การศึกษาระดับปริมาณรังสีวินิจฉัยอ้างอิงสำหรับการถ่ายภาพรังสีเต้านมระบบดิจิทัล กลุ่มงานรังสีวิทยา โรงพยาบาลสุราษฎร์ธานี

ผู้แต่ง

  • สุรัตน ภัทรชยากุล กลุ่มงานรังสีวิทยา โรงพยาบาลสุราษฎร์ธานี

คำสำคัญ:

ปริมาณรังสีดูดกลืนเฉลี่ยที่ต่อมน้ำนม, ปริมาณรังสีที่ผิว, ปริมาณรังสีวินิจฉัยอ้างอิง

บทคัดย่อ

ที่มา: การถ่ายภาพรังสีเต้านม สามารถค้นพบมะเร็งเต้านมในระยะเริ่มต้นตั้งแต่ยังไม่แสดงอาการ แต่เนื้อเยื่อเต้านมเป็นอวัยวะที่ไวต่อรังสี จึงต้องมีการใช้ปริมาณรังสีให้เหมาะสม โดยกำหนดค่าปริมาณรังสีวินิจฉัยอ้างอิงเพื่อเป็นแนวปฏิบัติให้เป็นไปตามมาตรฐานห้องปฏิบัติการรังสีวินิจฉัย

 วัตถุประสงค์: เพื่อหาค่าระดับปริมาณรังสีวินิจฉัยอ้างอิงสำหรับการถ่ายภาพรังสีเต้านมระบบดิจิทัล ของกลุ่มงานรังสีวิทยา โรงพยาบาลสุราษฎร์ธานี 

 วิธีการศึกษา: เป็นการศึกษาแบบย้อนหลัง โดยเก็บข้อมูลจากผู้มารับบริการ ที่กลุ่มงานรังสีวิทยา โรงพยาบาลสุราษฎร์ธานี ระหว่างวันที่ 1 เมษายน 2567 ถึง 31 กรกฎาคม 2567 กลุ่มตัวอย่างคัดเลือกแบบโควต้า จำนวน 50 รายต่อเดือน รวม 200 ราย ภาพรังสีเต้านม 800 ภาพ ข้อมูลที่เก็บได้แก่ อายุ ความหนาเต้านมที่ถูกกด แรงกดเต้านม ความต่างศักย์ไฟฟ้าสูงสุด ค่ากระแสเวลา ปริมาณรังสีดูดกลืนเฉลี่ยที่ต่อมน้ำนม ปริมาณรังสีที่ผิว ชนิดของเป้าหลอดและตัวกรองรังสี ท่าที่ใช้ถ่ายภาพรังสีเต้านม บันทึกข้อมูล และวิเคราะห์ข้อมูลทางสถิติ

ผลการศึกษา: ผู้มารับบริการถ่ายภาพรังสีเต้านมระบบดิจิทัล มีอายุเฉลี่ย 52.25 ปี ความหนาเต้านมที่ถูกกด 51.38±7.19 มิลลิเมตร แรงกดเต้านม 68.14± 21.38 นิวตัน ค่าความต่างศักย์ไฟฟ้าสูงสุด 28.30±1.14 kVp ค่ากระแสเวลา 119.99±25.98 mAs ค่ามัธยฐานของปริมาณรังสีดูดกลืนเฉลี่ยที่เต้านมมีค่า 1.51 มิลลิเกรย์  

สรุปผลการศึกษา: ระดับปริมาณรังสีวินิจฉัยอ้างอิงสำหรับการถ่ายภาพรังสีเต้านมระบบดิจิทัล กลุ่มงานรังสีวิทยา โรงพยาบาลสุราษฎร์ธานี มีค่า 1.51 มิลลิเกรย์ ซึ่งอยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม เนื่องจากระดับปริมาณรังสีวินิจฉัยอ้างอิงมีค่าต่ำกว่า NDRLs ของประเทศไทย และค่าปริมาณรังสีที่กำหนดโดยทบวงการพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ (IAEA) ซึ่งมีค่า 2.04 มิลลิเกรย์ และ 3.0 มิลลิเกรย์

เอกสารอ้างอิง

Ferlay J, Ervik M, Lam F, Laversanne M, Columbet M, Mery L, et al. Global Cancer Observatory [Internet]. 2022 [cited 2024 Aug 5]. Available from: http://gco.iarc.who.int/media

