เปรียบเทียบคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยหลังการผ่าตัดต้อกระจกระหว่างผู้ป่วยที่ตาหนึ่งมองไกลและอีกตามองใกล้กับผู้ป่วยที่มองไกลทั้งสองตา
คำสำคัญ:
การมองเห็นที่ตาหนึ่งมองไกลและอีกตามองใกล้, การมองเห็นแบบสองตา, การมองเห็นภาพ 3 มิติ, การไม่ใช้แว่นสายตา, คุณภาพชีวิตจากการมองเห็น, เลนส์เทียมที่มีกำลังสายตาเดียวบทคัดย่อ
ที่มา: การผ่าตัดต้อกระจกที่ทำเป็นประจำ ผู้ป่วยจะมองเห็นไกลทั้งสองข้าง แต่ผู้ป่วยบางคนต้องการมองให้ได้ระยะเพิ่มขึ้นและไม่ต้องการใช้แว่นตามองใกล้ การผ่าตัดด้วยเทคนิค monovision ผู้ป่วยจะมองไกลในตาข้างหนึ่งและมองใกล้อีกข้าง ซึ่งจะตอบความคาดหวังของผู้ป่วยกลุ่มนี้
วัตถุประสงค์: เพื่อเปรียบเทียบคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยหลังผ่าตัดต้อกระจกระหว่างผู้ป่วยที่ฝังเลนส์เทียมให้ตาหนึ่งมองไกลและอีกตามองใกล้ (monovision) กับผู้ป่วยมองไกลทั้งสองตา (binocular vision)
วิธีการศึกษา: การศึกษาไปข้างหน้า จำนวนผู้ป่วย 80 คน (160 ตา) ได้รับการผ่าตัดต้อกระจกทั้งสองข้างด้วยวิธีสลายต้อกระจกและฝังเลนส์เทียมที่มีกำลังเดียว แบ่งผู้ป่วยกลุ่มละ 40 คน ผู้ป่วยกลุ่ม monovision ที่มีเป้าหมายให้มีสายตามองไกลในตาข้างที่เด่นกว่า ±0.00-(-0.50) และให้อีกข้างหนึ่งเท่ากับ -1.00±0.50 ไดออปเตอร์ เพื่อใช้ในสายตามองใกล้ ผู้ป่วยกลุ่ม binocular vision มีเป้าหมายทั้งสองตาให้ สายตามองไกลหลังผ่าตัด ±0.00-(-0.50) ไดออปเตอร์ และรวบรวมข้อมูลทั่วไป การตอบแบบสอบถาม Catquest-9SF 2011 ก่อนผ่าตัดและหลังผ่าตัดตาที่สองครบ 6 สัปดาห์ ข้อมูลอื่น ๆ หลังผ่าตัด ได้แก่ การมองเห็นด้วยตาเปล่าที่ระยะไกล ระยะใกล้ ภาพ 3 มิติที่ระยะใกล้ การใช้แว่นตา และกำลังสายตา
ผลการศึกษา: ค่าเฉลี่ยสายตาไกลหลังผ่าตัด ในกลุ่ม monovision -0.131 ไดออปเตอร์ และตาใกล้ -0.916 ไดออปเตอร์ ซึ่งกลุ่ม binocular vision มีค่าเฉลี่ยสายตา ตาขวา +0.088 ไดออปเตอร์ และตาซ้าย +0.103 ไดออปเตอร์ ส่วนใหญ่กลุ่ม monovision มีสายตามองใกล้ (≤J5) (ร้อยละ 90.0 vs ร้อยละ 30.0) และไม่ต้องใช้แว่นตามองใกล้ (ร้อยละ 77.5 vs ร้อยละ 7.5) แต่กลุ่ม binocular vision มองไกลในระยะ ≥20/30 (ร้อยละ 100.0 vs ร้อยละ 95.0) และมองเห็นภาพ 3 มิติ (≤100 arc sec) (ร้อยละ 90.0 vs ร้อยละ 87.5) เพราะเหตุนี้จึงทำให้กลุ่ม monovision มีคะแนนความพึงพอใจสูงกว่ากลุ่ม binocular vision (35.78±0.73 vs 32.97±2.44) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ( p-value<0.001)
สรุป : ผู้ป่วยกลุ่ม monovision มีความพึงพอใจจากการมองเห็นมากกว่ากลุ่ม binocular vision บ่งบอกถึงการมีคุณภาพชีวิตที่ดีกว่า ดังนั้น การผ่าตัดด้วยเทคนิค monovision เป็นอีกวิธีหนึ่งที่มีการมองเห็นได้ในระยะที่มากขึ้นหลังผ่าตัด และลดโอกาสการใช้แว่นตาเมื่อมองใกล้
เอกสารอ้างอิง
Greenbaum S. Monovision pseudophakia. Journal of Cataract & Refractive Surgery. 2002;28(8):1439-43.
