เยื่อบุผนังช่องท้องอักเสบของผู้ป่วยล้างไตทางช่องท้องในโรงพยาบาลพังงา
คำสำคัญ:
ปัจจัยเสี่ยง, เยื่อบุผนังช่องท้องอักเสบ, ล้างไตทางช่องท้อง, อายุมากบทคัดย่อ
ที่มา: ปัจจุบันผู้ป่วยที่ล้างไตทางช่องท้องได้เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง เยื่อบุผนังช่องท้องอักเสบเป็นปัญหาสำคัญ เนื่องจากส่งผลให้เพิ่มการเจ็บป่วย เป็นสาเหตุให้ต้องยุติการล้างไตทางช่องท้อง และอาจรุนแรงถึงขั้นเสียชีวิต
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาอุบัติการณ์ของเยื่อบุผนังช่องท้องอักเสบ อาการแสดง เชื้อก่อโรค ปัจจัยเสี่ยง และผลลัพธ์ของการรักษา ของผู้ป่วยล้างไตทางช่องท้อง ในโรงพยาบาลพังงา
วิธีการศึกษา: การศึกษาย้อนหลังเชิงพรรณนา เก็บข้อมูลของผู้ป่วยล้างไตทางช่องท้อง ในโรงพยาบาลพังงา ตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2559 ถึง 30 กันยายน พ.ศ. 2562
ผลการศึกษา: มีผู้ป่วยทั้งหมด 140 คน ผู้ป่วย 53 คน (ร้อยละ 37.9) เกิดภาวะติดเชื้อในช่องท้อง อุบัติการณ์ของเยื่อบุผนังช่องท้องอักเสบ ในช่วงปีงบประมาณ 2560 ถึง 2562 คิดเป็น 0.71, 0.46 and 0.42 ครั้งต่อปี อาการแสดงที่พบได้บ่อยได้แก่ อาการปวดท้องและน้ำล้างไตขุ่น กลุ่มเชื้อก่อโรคที่พบบ่อยที่สุดคือเชื้อแบคทีเรียแกรมบวก (ร้อยละ 43.2) โดยเชื้อที่พบมากที่สุดสามอันดับแรก ได้แก่ Coagulase-negative staphylococcus (ร้อยละ 17.8), Staphylococcus aureus (ร้อยละ 14.4) และ Escherichia coli (ร้อยละ 11.9) อายุที่มากกว่า 60 ปีเป็นปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญของการติดเชื้อ มีการติดเชื้อทั้งหมด 16 ครั้งที่ไม่ตอบสนองสนองต่อการรักษาและต้องเอาสายซิลิโคนออก และมีผู้ป่วย 9 ราย (ร้อยละ 7.6) เสียชีวิตจากการติดเชื้อ
สรุป: อุบัติการณ์การของเยื่อบุผนังช่องท้องอักเสบของผู้ป่วยล้างไตในช่องท้องในโรงพยาบาลพังงามีแนวโน้มลดลง ผ่านดัชนีวัดคุณภาพในปีงบประมาณ 2561-2562 เชื้อก่อโรคที่พบได้มากที่สุดคือ Coagulase-negative staphylococcus ผู้ป่วยอายุมากกว่า 60 ปี เป็นปัจจัยเสี่ยงของการเกิดเยื่อบุผนังช่องท้องอักเสบ
เอกสารอ้างอิง
van Esch S, Krediet RT, Struijk DG. Prognostic factors for peritonitis outcome. Contrib Nephrol. 2012;178:264-70.
Boudville N, Kemp A, Clayton P, Lim W, Badve SV, Hawley CM, et al. Recent peritonitis associates with mortality among patients treated with peritoneal dialysis. J Am Soc Nephrol. 2012;23(8):1398-405.
Luvira V, Satirapoj B, Supasyndh O, Chaiprasert A, Ruangkanchanasetr P, Nata N, et al. A single-centre experience: peritoneal dialysis-related infections in patients on long-term dialysis. J Med Assoc Thai. 2011;94 Suppl 4:S30-6.
Topanthanont S, Sakulsaengprapha A. Peritonitis in peritoneal dialysis patients: Ramathibodi Hospital experience. J Med Assoc Thai. 2011;94 Suppl 4:S25-9.
Pattanachaiwit N, Gojaseni P, Junrak J, Riengchan P, Pajareya T, Chittinandana A. The changing profile of PD-related peritonitis in Thailand: a single centers experience. J Med Assoc Thai. 2011;94 Suppl 4:S44-51.
Liawnoraset W. Prevalence and factors affecting peritonitis in CAPD patients in Maharat Nakhon Ratchasima Hospital under universal coverage scheme during 2008-2010: a three-year experience. J Med Assoc Thai. 2011;94 Suppl 4:S19-24.
สมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย. แนวปฏิบัติการล้างไตทางช่องท้อง พ.ศ. 2560. 1 ed. เถลิงศักดิ์ กาญจนบุษย์, editor. กรุงเทพมหานคร: Health Work Plus; 2017. 180 p.
Li PK, Szeto CC, Piraino B, de Arteaga J, Fan S, Figueiredo AE, et al. ISPD Peritonitis Recommendations: 2016 Update on Prevention and Treatment. Perit Dial Int. 2016;36(5):481-508.
Bunnag S, Thanakitcharu P, Krairittichai U, Jirajan B, Meenune W, Kanjanapanth C. Risk factors of infectious peritonitis of CAPD patients in Rajavithi Hospital. J Med Assoc Thai. 2011;94 Suppl 4:S37-43.
Chen HL, Tarng DC, Huang LH. Risk factors associated with outcomes of peritoneal dialysis in Taiwan: An analysis using a competing risk model. Medicine (Baltimore). 2019;98(6):e14385.
Ong LM, Ch'ng CC, Wee HC, Supramaniam P, Zainal H, Goh BL, et al. Risk of Peritoneal Dialysis-Related Peritonitis in a Multi-Racial Asian Population. Perit Dial Int. 2017;37(1):35-43.
Kerschbaum J, Konig P, Rudnicki M. Risk factors associated with peritoneal-dialysis-related peritonitis. Int J Nephrol. 2012;2012:483250.
McDonald SP, Collins JF, Rumpsfeld M, Johnson DW. Obesity is a risk factor for peritonitis in the Australian and New Zealand peritoneal dialysis patient populations. Perit Dial Int. 2004;24(4):340-6.
Sirivongs D, Pongskul C, Keobounma T, Chunlertrith D, Sritaso K, Johns J. Risk factors of first peritonitis episode in Thai CAPD patients. J Med Assoc Thai. 2006;89 Suppl 2:S138-45.
Martin LC, Caramori JC, Fernandes N, Divino-Filho JC, Pecoits-Filho R, Barretti P, et al. Geographic and educational factors and risk of the first peritonitis episode in Brazilian Peritoneal Dialysis study (BRAZPD) patients. Clin J Am Soc Nephrol. 2011;6(8):1944-51.
Cho Y, Badve SV, Hawley CM, McDonald SP, Brown FG, M NB, et al. The effects of living distantly from peritoneal dialysis units on peritonitis risk, microbiology, treatment and outcomes: a multi-centre registry study. BMC Nephrol. 2012;13:41.
Moon SJ, Han SH, Kim DK, Lee JE, Kim BS, Kang SW, et al. Risk factors for adverse outcomes after peritonitis-related technique failure. Perit Dial Int. 2008;28(4):352-60.
