนวน 100 ราย รวบรวมข้อมูลจากเวชระเบียนผู้ป่วย ภาพถ่ายเอกซเรย์ปอด และผลทางห้องปฏิบัติการ นำข้อมูลมาวิเคราะห์ทางสถิติ

              ผลการศึกษา: ลักษณะภาพเอกซเรย์ปอดที่พบมากที่สุดในผู้ป่วยวัณโรคปอดที่ติดเชื้อเอชไอวี คือinterstitial infiltration (ร้อยละ 37.5) ลักษณะความผิดปกติภาพเอกซเรย์ปอดของผู้ป่วยวัณโรคปอดที่ติดเชื้อเอชไอวีที่แตกต่างจากผู้ป่วยวัณโรคปอดที่ไม่ติดเชื้อเอชไอวีอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ ภาพเอกซเรย์ปกติ military pattern มีต่อมน้ำเหลืองที่ขั้วปอดและเมดิแอสตินัม มักพบที่กลีบปอดกลางและล่าง และพบโพรงในปอดน้อย ผลการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างข้อมูลส่วนบุคคล ได้แก่ เพศ และอายุ กับการติดเชื้อเอชไอวีของผู้ป่วยวัณโรคปอด พบว่า อายุ มีความสัมพันธ์กับการติดเชื้อเอชไอวีของผู้ป่วยวัณโรคปอด อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value<0.001) ผลการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างภาพถ่ายเอกซเรย์ปอดในผู้ป่วยวัณโรคปอดที่ติดเชื้อเอชไอวีกับผลเสมหะ acid fast bacilli พบว่า น้ำในเยื่อหุ้มปอดมีความสัมพันธ์กับการตรวจพบเชื้อ acid fast bacilli ในผู้ป่วยวัณโรคปอดที่ติดเชื้อเอชไอวี อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value=0.009)

              สรุป: ลักษณะภาพเอ็กซเรย์ปอดของผู้ป่วยวัณโรคปอดที่ติดเชื้อเอชไอวี ส่วนใหญ่เป็นแบบวัณโรคปฐมภูมิ