Zheleznyak L, Alarcon A, Dieter KC, Tadin D, Yoon G. The role of sensory ocular dominance on through-focus visual performance in monovision presbyopia corrections. Journal of vision. 2015;15(6):17.
Wilkins MR, Allan BD, Rubin GS, Findl O, Hollick EJ, Bunce C, et al. Randomized trial of multifocal intraocular lenses versus monovision after bilateral cataract surgery. Ophthalmology. 2013;120(12):2449-55. e1.
Zeri F, Berchicci M, Naroo SA, Pitzalis S, Di Russo F. Immediate cortical adaptation in visual and non‐visual areas functions induced by monovision. The Journal of physiology. 2018;596(2):253-66.
Lundstrom M, Behndig A, Kugelberg M, Montan P, Stenevi U, Pesudovs K. The outcome of cataract surgery measured with the Catquest‐9SF. Acta ophthalmologica. 2011;89(8):718-23.
Holden BA, Fricke TR, Ho SM, Wong R, Schlenther G, Cronjé S, et al. Global vision impairment due to uncorrected presbyopia. Archives of ophthalmology. 2008;126(12):1731-9.
Zettl S, Reiß S, Terwee T, Guthoff R, Beck R, Stachs O. Effect of pseudophacic mini-monovision as an option for independence of spectacles in everyday life. Klinische Monatsblatter fur Augenheilkunde. 2014;231(12):1196-202.
Goldberg DG, Goldberg MH, Shah R, Meagher JN, Ailani H. Pseudophakic mini-monovision: high patient satisfaction, reduced spectacle dependence, and low cost. BMC ophthalmology. 2018;18(1):293.
Labiris G, Toli A, Perente A, Ntonti P, Kozobolis VP. A systematic review of pseudophakic monovision for presbyopia correction. International Journal of Ophthalmology. 2017;10(6):992-1000.
Stock RA, Thumé T, Paese LG, Bonamigo EL. Subjective evaluation of uncorrected vision in patients undergoing cataract surgery with (diffractive) multifocal lenses and monovision. Clinical Ophthalmology (Auckland, NZ). 2017;11:1285-90.
Næser K, Hjortdal JØ, Harris WF. Pseudophakic monovision: optimal distribution of refractions. Acta ophthalmologica. 2014;92(3):270-5.
Hayashi K, Ogawa S, Manabe S-I, Yoshimura K. Binocular visual function of modified pseudophakic monovision. American journal of ophthalmology. 2015;159(2):232-40.
Zheleznyak L, Sabesan R, Oh J-S, MacRae S, Yoon G. Modified monovision with spherical aberration to improve presbyopic through-focus visual performance. Investigative ophthalmology & visual science. 2013;54(5):3157-65.
Shimizu K. Monovision strategies. CRST Europe. 2011;3:50-1.
Greenstein S, Pineda R, editors. The quest for spectacle independence: a comparison of multifocal intraocular lens implants and pseudophakic monovision for patients with presbyopia. Seminars in ophthalmology; 2017: Taylor & Francis.
Zhang F, Sugar A, Jacobsen G, Collins M. Visual function and patient satisfaction: comparison between bilateral diffractive multifocal intraocular lenses and monovision pseudophakia. Journal of Cataract & Refractive Surgery. 2011;37(3):446-53.
