การศึกษาความชุกของกลุ่มอาการร่วมทางจิตเวช และปัจจัยที่เกี่ยวข้องของผู้เสพพืชกระท่อมใน โรงพยาบาลวชิระภูเก็ต
คำสำคัญ:
กระท่อม, ปัจจัยเกี่ยวข้อง, โรคร่วม, อาการร่วมทางจิตเวชบทคัดย่อ
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาความชุกของโรคและกลุ่มอาการร่วมทางจิตเวช และปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับอาการในผู้เสพพืชกระท่อม
วัสดุและวิธีการ: เป็นการศึกษาวิจัยเชิงพรรณนาแบบเก็บข้อมูลย้อนหลังจากเวชทะเบียนจิตเวช ในผู้ป่วยที่มารักษาแบบผู้ป่วยนอกและมีประวัติการใช้พืชกระท่อม ณ กลุ่มงานจิตเวช ตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2559 ถึง 30 กันยายน 2561 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา วิเคราะห์ปัจจัยที่สัมพันธ์กับอาการร่วมทางจิตเวชด้วย Chi-square
ผลการศึกษา: กลุ่มตัวอย่าง 232 คน เป็นเพศชาย 227 คน ร้อยละ 97.8 อายุเฉลี่ย 19.95 ปี ส่วนใหญ่มีสถานภาพโสด ร้อยละ 91.4 จบการศึกษาระดับมัธยมศึกษาหรือต่ำกว่า ร้อยละ 87.9 มีพฤติกรรมเสพพืชกระท่อมแบบดื่มน้ำต้มใบ ร้อยละ 91.9 ระยะเวลาการเสพอยู่ในช่วง 1 ปี – 5 ปี มากที่สุด ร้อยละ 84.4 เสพบ่อยที่สุด 5-7 วันต่อสัปดาห์ (ร้อยละ 38.4) ไม่เคยมีประวัติการใช้สารอื่นๆ (ร้อยละ 96.1) และมีประวัติโรคจิตเวชในครอบครัว ร้อยละ54.3 ไม่พบการวินิจฉัยโรคร่วมทางจิตเวช ร้อยละ 62.5 จากแบบประเมินตัวเองพบอาการหงุดหงิดและนอนไม่หลับในระดับปานกลางมากที่สุด ร้อยละ 25.4 และ 18.2 ตามลำดับ การวิเคราะห์ปัจจัยที่เกี่ยวข้อง พบว่า ความถี่และระยะเวลาของการเสพมีความสัมพันธ์กับอาการร่วมทางจิตเวช 7 อาการ ยกเว้นระยะเวลาไม่สัมพันธ์กับหูแว่ว ส่วนวิธีการใช้และประวัติโรคจิตเวชในครอบครัว ไม่มีอาการร่วมทางจิตเวช
สรุป: ในการศึกษาพบการวินิจฉัยโรคร่วมทางจิตเวช คือ กลุ่มโรคจิตจากการใช้สารเสพติด (กระท่อม) ร้อยละ 33.6 และกลุ่มอาการร่วมทางจิตเวชทั้ง 7 อาการ สัมพันธ์กับระยะเวลาในการเสพมากที่สุด และสัมพันธ์กับความถี่ในระดับรองลงมา
เอกสารอ้างอิง
สาวิตรี อัษณางค์กรชัย, ดาริกา ใสงาม, จุไรทิพย์ หวังสินทวีกุล, เอกสิทธิ์ กุมารสิทธิ์, ดาร์เนีย เจ๊ะหะ, สุพัตรา ลิ่มสุวรรณโชติและคณะ. การวิจัยพืชกระท่อม: ผลกระทบต่อสุขภาพและสังคม [Research on Kratom: effects to health and societies] [อินเตอร์เน็ต]. สำนักวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัย สงขลานครินทร์. [สืบค้นเมื่อวันที่ 14 ม.ค. 2564] จาก: https://rdo.psu.ac.th/th/index.php/ recommend/1255-2018-11-19-07-11-49
Zurina H, Mustapha M, Visweswaran N, Nurul H.M, Farah W.S, Rajakumar V, et al. From Kratom to mitragynine and its derivatives: Physiological and behavioural effects related to use, abuse, and addiction. Neurosci Biobehav Rev. 2013;37(2):138-51.
Veltri C, Grundmann O. Current perspectives on the impact of Kratom use. Subst Abuse Rehabil. 2019 Jul 1;10:23-31. doi: 10.2147/SAR.S164261. PMID: 31308789; PMCID: PMC6612999.
Swogger MT, Walsh Z. Kratom use and mental health: A systematic review. J Alcohol Drug Depend.2018 Feb 1;183:134-40. doi: 10.1016/j.drugalcdep.2017.10.012. Epub 2017 Dec 7. PMID: 29248691.
รวมกฎหมายยาเสพติดให้โทษ ออกตามความในพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 และฉบับแก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับเพิ่มเติมครั้งที่ 2) [อินเตอร์เน็ต]. กองควบคุมวัตถุเสพติด สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา; 2557. [สืบค้นเมื่อวันที่ 24 ก.พ. 2564] ที่มา: https://www.fda.moph.go.th/sites/Narcotics/EBook/law_RE_ys2522_2.pdf
Fluyau D, Revadigar N. Biochemical Benefits, Diagnosis, and Clinical Risks Evaluation of Kratom. Front Psychiatry. 2017 Apr 24;8:62. doi: 10.3389/fpsyt.2017.00062. PMID: 28484399; PMCID: PMC5402527.
Nelsen JL, Lapoint J, Hodgman MJ, Aldous KM. Seizure and coma following Kratom (Mitragynina speciosa Korth) exposure. J. Med. Toxicol. 2010;6(4):424-6.
