การประเมินผลการดำเนินงานกองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น จังหวัดพังงา

บทคัดย่อ

ภูมิหลัง: กองทุนหลักประกันสุขภาพในระดับท้องถิ่นหรือพื้นที่นับเป็นนวัตกรรมที่สำคัญในระบบสุขภาพของประเทศไทยในการส่งเสริมการมีส่วนร่วมดูและสุขภาพของประชาชนจากหลายภาคส่วนในสังคม โดยมีองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเป็นกลไกสำคัญในการประสานหน่วยงาน องค์กร และภาคีเครือข่ายในพื้นที่เข้ามาร่วมค้นหาปัญหาและความต้องการของประชาชน

วัตถุประสงค์: เพื่อประเมินผลการดำเนินงานกองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น จังหวัดพังงา และศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อความสำเร็จต่อการดำเนินงานกองทุนสุขภาพท้องถิ่น จังหวัดพังงา

วัสดุและวิธีการ: การวิจัยครั้งนี้เป็นการศึกษาวิจัยเชิงประเมินผล โดยใช้วิธีการแบบผสมผสานทั้งการศึกษาเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ เก็บรวบรวมข้อมูลจากกองทุนหลักประกันสุขภาพระดับพื้นที่ในจังหวัดพังงา ครอบคลุมทั้ง 8 อำเภอในจังหวัดพังงา กลุ่มตัวอย่างในการวิจัย คือ คณะกรรมการบริหารกองทุน, ผู้ที่ได้รับงบประมาณจากกองทุนฯ, กลุ่มประชาชนผู้รับผลประโยชน์จากโครงการ และกลุ่มผู้สนับสนุน/ประสานงาน จำนวน 443 คน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการศึกษา: ผลการวิจัยพบว่า ผลการดำเนินงานของกองทุนหลักประกันสุขภาพระดับพื้นที่ในจังหวัดพังงา ส่วนใหญ่ระดับที่สามารถดำเนินการได้ดีพอสมควร หรือดำเนินการได้ตามหลักเกณฑ์ที่สปสช.กำหนด การมีส่วนร่วมของประชาชนต่อการดำเนินงานกองทุนหลักประกันสุขภาพระดับท้องถิ่นอยู่ในระดับปานกลาง ( = 2.20, S.D. = 0.49) ประโยชน์ที่ประชาชนได้รับจากกองทุนอยู่ในระดับมาก ( = 2.59, S.D. = 0.51) ประเด็นที่ควรปรับปรุงหรือพัฒนา ได้แก่ ความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการดำเนินงานกองทุนของคณะกรรมการฯ, การใช้นวัตกรรมใหม่ๆ ในการพัฒนาสุขภาพของประชาชน, สร้างการรับรู้เกี่ยวกับกองทุนฯ แก่ประชาชนในพื้นที่ และเสริมสร้างการมีส่วนร่วมของประชาชน และประชาชนเห็นว่าการมีกองทุนหลักประกันสุขภาพระดับท้องถิ่น ทำให้ตนเองและครอบครัวเข้าถึงบริการส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรคได้มากกว่าเดิม คิดเป็นร้อยละ 60.05 ปัจจัยที่มีผลต่อความสำเร็จต่อการดำเนินงานกองทุนสุขภาพท้องถิ่น จังหวัดพังงา ได้แก่ ความรู้ความเข้าใจของคณะกรรมการ มีข้อมูลที่มีคุณภาพ กระบวนการบริหารจัดการที่เป็นระบบ การขับเคลื่อนจากองค์กรปกครองท้องถิ่น ความร่วมมือของภาคีเครือข่าย การรับรู้ของประชาชน และการติดตาม กำกับ การดำเนินงานจากหน่วยงานภายนอก ข้อเสนอรูปแบบการปรับปรุง พัฒนาการดำเนินงานกองทุนฯ ได้แก่ การจัดทำแผนงาน โครงการแบบมีส่วนร่วม, การสร้างความร่วมมือ, การบริหารจัดการกองทุนฯ และการติดตาม กำกับ และประเมินผล

สรุป: จากผลการศึกษาสรุปได้ว่าผลการดำเนินงานของกองทุนหลักประกันสุขภาพระดับพื้นที่ในจังหวัดพังงา อยู่ในระดับดำเนินการได้ดีพอสมควร หรือดำเนินการได้ตามหลักเกณฑ์เป็นส่วนใหญ่ โดยควรปรับปรุงหรือพัฒนาด้านการมีส่วนร่วมของประชาชนและการบริหารจัดการกองทุนฯ