การพัฒนารูปแบบการสร้างสุขภาพดีวิถีใหม่ วิถีธรรม วิถีไทย วิถีเศรษฐกิจพอเพียง จังหวัดสุราษฎร์ธานี

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์: เพื่อพัฒนารูปแบบและประเมินผลการสร้างสุขภาพดีวิถีใหม่ วิถีธรรม วิถีไทย วิถีเศรษฐกิจพอเพียง และศึกษาความพึงพอใจต่อรูปแบบการสร้างสุขภาพ ของผู้ป่วยโรคเบาหวาน และโรคความดันโลหิตสูง

วิธีการศึกษา: การวิจัยนี้เป็นการวิจัยและพัฒนา กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยโรคเบาหวาน และโรคความดันโลหิตสูง ที่มารักษาที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล 7 แห่ง และศูนย์สุขภาพชุมชนโรงพยาบาลพุนพิน 1 แห่ง เลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง แบ่งเป็นผู้ป่วยโรคเบาหวาน และโรคความดันโลหิตสูง กลุ่มทดลอง จำนวน 80 คน/โรค และกลุ่มเปรียบเทียบ จำนวน 80 คน/โรค เก็บรวบรวมข้อมูลโดยแบบทดสอบการสร้างสุขภาพ และแบบบันทึกภาวะสุขภาพ ระหว่างเดือนกรกฎาคม 2565 – ตุลาคม 2565 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา การทดสอบไคสแคว์ และการทดสอบที

ผลการศึกษา:   

1. รูปแบบการสร้างสุขภาพดีวิถีใหม่ วิถีธรรม วิถีไทย วิถีเศรษฐกิจพอเพียง ประกอบด้วย 1) การอบรมและฝึกปฏิบัติการสร้างสุขภาพดีวิถีใหม่ วิถีธรรม วิถีไทย วิถีเศรษฐกิจพอเพียง 2) การปฏิบัติตนของผู้ป่วยในแต่ละวันตามหลักการสร้างสุขภาพ 3) การติดตาม เยี่ยมเสริมพลังผู้ป่วยเป็นระยะๆ และ 4) การประเมินผล
2. ประสิทธิผลรูปแบบที่พัฒนา พบว่า รูปแบบที่พัฒนานี้ทำให้ผู้ป่วยโรคเบาหวานมีความรู้เกี่ยวกับโรคเบาหวาน พฤติกรรมสุขภาพ เส้นรอบเอว และระดับน้ำตาลในเลือด ดีกว่าก่อนการสร้างสุขภาพ และดีกว่าการสร้างสุขภาพแบบเดิม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P-value < 0.05) (ยกเว้นเรื่องดัชนีมวลกายไม่แตกต่างกัน) นอกจากนี้ ทำให้ผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงมีความรู้เกี่ยวกับโรคความดันโลหิตสูง พฤติกรรมสุขภาพ เส้นรอบเอว ระดับความดันโลหิต Systolic และ Diastolic ดีกว่าก่อนการได้รับสร้างสุขภาพ และดีกว่าการสร้างสุขภาพแบบเดิม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P-value < 0.05) (ยกเว้นเรื่องดัชนีมวลกายไม่แตกต่างกัน) 
3. ผู้ป่วยโรคเบาหวาน และโรคความดันโลหิตสูงมีความพึงพอใจต่อรูปแบบการสร้างสุขภาพที่พัฒนาขึ้นในระดับมาก ร้อยละ 81.2 และ 72.5 ตามลำดับ

สรุป: รูปแบบการสร้างสุขภาพดีวิถีใหม่ วิถีธรรม วิถีไทย วิถีเศรษฐกิจพอเพียงนี้ สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการสร้างสุขภาพผู้ป่วยโรคเบาหวาน และโรคความดันโลหิตสูง ต่อไป