Hassan Z, Muzaimi M, Navaratnam V, Yusoff NH, Suhaimi FW, Vadivelu R, et al. From Kratom to mitragynine and its derivatives: physiological and behavioural effects related to use, abuse, and addiction. Neurosci Biobehav Rev. 2013 Feb;37(2):138-51. doi: 10.1016/j.neubiorev.2012.11.012. Epub 2012 Dec 1. PMID: 23206666.
Leong Bin Abdullah MFI, Singh D, Swogger MT, Rahim AA, Vicknasingam B. The prevalence of psychotic symptoms in kratom (Mitragyna speciosa Korth.) Users in Malaysia. Asian J Psychiatr. 2019 Jun;43:197-201. doi: 10.1016/j.ajp.2019.07.008. Epub 2019 Jul 5. PMID: 31302592.
Singh D, Müller CP, Vicknasingam BK. Kratom (Mitragyna speciosa) dependence, withdrawal symptoms and craving in regular users. J Alcohol Drug Depend. 2014 Jun 1;139:132-7. doi: 10.1016/j.drugalcdep.2014.03.017. Epub 2014 Mar 22. PMID: 24698080.
อมรรัตน์ บางพิเชษฐ์. อาการถอนกระท่อมที่ทำให้ทุกข์ทรมานของผู้เสพติดกระท่อม ในคลินิกจิตเวชโรงพยาบาลตะกั่วป่า จังหวัดพังงา. วารสารสุขภาพจิตแห่งประเทศไทย. 2563;20(1):30-42
สมฤดี เอี่ยมฉลวย. ผลกระทบด้านร่างกาย จิตใจและ พฤติกรรมของผู้ใช้ใบกระท่อมที่เข้ารับการบำบัดรักษา ในสถานบำบัดรักษาสารเสพติด [Physical, psychological and behavior outcomes of Kratom users at asubstance abuse treatment center] [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2560
สาวิตรี อัษณางค์กรชัย, สมสมร ชิตตระการ, ดาริกา ใสงาม. สังเคราะห์สถานการณ์พืชกระท่อม การใช้พืชกระท่อมในทางที่ผิด. ใน: เอกสารวิชาการ พืชกระท่อม: การใช้ประโยชน์จากองค์ความรู้ชุมชนและงานวิจัยเกี่ยวกับพืชกระท่อมเพื่อกำหนดนโยบายการแก้ไขปัญหาพืชกระท่อมของประเทศไทย [อินเตอร์เน็ต]. พิมพ์ครั้งที่ 1 เชียงใหม่: บริษัท ทรีโอ แอดเวอร์ไทซิ่ง แอนด์ มิเดีย จำกัด; 2562. เข้าถึงได้จาก: https://nctc.oncb.go.th/download/article/article_20190828133916.pdf
จิตรลดา อารีย์สันติชัย, อุษณีย์ พึ่งปานและทีมวิจัย. การสังเคราะห์ผลงานวิชาการและวิจัยเกี่ยวกับพืชกระท่อมเพื่อรองรับการปรับเปลี่ยนนโยบายพืชเสพติด [อินเตอร์เน็ต]. ศูนย์วิจัยยาเสพติด วิทยาลัยวิทยาศาสตร์สาธารณสุข จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. [สืบค้นเมื่อวันที่ 30 มิ.ย.2564] จาก: https://nctc.oncb.go.th/manage/researchMgt/import/researchFull/20201026_131038Kratom%2063.pdf
สาวิตรี อัษณางค์กรชัย, อาภา ศิริวงศ์ ณ อยุธยา, ไพศาล ลิ้มสถิตย์, นิวัติ แก้วประดับ, สมสมร ชิตตระการ, จุไรทิพย์ หวังสินทวีกุลและคณะ. บทสรุปของพืชกระท่อม [อินเตอร์เน็ต]. ศูนย์ศึกษาปัญหาการเสพติด หน่วยระบาดวิทยา คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์. [สืบค้นเมื่อวันที่ 25 ก.พ.2564] จาก: https://cads.in.th/cads/media/upload/1594881548-Kratom%20Final.pdf
Theresa H, Stanley Z, Anne L, Thomas R, Peter B, et al. Cannabis use and risk of psychotic or affective mental health outcomes: a systematic review. The Lancet. 2007;370:319-28
Bramness JG, Rognli EB. Psychosis induced by amphetamines. Curr Opin Psychiatry. 2016; 29(4):236-41 doi: 10.1097/YCO.0000000000000254. PMID: 27175554.
มานพ คณะโต, พูนรัตน์ ลียติกุล, สารัช บุญไตรย์, รังสิยา วงศ์อุปปา, ขนิษฐา สุนาคราช. โมเดลพยากรณ์อาการทางจิตเวชในผู้เสพสารเสพติดโดยใช้การวิเคราะห์ความสัมพันธ์ของปัจจัยเสี่ยง [อินเตอร์เน็ต] เครือข่ายพัฒนาวิชาการและข้อมูลสารเสพติด ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มหาวิทยาลัยขอนแก่น. [สืบค้นเมื่อวันที่ 30มิ.ย.2564] จาก: https://nctc.oncb.go.th/manage/researchMgt/import/researchFull/20210209_142525ONCB%201.pdf
Singh D, Narayanan S, Vicknasingam BK, Prozialeck WC, Ramanathan S, Zainal H, et al. Severity of Pain and Sleep Problems during Kratom (Mitragyna speciosa Korth.) Cessation among Regular Kratom Users. J Psychoactive Drugs. 2018 Jul-Aug;50(3):266-74. doi: 10.1080/02791072.2018.1443234. Epub 2018 Mar 20. PMID: 29558272.
