ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการได้รับยาละลายลิ่มเลือดภายใน 45 นาที ในผู้ป่วยหลอดเลือดสมองตีบเฉียบพลัน ณ ห้องฉุกเฉิน โรงพยาบาลปราสาท จังหวัดสุรินทร์

บทคัดย่อ

ที่มา: โรคหลอดเลือดสมองเป็นสาเหตุสำคัญของการเสียชีวิตในกลุ่มผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรังในประเทศไทย ปัจจุบันการให้ยาละลายลิ่มเลือดเป็นวิธีการรักษามาตรฐานซึ่งสามารถลดอัตราการตายและความพิการได้ โดยระยะเวลาตั้งแต่ผู้ป่วยมาถึงห้องฉุกเฉินจนกระทั่งได้ยาละลายลิ่มเลือด (Door to needle time) ไม่ควรเกิน 45-60 นาที ซึ่งปัจจัยที่ส่งผลต่อระยะเวลาการให้ยาละลายลิ่มเลือดมีหลากหลาย

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการให้ยาละลายลิ่มเลือด และอัตราการได้รับยาละลายลิ่มเลือดในผู้ป่วยหลอดเลือดสมองตีบเฉียบพลันภายใน 45 นาที

วิธีการศึกษา: การศึกษาแบบย้อนหลัง ผู้ป่วยหลอดเลือดสมองตีบเฉียบพลัน ที่ได้รับยาละลาย ลิ่มเลือด ในห้องฉุกเฉิน โรงพยาบาลปราสาท ระหว่างวันที่ 1 ตุลาคม 2560 ถึง 30 กันยายน 2566 จำนวน 170 คน วิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติเชิงพรรณนา และหาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการได้รับยาละลายลิ่มเลือดภายใน 45 นาที โดยการวิเคราะห์การถดถอยลอจิสติกเชิงพหุ

ผลการวิจัย: ผู้ป่วย 170 คนได้รับยาละลายลิ่มเลือดภายใน 45 นาที จำนวน 71 คน ร้อยละ 41.8 ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการให้ยาละลายลิ่มเลือดภายใน 45 นาที ได้แก่ การมาโรงพยาบาลโดยระบบการแพทย์ฉุกเฉิน OR 15.44 (95% Cl 4.27 to 55.76) p-value < 0.001 ระยะเวลารอสแกนคอมพิวเตอร์สมอง OR 0.83 (95% Cl 0.76 to 0.92) p-value < 0.001 ระยะเวลารอผลห้องปฏิบัติการ OR 0.85 (95% Cl 0.78 to 0.92) p-value < 0.001 ระยะเวลาที่ปรึกษาอายุรแพทย์ OR 0.88 (95% Cl 0.79 to 0.98) p-value < 0.001 และระยะเวลาตัดสินใจรับยาละลายลิ่มเลือด OR 0.75 (95% Cl 0.65 to 0.85) p-value < 0.001

สรุป: ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการให้ยาละลายลิ่มเลือดภายใน 45 นาที ในผู้ป่วยหลอดเลือดสมองตีบเฉียบพลัน ได้แก่ การมาโรงพยาบาลโดยระบบการแพทย์ฉุกเฉิน ระยะเวลารอสแกนคอมพิวเตอร์สมอง ระยะเวลารอผลห้องปฏิบัติการ ระยะเวลาปรึกษาอายุรแพทย์ และระยะเวลาตัดสินใจรับยาละลายลิ่มเลือด