กรมการแพทย์. มะเร็งเต้านมที่พบมากเป็นอันดับที่ 1 [อินเทอร์เน็ต]. 2565 มี.ค. 27 [เข้าถึงเมื่อ 5 สิงหาคม 2567]. เข้าถึงได้จาก: http://www.hfocus.org/2022203

International Atomic Energy Agency. Radiation protection in mammography [Internet]. [cited 2024 Nov 3]. Available from: https://www.iaea.org/radiology/mammography

Hemamala UGDS, Weerakoon BS. Diagnostic Reference Levels (DRLs) in Digital Mammography: A Systematic Review. Journal of Radiology and Medical Imaging. 2022;5(2):1080.

Garba I, Bashir HS, Bell F, Nuhu KS, Mohammed S, Mansur Y, et al. Local diagnostic reference Levels for digital mammography: Two hospitals study in northwest, Nigeria. Journal of Medical Imaging and Radiation Sciences. 2021;52(3):435-42.

Jones J. Mean glandular dose [Internet]. [cited 2024 Aug 28]. Available from: http://radiopaedia.org/articles/79640

International Atomic Energy Agency. Dosimetry in Diagnostic Radiology: An International Code of Practice. Vienna: IAEA; 2007.

Dance DR. Monte Carlo calculation of conversion factors for the estimation of mean glandular breast dose. Phys Med Biol. 1990;35(9):1211-9.

Dance DR, Skinner CL, Young KC, Beckett JR, Kotre CJ. Additional factors for the estimation of mean glandular breast dose using the UK mammography dosimetry protocol. Phys Med Biol. 2000;45(11):3225-40.

Dance DR, Young KC, Van Engen RE. Further factors for the estimation of mean glandular dose using the United Kingdom, European and IAEA breast dosimetry protocols. Phys Med Biol. 2009;54(14):4361-72.

Vano E, Miller DL, Martin CJ, Rehani MM, Kang K, et al. Diagnostic Reference Levels (DRLs) in Medical Imaging. Ann ICRP. 2017;46(1):27-121.

อนงค์ สิงกาวงไชย์, ศุภวัฒน์ ทัพสุริย์, บรรณาธิการ. ค่าปริมาณรังสีอ้างอิงในการถ่ายภาพรังสีวินิจฉัยทางการแพทย์ของประเทศไทย 2566. พิมพ์ครั้งที่ 9. กรุงเทพมหานคร: บียอนด์ พับลิสชิ่ง; 2566.

สำนักรังสีและเครื่องมือแพทย์กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์. มาตรฐานห้องปฏิบัติการรังสีวินิจฉัย กระทรวงสาธารณสุข พ.ศ. 2565. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพมหานคร: บียอนด์ พับลิสชิ่ง; 2565.

Suleiman ME, Mc Entee MF, Cartwright L, Diffey J, Brennan PC. Diagnostic reference levels for digital mammography in new south Wales. Journal of Medical Imaging Radiation Oncology. 2016;61(1):48-57.

Norsuddin NM, Segar S, Ravintaran R, Zain NM, Abdul Karim MK. Local Diagnostic Reference levels for Full-Field Digital Mammography and Digital Breast Tomosynthesis in a Tertiary Hospital in Malysia. Healthcare (Basel). 2022;10(10):1917.

Songsaeng CH, Chanwetwirot Ph, Kaekum U, Thiangsook W. The local diagnostic reference levels for breast screening using digital mammography at SongKlanagarind Hospital. Journal of Associated Medical Sciences. 2022;55(1):7-11.

Japan Network for Research and Information on Medical Exposure (J-RIME). National Diagnostic Reference levels in Japan [Internet]. 2020 [cited 2024 Dec 7]. Available from: http://j-rime.qst.go.jp/report

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-04-30

รูปแบบการอ้างอิง

ภัทรชยากุล ส. (2025). การศึกษาระดับปริมาณรังสีวินิจฉัยอ้างอิงสำหรับการถ่ายภาพรังสีเต้านมระบบดิจิทัล กลุ่มงานรังสีวิทยา โรงพยาบาลสุราษฎร์ธานี. วารสารวิชาการแพทย์เขต 11, 39(1), 80–92. สืบค้น จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/Reg11MedJ/article/view/273987

ฉบับ

ประเภทบทความ

นิพนธ์ต้นฉบับ