ปัจจัยที่มีผลต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อนหลังผ่าตัดของผู้ป่วยสูงอายุที่ได้รับการผ่าตัด ในโรงพยาบาลสิชล จังหวัดนครศรีธรรมราช

บทคัดย่อ

ที่มา: ภาวะแทรกซ้อนหลังผ่าตัด เป็นปัญหาทางการแพทย์ที่อาจจะเกิดขึ้นได้มากขึ้นในกลุ่มผู้ป่วยสูงอายุ ซึ่งภาวะแทรกซ้อนที่เกิดขึ้นจะส่งผลต่อระยะการฟื้นหายหลังผ่าตัด ความปลอดภัย และคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยภายหลังการผ่าตัด

วัตถุประสงค์: การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อนหลังผ่าตัดของผู้สูงอายุที่ได้รับการผ่าตัดในโรงพยาบาลสิชล จังหวัดนครศรีธรรมราช

วิธีการศึกษา: เป็นการศึกษาแบบย้อนหลังในเวชระเบียนผู้สูงอายุที่ได้รับการผ่าตัดในปี 2565 โดยสุ่มตัวอย่างอย่างง่าย จำนวน 252 ราย ใช้สถิติการวิเคราะห์แบบถดถอย (Logistic regression: Multivariable analysis)

ผลการศึกษา: พบว่า ปัจจัยที่มีผลต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อนหลังผ่าตัดของผู้สูงอายุ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ เมื่อควบคุมปัจจัยอื่นๆ ให้คงที่ ได้แก่ ภาวะโลหิตจางก่อนผ่าตัด ชนิด/ประเภทการผ่าตัด และการสูญเสียเลือด โดยพบว่า ผู้สูงอายุที่มีภาวะโลหิตจางก่อนผ่าตัด (HB น้อยกว่า 10 กรัม/ดล) จะเพิ่มโอกาสเสี่ยงของการมีภาวะแทรกซ้อนหลังผ่าตัดมากขึ้น 2.58 เท่า ของผู้ป่วยสูงอายุที่ไม่มีภาวะโลหิตจางก่อนผ่าตัด อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (95% CI: 1.03-6.47, P-value = 0.044) ผู้สูงอายุที่ผ่าตัดประเภทศัลยกรรมระบบทางเดินปัสสาวะ จะลดโอกาสเสี่ยงของการมีภาวะแทรกซ้อนหลังผ่าตัดได้ 72% เมื่อเทียบกับกลุ่มที่ผ่าตัดศัลยกรรมทั่วไป อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (95% CI: 0.096-0.84, P-value = 0.023) และผู้สูงอายุที่มีการสูญเสียเลือดตั้งแต่ 100-500 cc จะเพิ่มโอกาสเสี่ยงของการมีภาวะแทรกซ้อนหลังผ่าตัดมากขึ้น 4.73 เท่า ของผู้สูงอายุที่มีการสูญเสียเลือดน้อยกว่า 100 cc อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (95% CI: 2.19-10.25, P-value < 0.001)

สรุป: ผลการศึกษานี้ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการประเมินและการจัดการปัจจัยที่มีผลต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อนหลังผ่าตัดในผู้สูงอายุ โดยเฉพาะภาวะโลหิตจางก่อนผ่าตัด การสูญเสียเลือดระหว่างผ่าตัด และประเภทของการผ่าตัด เพื่อเพิ่มโอกาสและความสำเร็จของกระบวนการผ่าตัดและลดความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อนที่อาจเป็นอันตรายต่อผู้สูงอายุ